Dołącz do czytelników
Brak wyników

Współpraca z rodzicami

5 lutego 2018

NR 21 (Listopad 2016)

Rodzicu! Spraw, by twoje dziecko było inteligentne emocjonalnie

0 183

Stymulowanie empatii, doskonalenie współpracy w grupie czy efektywnej komunikacji – to, jaką umiejętność nauczyciel próbuje rozwijać podczas zajęć jest nieważne. Pomoc rodziców w przestrzeni pozaszkolnej zwiększa szanse ucznia na osiągnięcie sukcesu. Warto o tym głośno mówić i zachęcać rodziców do współpracy.

Szkoła to miejsce, które ma uczyć i wychowywać – to hasło, choć brzmi pięknie i obiecująco, nie może być brane na serio. Wcale nie dlatego, że (jak niektórzy twierdzą) nauczyciele się nie starają i im nie zależy, po prostu nie jest możliwe, żeby współczesna szkoła przy dzisiejszym tempie życia i napiętym programie zajęć wzorowo wypełniania wszystkie te funkcje. Może co najwyżej przerobić materiał i przećwiczyć z uczniami wybrane kompetencje. Jednak do utrwalenia wiedzy i umiejętności potrzeba czasu – i to również poza szkołą. Zdaje się to być oczywiste, choć nie dla wszystkich, bowiem część rodziców zakłada, iż to właśnie szkoła przede wszystkim kształtuje młodego człowieka. 

W rzeczywistości jest na odwrót – dziecko szybciej przyswoi wiedzę i wzory wyniesione z domu niż ze szkoły. Dom i rodzina to pierwsze środowisko dziecka i to ono wywiera największy wpływ na młody umysł. Stąd tak istotna jest współpraca między nauczycielem a rodzicami w zakresie usprawniania niemal każdej umiejętności. Szczególnie jest to ważne z perspektywy treningu społecznego i rozwijania inteligencji emocjonalnej. Co rodzic może zrobić w ramach takiego treningu? W jakiej formie nauczyciel ma przedstawić mu przydatne informacje? Proponuję poniżej zwięzły scenariusz spotkania z rodzicami, który ma na celu uświadomienie im wagi problemu oraz zachęcenie do przejęcia inicjatywy.

Scenariusz spotkania z rodzicami pt.: „Dziecko inteligentne emocjonalnie – czyli jakie?”

Zanim zajęcia się odbędą, nauczyciel przygotowuje ksero załącznika nr 1. Każdy z rodziców powinien otrzymać to ksero. Na spotkanie warto zaprosić rodziców osobiście, np. podczas kontaktu twarzą twarz w szkole, przez telefon, SMS-em, poprzez system librus lub inną drogą niż przekaz ustny dziecka lub przyniesienie karteczki ze szkoły. Otrzymanie bezpośredniego zaproszenia wzmacnia kontakt i sugeruje, że tematyka spotkania będzie ważna. Zaproszenie powinno zawierać zwięzłą informację na temat celu spotkania i jego przebiegu. Dla niektórych, bardziej zadaniowych rodziców spotkanie w celu rozmowy o emocjach wydaje się stratą czasu; można więc powiedzieć, że będą na nim poruszane kwestie wychowawcze, a przy okazji będzie mowa o rozwoju tych kompetencji, które pomogą dziecku lepiej poradzić sobie w społeczeństwie oraz w dorosłym życiu, na gruncie prywatnym i zawodowym. Przed rozpoczęciem spotkania można przesunąć ławki na bok sali i w centralnym punkcie ustawić krzesła, aby zmniejszyć dystans między rodzicami.

Przywitanie rodziców

Nauczyciel wita zgromadzonych rodziców i słowem wstępu informuje, że tematem spotkania będzie rozwój inteligencji emocjonalnej dziecka. Co to znaczy? Tutaj nauczyciel przytacza krótką definicję inteligencji emocjonalnej: Inteligencją emocjonalną nazywamy zbiór kompetencji społecznych oraz świadome rozpoznawanie i kontrolowanie emocji własnych i innych osób. Do kompetencji społecznych zaliczamy m.in. umiejętność komunikacji, współpracy, nawiązywania kontaktu z drugą osobą czy rozwiązywanie konfliktów. Dlaczego ten temat jest ważny? Nauczyciel może przytoczyć kilka informacji dotyczących wpływu inteligencji emocjonalnej na życie człowieka: Badania pokazują, że dzieci korzystające z umiejętności wynikających z inteligencji emocjonalnej lepiej radzą sobie z trudnościami szkolnymi, a także mają wyższą samoocenę. Natomiast w dorosłym życiu prywatnym i zawodowym inteligencja emocjonalna pomaga odnieść życiowy sukces i zwiększa poczucie satysfakcji. Prawie 70% kompetencji umożliwiających ponadprzeciętne wykonanie pracy to umiejętności społeczne. Pomagają m.in. zbudować sieć kontaktów zawodowych, dobrze się zaprezentować, przeprowadzić efektywne negocjacje i radzić sobie z różnymi problemami. Ponadto często o awansie decyduje poziom kompetencji społecznych; obecnie menedżerowie zgodnie mówią, że największą luką kompetencyjną pracowników są umiejętności interpersonalne, niezależnie od branży (więcej ważnych informacji można znaleźć w artykule „Trudne zachowania uczniów – Nie obchodzi mnie, co czują inni”). Warto też uświadomić rodzicom, jak ważny jest wpływ tych umiejętności na rozwój dziecka. Można posłużyć się tu metaforą dotyczącą nauki języka obcego – dziecko poznaje w szkole podstawy gramatyki i setki słówek, ale to za mało, żeby mogło się swobodnie porozumieć z obcokrajowcem. Do tego potrzeba praktyki, systematycznej i osadzonej w kontekście. Tak samo jest z inteligencją emocjonalną – bez naturalnego treningu trudno mówić o dojściu do wprawy.

