Liczba bodźców, z którymi stykamy się każdego dnia, jest ogromna. Nadmiar codziennych obowiązków i setki informacji, które napływają do nas głównie ze szklanych ekranów, mogą powodować uczucie przebodźcowania. Niestety, problem ten nie dotyka tylko nas, dorosłych, ale także dzieci, i to już od najmłodszych lat życia. Trudności z koncentracją wynikające z przeciążenia układu nerwowego objawiają się w szkole m.in. problemami ze skupieniem uwagi czy z zapamiętywaniem, co z kolei negatywnie wpływa na proces uczenia się. Czy możemy temu jakoś zapobiec?
Dział: Wspomaganie ucznia
Niewątpliwie choroby i zaburzenia psychiczne mogą pojawić się w różnym wieku. Mitem jest to, że dzieci nie doświadczają kryzysów. Ciągła krytyka, zaniżanie samooceny, brak wsparcia czy pojawienie się różnego rodzaju dysfunkcji mogą spowodować, że człowiek nie wykształci odpowiednich mechanizmów mogących pomóc w nabywaniu odporności psychicznej, a następnie możliwości radzenia sobie z trudnościami.
Szkoły stają przed coraz większymi wyzwaniami związanymi ze zdrowiem psychicznym i emocjonalnym uczniów. Dzieci i młodzież mogą doświadczać różnego rodzaju kryzysów, które wpływają na ich zdolność uczenia się i funkcjonowanie w szkolnym środowisku. W takich sytuacjach kluczową rolę odgrywa Zespół Interwencji Kryzysowej, który pełni istotną funkcję w zapewnianiu wsparcia i pomocy uczniom w trudnych momentach.
Przez wiele lat uważano, że siłę dziecka, a także jego odporność na stres, determinuje genetyka. Dziś wiadomo już, że decydującą rolę w rozwoju układu nerwowego odgrywa otoczenie, środowisko, w jakim człowiek dorasta. Jako dorośli mamy bardzo silny wpływ na zdrowy i harmonijny rozwój dzieci. Możemy od najmłodszych lat wspierać je w rozpoznawaniu emocji u siebie i innych, w regulacji napięć, wyciszaniu się i ogólnie pojętym radzeniu sobie ze stresem. Przydatne do tego są techniki mindfulness.
Grooming to inicjowanie i nawiązywanie kontaktu przez osobę dorosłą z dzieckiem poniżej piętnastego roku życia w celu jego uwiedzenia i wykorzystania seksualnie. Obecnie grooming odbywa się najczęściej za pośrednictwem internetu. Kary za stosowanie groomingu w sieci określa już dzisiaj polski Kodeks karny.
Otyłość to jedna z najszybciej rozprzestrzeniających się chorób cywilizacyjnych XXI wieku. Dotyka coraz większej liczby osób dorosłych, dzieci i młodzieży, stanowiąc problem o charakterze globalnym. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) otyłość definiuje się jako stan patologicznego zwiększenia ilości tkanki tłuszczowej, prowadzący do upośledzenia funkcji narządów. W Europie dotyka ona przeciętnie jednego na trzech chłopców i jedną na pięć dziewczynek w wieku od sześciu do dziewięciu lat. Obecnie według danych Narodowego Funduszu Zdrowia z powodu nadmiaru kilogramów cierpi w Polsce 31% chłopców i 20% dziewczynek, a z otyłością zmaga się już 13% chłopców i 5% dziewczynek. Tak szybkie tempo wzrostu skutkuje zwiększeniem liczby zachorowań na choroby związane z otyłością. Co może zrobić z tym problemem szkoła?
Często zdarza się, że umiejętności do adaptacji i radzenia sobie ze stresem są u dzieci i adolescentów przeceniane. Wychodzi się z założenia, że dziecko musi przeżyć odpowiedni „trening” społeczny, aby potem było silniejsze i bardziej wytrwałe w dorosłym życiu, które często nie bywa przyjazne. Wychodząc z takiego założenia, subtelne oznaki cierpienia dziecka bywają przez dorosłych ignorowane.
W dobie rozwoju internetu jako głównego źródła informacji fake newsy stanowią poważne zagrożenie. Przy ogromnej liczbie danych i wiadomości, które docierają do nas każdego dnia, trudno nam jest kontrolować ich prawdziwość i jakość. Dlatego tak ważne jest uczenie już najmłodszych dzieci krytycznego myślenia i zasady ograniczonego zaufania do źródeł. Jak skutecznie promować i utrwalać taką postawę wśród swoich podopiecznych?
Okazuje się, że umiejętność wykorzystywania percepcji wzrokowej przypada na okres między 3. a 8. rokiem życia. To właśnie w tym czasie młody człowiek zaczyna coraz lepiej i wyraźniej różnicować kształty, wielkość czy barwy widzianych przedmiotów. Znacznie poprawia się również jego pamięć i wyobraźnia. Pozwala to łączyć ze sobą posiadane doświadczenia i wykorzystywać je w codziennym życiu.
We współczesnym świecie trudności edukacyjne i zaburzenia rozwojowe stają się coraz bardziej powszechne, dlatego tak niezbędne jest udzielenie stosownego wsparcia uczniom tego wymagającym. Terapia pedagogiczna jest jedną z najczęściej zalecanych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i przedszkolach, co wynika z faktu, iż coraz większa liczba dzieci przejawia problemy z nauką, które swe źródło mają w deficytach percepcji czy motoryki.
Wiele osób zapewne zetknęło się z terminem Self-reg autorstwa profesora Stuarta Shankera (Toronto University), zwłaszcza że w Polsce ukazała się w 2016 roku jego książka Self-reg. Jak pomóc dziecku (i sobie) nie dać się stresowi i żyć pełnią możliwości. Uczciwie zaznaczam: nie sposób rzetelnie i szczegółowo przedstawić tę metodę w niezbyt długim artykule, lecz mam nadzieję, że już sam zarys pozwoli zmienić podejście do problemowych zachowań dzieci, a niektórzy może zechcą zgłębić temat (https://self-reg.ca).