Autor: Justyna Kapuścińska-Kozakiewicz
W rozwoju dziecka w wieku wczesnoszkolnym, kluczową rolę odgrywają umiejętności grafomotoryczne. Żeby jednak było możliwe ich doskonalenie, konieczne jest doprowadzenie do integracji wielu systemów sensorycznych. Najczęściej proces pisania kojarzony jest z tym, jak działa ręka, jak dziecko trzyma narzędzie pisarskie czy w jaki sposób odbywa się proces koordynacji wzrokowo-ruchowej. Okazuje się jednak, że zapomina się o czymś niezwykle istotnym, co jest fundamentem rozwoju umiejętności grafomotorycznych – o zmyśle dotyku.
Kiedyś zajęcia z wychowania fizycznego cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem uczniów w każdym wieku. Dzieciaki czekały na ten moment, kiedy wbiegną na salę gimnastyczną i będą mogły pokopać piłkę, pograć w dwa ognie czy pobiegać. Oczywiście pojawiały się również trudniejsze zadania, które każdy wspomina z pewnym napięciem, jak skok przez skrzynię, przewroty czy zwisy. Jednak nie było sytuacji, w której dzieci celowo unikałyby tych zajęć. Jeśli ktoś nie ćwiczył na WF-ie, to musiał być naprawdę mocno kontuzjowany. Co więc zmieniło się przez te kilkadziesiąt lat?
W klasie pojawia się coraz więcej dzieci z problemami w obszarze grafomotoryki. Jednak żeby móc podejmować z nimi odpowiednie działania terapeutyczne, konieczne staje się zrozumienie, że bez dużej i małej motoryki nie ma umiejętności związanych z pisaniem i rysowaniem. Ta druga wiąże się z wykonywaniem precyzyjnych ruchów dłońmi i palcami. Do podstawowych umiejętności, które pojawiają się w tym obszarze, należą m.in.: kontrolowane ruchy rąk i palców, chwytanie przedmiotów, świadome manipulowanie przedmiotami oraz osiąganie coraz lepszej sprawności w zakresie koordynacji wzrokowo-ruchowej.
Jak mała motoryka i grafomotoryka kształtują zdolności pisania? Kiedy i jak zauważyć pierwsze trudności? Coraz większa liczba dzieci w szkołach i przedszkolach prezentuje trudności grafomotoryczne. Nauczyciele zaczynają dostrzegać, że nieprawidłowo trzymają one narzędzie pisarskie, że przyjmują nieprawidłową pozycję przy stoliku, że za mocno lub za słabą dociskają ołówek czy kredkę, czy w ogóle unikają wykonywania jakichkolwiek ćwiczeń z zakresu małej motoryki i grafomotoryki. To wszystko wpływa na to, że coraz większa liczba osób pracujących z dziećmi decyduje się, by rozwijać swoje kompetencje jako terapeuta ręki.
Do gabinetu na diagnozę trafiła mama z dzieckiem z silnymi trudnościami z nadruchliwością oraz z zaburzeniami koncentracji uwagi. Dziecko było już diagnozowane pod kątem ADHD, jednak rodzice postanowili, że sprawdzą, jak wygląda sytuacja z integracją sensoryczną. Poniżej opis przypadku wraz z opisem podjętego działania terapeutycznego.
Okazuje się, że umiejętność wykorzystywania percepcji wzrokowej przypada na okres między 3. a 8. rokiem życia. To właśnie w tym czasie młody człowiek zaczyna coraz lepiej i wyraźniej różnicować kształty, wielkość czy barwy widzianych przedmiotów. Znacznie poprawia się również jego pamięć i wyobraźnia. Pozwala to łączyć ze sobą posiadane doświadczenia i wykorzystywać je w codziennym życiu.
Coaching jest pojęciem dość nowym i najczęściej kojarzonym z pracą z osobą dorosłą. Według definicji International Coaching Federation coaching to nic innego jak towarzyszenie klientowi w kreatywnym procesie, który skłania do myślenia i inspiruje do maksymalizacji zawodowego i osobistego potencjału[1]. Takie towarzyszenie jest związane w szczególności z uważnym wsłuchiwaniem się w to, co mówi druga osoba, w obserwowaniu jej oraz podążaniu za nią.
Ruch jest najważniejszym elementem życia człowieka. Pozwala on nie tylko na rozwój ciała, ale również sprzyja zachowaniu zdrowia. Odpowiednio dobrane ćwiczenia i aktywności dają szansę na rozwój napięcia mięśniowego, polepszają pracę układu krążeniowo-oddechowego oraz kondycję psychiczną człowieka.
Współczesna nauka coraz większą wagę przywiązuje do przebiegu procesu dydaktycznego. Okazuje się bowiem, że metody i techniki wykorzystywane w nauczaniu dzieci 20–30 lat temu są już nieaktualne, a co ważniejsze – bardzo nieskuteczne. Szuka się więc nowych możliwości i rozwiązań.