Co zagraża inteligencji emocjonalnej?

Nauczyciel zadaje rodzicom pytanie „co zagraża inteligencji emocjonalnej Państwa dzieci?”. Po wysłuchaniu odpowiedzi uzupełnia wypowiedzi lub przytacza fakty, o których rodzice nie powiedzieli:

  • technologia, telewizja – nadmierne korzystanie z komputera, długotrwałe granie w gry, oglądanie filmów z przemocą, zabawa smartfonem zamiast z kolegami; im więcej korzystamy z technologii, tym mniej czasu poświęcamy na relacje z innymi i na rozwój np. empatii (nauczyciel może to uzupełnić informacjami z artykułu „Trudne zachowania uczniów – Nie obchodzi mnie, co czują inni”). Warto uczulić rodziców, że nie chodzi o to, aby dziecko kompletnie odstawiło elektronikę, ale żeby korzystało z niej umiarkowanie, nie za długo i równocześnie miało możliwość kontaktu z innymi ludźmi. Jeżeli ogląda telewizję, warto zadbać, aby oglądało filmy i programy odpowiednie do jego wieku i poziomu rozwoju. Im więcej przemocy od najmłodszych lat ogląda dziecko, tym szybciej następuje u niego proces „znieczulenia”.
  • internet – pozostawienie dziecku swobody w dostępnie do internetu naraża je na różne treści o tematyce spłycającej inteligencję emocjonalną. Mowa tutaj np. o szeroko dostępnej pornografii, która wypacza prawdziwy obraz relacji damsko-męskich, różnej treści filmików na YouTube i komentarzy użytkowników, którzy często uprawiają „hejt” w internecie, czyli wzajemnie siebie obrażają lub szykanują wybraną osobę. Zatopienie się w grach online, które często zakładają kontakt z drugim graczem np. poprzez komunikator głosowy, jednak odzierają relację z kontaktu wzrokowego, uwagi i wymiany autentycznych przemyśleń i emocji.
  • skrócony kontakt z innymi – mowa tutaj nie tylko o zabawie z rówieśnikami, którą często wypierają zajęcia dodatkowe i inne aktywności, ale też o autentycznym kontakcie z rodziną, rozmową z rodzicami, zabawą z rodzeństwem. To właśnie przez interakcję najbardziej rozwijamy inteligencję emocjonalną.

 

 

Jak rozwijać inteligencję emocjonalną? 

Propozycja prostych ćwiczeń

Nauczyciel w tej części przedstawia rodzicom proste i przyjemne ćwiczenia do wykonania z dziećmi w domu. Przed ich przedstawieniem powinien uczulić rodziców, że warto je wykonywać systematycznie i traktować jako zabawę, a nie „zadanie domowe”, bo im więcej zabawy, tym przyjemniej przyswaja się pewne wzory zachowań.

Oto ćwiczenia, które można zaproponować:

  • Emocjonujące rozmowy

Podczas powrotu ze szkoły, wspólnego obiadu czy pójścia po zakupy postarajmy się rozmawiać z dzieckiem nie tylko o tym, co było w szkole i ile ma zadane. Warto zapytać o nastrój: jak się czuło w szkole, która lekcja budzi w nim najprzyjemniejsze odczucia, a która najmniej mu się podoba, czy jakieś dziecko sprawia, że np. czuje złość czy strach? Warto też dzielić się swoimi emocjami z dzieckiem np. zdenerwowałam się na tego pana, który jedzie przed nami, bo wyjechał nam przed maskę, co mogło doprowadzić do wypadku. Nazywanie emocji pomaga dziecku połączyć reakcje z danym uczuciem, a także stymuluje rozpoznawanie źródeł własnego stanu emocjonalnego (to ćwiczenie może być też pomocne dla dorosłego).

Dom i rodzina to pierwsze środowisko dziecka i to ono wywiera największy wpływ na młody umysł. Stąd tak istotna jest współpraca między nauczycielem a rodzicami w zakresie usprawniania niemal każdej umiejętności. Szczególnie jest to ważne z perspektywy treningu społecznego i rozwijania inteligencji emocjonalnej.

 

  • K...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy