Dołącz do czytelników
Brak wyników

Inspiracje psychologiczne

10 grudnia 2018

NR 42 (Grudzień 2018)

Zjawisko pracowniczego mobbingu w szkole

0 25

Miejsce pracy to przestrzeń, w której nawiązuje się rozmaite kontakty (Kordziński, 2010) społeczne. Decyduje się również o tym, z kim się komunikuje oraz współdziała. Szkoła jest miejscem, w którym dochodzi do wszelkiego rodzaju kontaktów międzyludzkich, relacji pomiędzy uczniami, nauczycielem a uczniami, jak również pomiędzy pracownikami placówki. Doświadczenia mobbingu są zawsze bardzo intensywne i mają długotrwałe skutki.

Bardzo charakterystycznym zjawiskiem, które można zauważyć w szkole, jest mobbing, który jest zjawiskiem społecznym. Pojęcie mobbingu (Gebauer, 2007) oznacza szykanować, upokarzać. Mobbing może być działaniem bezpośrednim lub niebezpośrednim. Osoba poddawana mobbingowi jest wykluczana ze społeczności i upokarzana. Szykanowanie oraz upokarzanie ma charakter systematyczny oraz powtarzający się. Mobbing pracowniczy to naruszanie dóbr osobistych pracowników.
Do czynników, które mają wpływ na powstawanie mobbingu pracowniczego, zalicza się:

  • czynniki makrospołeczne (bezrobocie, korupcja, przekraczanie uprawnień przez przełożonych),
  • czynniki osobiste (zazdrość, zawiść, chciwość, nieżyczliwość, niekompetencja),
  • czynniki związane z działalnością pracodawcy jako organizacji (zła struktura organizacyjna).

Warto zaznaczyć, że głównie stereotypy (Kordziński, 2010) prowadzą do rozmaitych niesprawiedliwych osądów, sprzyjają budowaniu uprzedzeń oraz są jedną z najczęstszych przyczyn powstawania konfliktów w pracy. U pracownika poddanemu działaniom mobbingowym dochodzi do zaniżenia oceny przydatności zawodowej, co powoduje jego poniżenie, ośmieszenie, izolację lub wyeliminowanie z zespołu pracowników.
Mobbing pracowniczy można podzielić (Marciniak, 2011) na czynny i bierny.

  • Mobbing czynny polega na obarczaniu pracownika zbyt dużą odpowiedzialnością przy ograniczaniu mu możliwości podejmowania decyzji.
  • Mobbing bierny polega na powtarzającym się lekceważeniu pracownika, niezauważaniu go oraz niewydawanie jakichkolwiek poleceń.

Poniżej zostało przytoczone pięć głównych kryteriów mobbingu, do których zostały przydzielone charakterystyczne cechy:

  1. Zaburzające możliwość komunikowania się:
  • ograniczanie przez przełożonego możliwości wypowiadania się,
  • ciągłe przerywanie wypowiedzi,
  • ograniczanie przez kolegów możliwości wypowiadania się,
  • reagowanie na uwagi krzykiem lub głośnym wymyślaniem lub pomstowaniem,
  • ciągłe krytykowanie wykonywanej pracy,
  • ciągłe krytykowanie życia prywatnego,
  • nękanie przez telefon,
  • ustne groźby i pogróżki,
  • groźby na piśmie,
  • ograniczanie kontaktu przez poniżające, upokarzające gesty i spojrzenia,
  • różnego rodzaju aluzje bez wyrażania się wprost.
  1. Zaburzające stosunki społeczne:
  • unikanie przez przełożonego rozmów z ofiarą,
  • niedawanie możliwości odezwania się,
  • zabranianie kolegom rozmów z ofiarą,
  • traktowanie jak powietrze.
  1. Mające na celu zaburzenie społecznego odbioru osoby:
  • mówienie źle o danej osobie „za jej plecami”,
  • rozsiewanie plotek,
  • podejmowanie prób ośmieszenia,
  • sugerowanie choroby psychicznej,
  • kierowanie na badanie psychiatryczne,
  • wyśmiewanie niepełnosprawności lub kalectwa,
  • ośmieszanie współpracownika,
  • żarty i wyśmiewanie życia prywatnego,
  • wyśmiewanie się z narodowości,
  • zmuszanie do wykonywania prac naruszających godność osobistą,
  • fałszywe ocenianie zaangażowania w pracę,
  • kwestionowanie podejmowanych decyzji,
  • poniżanie, używanie przezwisk.
  1. Mające wpływ na jakość sytuacji życiowej i zawodowej:
  • niedawanie ofierze żadnych zadań do wykonania,
  • odbieranie prac zleco...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy