Dołącz do czytelników
Brak wyników

Inspiracje psychologiczne

10 grudnia 2018

NR 42 (Grudzień 2018)

W jaki sposób rozwiązywać problem nadużywania smartfonów?

0 30

Aby skutecznie rozwiązywać problemy osób nadużywających mediów cyfrowych, należy w odpowiedni sposób zabezpieczyć działania w zakresie profilaktyki skierowanej do osób zagrożonych uzależnieniem, interwencji oraz integracji.

Tylko holistyczne podejście do rozwiązywania interesującego nas zagadnienia czyni to wsparcie wsparciem systemowym oraz profesjonalnym. W niniejszym opracowaniu skupiono się tylko i wyłącznie na działaniach prewencyjnych, które możemy wdrożyć w domu i w szkole celem obniżenia możliwości nadużywania cyfrowych dobrodziejstw. Najogólniej rzecz ujmując, działania profilaktyczne to te, których celem jest niedopuszczenie do rozwinięcia się e-uzależnień u dzieci i młodzieży szkolnej. Chcąc je pokrótce omówić, należy wrócić pamięcią do tego, co już zostało napisane, a mianowicie do czynników wpływających na e-uzależnienie. Przypomnijmy, że należą do nich:

  • niekontrolowana „inicjacja cyfrowa”,
  • nieograniczony dostęp do Internetu,
  • brak zasad korzystania z mediów cyfrowych,
  • nadaktywność na portalach społecznościowych,
  • nuda,
  • brak edukacji cyfrowej ze strony rodziców,
  • złe relacje z rodzicami.

W poniższych dziesięciu punktach postanowiono zestawić wybrane propozycje porad dla nauczycieli oraz rodziców nastawionych na ograniczenie niekontrolowanego używania mediów cyfrowych, Internetu oraz cyfrowych urządzeń mobilnych. Wdrożenie tylko niektórych przedstawionych poniżej pomysłów mogłoby przyczynić się nie tylko do bardziej higienicznego używania smartfonów, tabletów czy gier, ale również pozytywnie wpłynęłoby na jakość relacji panującej w domu pomiędzy rodzicami a dziećmi oraz relacji między uczniami i nauczycielem.

  1. Wchodź w świat mediów wspólnie z dzieckiem/uczniem
    Pamiętać należy, że rodzice oraz nauczyciele w przedszkolu i w okresie wczesnej edukacji są (i powinni być) pierwszymi i najważniejszymi edukatorami dzieci w kwestii codziennego używania mediów cyfrowych. Mając to na względzie, w szkole i w domu rodzice i nauczyciele powinni pokonać pierwszy opór związany z tym, że dziecko/uczeń może posiadać większą wiedzę na temat nowych technologii i mediów cyfrowych. Nie jest to wystarczający powód, aby zupełnie wycofać się z edukacji medialnej swojego dziecka czy ucznia:
  • Biorąc pod uwagę proces naśladowania, należy pamiętać o tym, aby nie nadużywać mediów cyfrowych w obecności swojego dziecka czy podczas zajęć prowadzonych w klasie. Warto w tym miejscu dodać, że badania przeprowadzone wśród 3481 nauczycieli w Polsce wskazały, że 25% nauczycieli biorących udział w badaniu przyznało, że korzystało na swoich zajęciach z własnego smartfona w celach prywatnych.
  • Warto wiedzieć, że edukacja zawsze jest procesem dwustronnym, a to oznacza, że dziecko w przedszkolu bądź uczeń w szkole może być nauczycielem dla swojego wychowawcy w zakresie używania innowacyjnych aplikacji oraz programów komputerowych. NAUCZ MNIE – te słowa wypowiedziane w kierunku własnego dziecka bądź ucznia mogą spowodować, że wiedza rodzica i nauczycieli z zakresu innowacji technologicznych, pojawiających się nowych gier, aplikacji na bieżąco będzie uzupełniana. Warto pokonać opór i zainstalować na swoim telefonie aplikacje, gry czy programy używane przez dzieci w domu i w szkole.
  • Nauczyciel w przedszkolu i szkole, jak również rodzic powinien systematycznie rozmawiać z uczniem/dzieckiem o pozytywnych oraz negatywnych stronach używania Internetu. Należy przy tym pamiętać, że to nie smartfon i Internet są niebezpieczne, ale niewłaściwe ich wykorzystywanie.
  1. Uwzględnij proces naśladowania
    Większości rodziców oraz nauczycieli wydaje się, że ich dzieci/uczniowie korzystania z Internetu i cyfrowych urządzeń mobilnych uczą się same, tak zwaną metodą prób i błędów. Tak rozumując, zdają się nie doceniać własnej roli w tym zakresie, nie biorąc pod uwagę tego, jak uważnie dzieci obserwują ich w sytuacjach korzystania z technologii. Tymczasem okazuje się, że w praktyce nauczyciele, rodzice, ale również dziadkowie, rodzeństwo i inni członkowie rodziny są dla dzieci przewodnikami po świecie nowych technologii – także wtedy, kiedy nie pełnią tej roli w sposób intencjonalny.
    Specjaliści wskazują, że dzieci do drugiego roku życia powinny przede wszystkim bawić się kształtem, zapachem, dotykiem, przestrzenią, ostrością, głębokością. Wspólna (rodzica i dziecka) zabawa przedmiotami, zabawkami, zabawa polegająca na wchodzeniu w określone role, wymyślanie piosenek, bajek, przyczynia się do rozwoju lepszej jakości połączeń nerwowych. W życiu przedszkolnym i szkolnym należy się skupić przede wszystkim na zabawach manualnych, a nie na używaniu płaskich ekranów urządzeń mobilnych.
    Nigdy nie należy dawać małemu dziecku cyfrowych urządzeń mobilnych w sytuacjach, w których my, dorośli musimy sami dokończyć swoje zaległe sprawy. Wtedy najczęściej dochodzi do niekontrolowanego korzystania z takich urządzeń.
    W obecności dzieci/uczniów starajmy się używać mediów cyfrowych przede wszystkim w celach bardziej praktycznych, związanych z poszukiwaniem informacji, załatwianiem spraw w sieci, robieniem zakupów itp.
  2. Twórz domowe zasady
    Korzystanie z mediów cyfrowych, urządzeń mobilnych czy smartfonów jest odpowiedzialne wówczas, kiedy odbywa się w sposób celowy oraz w oparciu o ustalone zasady. Poniżej postanowiono zanotować kilka prostych rozwiązań, które można wdrożyć w każdym domu:
  • Wspólnie z dzieckiem/uczniem ustalajmy domowe/szkolne zasady codziennego korzystania z mediów cyfrowych. Tworząc zasady, należy zadbać o to, aby dziecko miało poczucie wpływu na ich kształt. Pamiętajmy, że ostatnie zdanie zawsze należy do rodzica/nauczyciela, którzy są liderami tworzenia zasad.
  • Stosujmy się do ustalonych wspólnie z dzieckiem/uczniem zasad. Tylko wtedy sprawimy, że dziecku będzie łatwiej ich przestrzegać.
  • Pamiętajmy, że za każdym odstąpieniem od ustalonych reguł kryje się ważna potrzeba dziecka/ucznia. Dlatego ustalone zasady nie są ustalone raz na zawsze i jako takie mogą podlegać zmianom.
  1. Stosuj szeroki wachlarz nagród
    Kary i nagrody to komunikat dla dziecka, że warto robić to, czego oczekują od nas inni, że postępowanie tak, jak ktoś tego od nas oczekuje, jest lukratywne. Rodzice często nagradzają bądź karzą...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy