Mindfulness to inaczej uważność. Zwracanie uwagi na emocje, własne myśli i odczucia bez ich oceniania. Polega na skupianiu się na danej chwili lub bodźcu i przeżywaniu go. O tym właśnie piszemy w naszym czasopiśmie Mindful Kids, które premierę ma 2 września!
Już w latach 90. XX wieku pojawiła się hipoteza neuroróżnorodności, która do dzisiaj uznawana jest za kontrowersyjną, niemniej jednak posiadającą pewne podstawy naukowe. Głównym założeniem tej koncepcji jest postrzeganie zakłócenia czynności fizjologicznych organizmu jako oznaki różnorodności biologicznej, będącej alternatywą dla funkcjonowania typowego dla większości populacji. Pierwotnie badacze tego zagadnienia zajmowali się jedynie zaburzeniami ze spektrum autyzmu, natomiast współcześnie rozszerzają czasami swoje pole działania także na inne neurologiczne lub neurorozwojowe zaburzenia, takie jak: dysleksja, afazja czy zespół hiperkinetyczny z deficytem koncentracji uwagi.
Żyjemy w czasach, kiedy dostęp do komputera i internetu jest wszechobecny i większość uczniów wykorzystuje te środki do zdobywania wiedzy oraz do spędzania wolnego czasu. Nie da się więc ukryć, że jest to sytuacja, którą wszyscy nauczyciele powinni wziąć pod uwagę i dążyć do tego, aby możliwe stało się wprowadzanie elementów cyfryzacji w czasie prowadzonych zajęć czy realizowanych projektów. Większość badaczy i naukowców zajmujących się kwestiami dydaktyki i edukacji zaznacza nawet, że nie można prowadzić skutecznego procesu nauczania bez wykorzystania nowych technologii. Wydaje się więc zasadne zadanie pytania, jak powinna wyglądać edukacja w dobie zmian technologicznych? Jakie działania dydaktyczne wpisują się w epokę cyfrową?
Żyjemy w trudnych czasach i nie jesteśmy w stanie przewidzieć, co stanie się w przyszłości, ale z pewnością wiemy, że nasi uczniowie i uczennice potrzebują rozwijania kompetencji miękkich, w tym społeczno-emocjonalnych. Jak pokazują ostatnie lata, sytuacja wokół nas znacząco wpłynęła na zdrowie psychiczne i samopoczucie naszych podopiecznych. Wszyscy zostaliśmy zmuszeni do podjęcia prób odnalezienia się w zmienionych okolicznościach oraz radzenia sobie z trudnymi i nieprzyjemnymi emocjami.
Dobra komunikacja to podstawa nie tylko sprawnego działania, ale i dobrego samopoczucia wynikającego z nazwania naszych uczuć, pragnień i myśli. Mamy współcześnie tyle form ułatwiających i przyspieszających komunikację, że wydawałoby się, że nic nie stoi na przeszkodzie do efektywnego porozumiewania się. Jak więc mają się odnaleźć w tym świecie pełnym słów osoby, które z różnych powodów nie mogą korzystać z wszechstronnie używanych form komunikacji? I dlaczego warto o tym wiedzieć?
Wśród uczniów uczęszczających do szkół i placówek oświatowych znajduje się spora grupa takich, którzy posiadają pewnego rodzaju ograniczenia wynikające z różnorodnych zaburzeń czy zakłóceń rozwoju. Warto zauważyć również, że niemal w każdej szkole znajdują się uczniowie mający orzeczenie o niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonowanie tych uczniów w szkole jest utrudnione z uwagi na wiele czynników i sytuacji, których nie są oni w stanie pokonać – zwyczajnie pozostają one poza granicami ich możliwości.
Autyzm to nie choroba, nie da się go jednak wyleczyć. Należy on jednak do całościowych zaburzeń rozwojowych. Niektóre osoby z autyzmem mają bardzo duże zdolności w jakiejś dziedzinie, inne cierpią na niepełnosprawność intelektualną. Lista objawów jest bardzo długa, które dla uporządkowania dzieli się na kategorie dotyczące sfery komunikacyjnej, społecznej i behawioralnej. Zaburzenia autystyczne są na tyle różnorodne, że jeżeli znasz jedną osobę z tej grupy, znaczy to tylko tyle, że znasz jedną osobę. Jak wytłumaczyć dzieciom, czym jest autyzm?
Jednym z zadań, które stawia się przed nauczycielem, jest między innymi organizowanie pomocy i wsparcia dzieciom z różnego rodzaju trudnościami, chorobami, również przewlekłymi i niepełnosprawnościami. Wymaga to więc gruntownego zapoznania się z tym, jakie problemy mogą mieć tacy uczniowie i z jakimi ograniczeniami mierzą się każdego dnia. Okazuje się, że niezbędne staje się w tym procesie dostosowanie nie tylko warunków do potrzeb dzieci, ale również wybranie jak najlepszych metod i form pracy. Żeby jednak to było możliwe, konieczne będzie zrozumienie, co mieści się zarówno pod pojęciem niepełnosprawności ruchowej, jak i choroby przewlekłej.
Żyjemy w ciele i poprzez ciało. Doświadczenia zmysłowe i ruchowe są podstawą budowania świadomości dziecka, rozumienia i sposobu odbioru otoczenia oraz kształtowania własnego obrazu siebie w świecie. Stres jako odczuwanie fizycznego i emocjonalnego napięcia jest częścią naszego życia. Nasz umysł nie różnicuje zagrożeń – wyobrażone czy występujące fizycznie będą powodować podobną reakcję fizjologiczną. Bagaż napięć, jaki niesie ze sobą dziecko, bywa spory – włączając w to czas ciąży i porodu, zabiegi medyczne oraz relacje rodzinne i społeczne.
Szkoły i przedszkola stają coraz częściej przed nowymi wyzwaniami związanymi w szczególności z nieharmonijnym rozwojem uczniów. Okazuje się, że widoczny staje się on zwłaszcza w przypadku dzieci zdolnych.
Głównym sposobem komunikacji jest mowa. Wszelkie wyzwania i deficyty w tym obszarze powodują ograniczenie przepływu informacji. Brak porozumienia z dzieckiem nie należy do łatwych sytuacji, powoduje bowiem u niego ogromną frustrację, wynikającą z faktu, że nie potrafi wyrażać swoich potrzeb, wypowiadać opinii. W sytuacji zaburzeń w tradycyjnej komunikacji z pomocą przychodzą alternatywne metody.
