Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nauczyciel w świecie

17 maja 2019

NR 46 (Maj 2019)

Edukacja na świecie – wspieranie rozwoju poznawczego

0 54

Najtrudniejszym zadaniem nauczycieli szkół podstawowych jest wprowadzenie uczniów w świat nauki, nie powodując przy tym, aby dzieci z dnia na dzień zostały przytłoczone ogromem nowych obowiązków i celów do zrealizowania.

Pierwsze 3 lata szkoły to okres, w którym wymagamy od dziecka dostosowania się do zupełnie nowych zasad współpracy, która w głównej mierze opierać się będzie na nauce, nie zaś, tak jak wcześniej – na zabawie. W wielu krajach ten moment przejścia jest trudny ze względu na przeładowaną podstawę programową, zbyt liczne klasy i inne czynniki zewnętrzne warunkujące działalność nauczycieli. Są jednak miejsca, w których wspieranie rozwoju poznawczego i podnoszenie poziomu wiedzy i zakresu umiejętności idą w parze z dostosowywaniem metodyki do zindywidualizowanych potrzeb i możliwości uczniów oraz ich potrzeby odkrywania świata bez obciążeń związanych z życiem szkolnym.

W niniejszym artykule chciałabym skupić się na najciekawszych metodach i technikach stosowanych w zakresie poszczególnych obszarów rozwoju poznawczego w Finlandii, Holandii, Indiach czy Kolumbii.

Rozwój mowy

Jednym z ciekawszych rozwiązań w Indiach, które ma służyć rozwojowi mowy dzieci, jest wprowadzenie metody storytelling już na etapie przedszkolnym oraz stosowanie jej przez cały okres uczęszczania do szkoły podstawowej (najczęściej proces ten zachodzi w języku ojczystym i języku obcym, tj. rejonowym i np.: języku angielskim lub hindi). Podczas specjalnie przygotowanych zajęć, w całości poświęconych metodzie, uczniowie zapoznają się z zasadami tworzenia dłuższych wypowiedzi, np.: opowieści, uczą się, czym jest uważne słuchanie, wzmacniają koncentrację i rozbudowują zakres słownictwa. Ponieważ w większości szkół w tym państwie już od 3. roku życia wprowadzany jest drugi język, zwiększanie zakresu słownictwa i praca nad wypowiedziami ustnymi są niezwykle ważne. Przykładowy plan takiej lekcji wyglądałby następująco: uczniowie wraz z nauczycielem siadają w kręgu. Na początku zajęć prowadzący zazwyczaj pyta, jakie historie poznali na poprzedniej lekcji oraz kto miał okazję przemawiać. Następnie nauczyciel opowiada dzieciom nie krócej niż przez 5 minut. W tym czasie często kilkukrotnie powtarza nowo wprowadzone wyrazy i aktywizuje uczniów, prosząc o powtórzenie wyrazu lub pytając czy znają jego znaczenie. Według nauczycieli, z którymi miałam okazję współpracować, 5 minut jest optymalnym czasem na utrzymanie pełnej koncentracji uczniów i zawarcie od kilku do kilkunastu nowych słów lub wyrażeń wplecionych w ciekawą dla dzieci opowiastkę. Po tej części uczniowie poddają się refleksji, określają, czy historia im się podobała, czy zakończenie ich zaskoczyło lub zadają pytania. Kończąc tę część zadania, to nauczyciel zadaje pytania odnośnie treści opowiadania, w jak największym stopniu wykorzystując nowe wyrażenia – pamiętając, by nowe zwroty zostały zawarte w treści kilku pytań oraz starając się tak poprowadzić rozmowę, aby znalazły się one w odpowiedziach.

Kolejną częścią zajęć jest opowieść jednego z uczniów – są oni informowani z tygodniowym wyprzedzeniem o konieczności przygotowania historii, którą chcieliby się podzielić z innymi. Jej charakter jest dowolny, może być ona zarówno abstrakcyjna, jak i realistyczna, 
na przykład stworzona na podstawie własnych doświadczeń. Najczęściej to dzieci zgłaszają się do przygotowania materiału na następne zajęcia. Bardzo ważne jest, aby w tym czasie nauczyciel pilnował, by uczeń zachował podobną formułę wypowiedzi – powtórzenia ważnych elementów, wprowadzanie nowości, spójność, aktywizowanie słuchaczy oraz refleksje i pytania sprawdzające uważność.

W ramach ćwiczeń do kolejnych wystąpień oraz wskazania jak można znaleźć inspirację, cała grupa bierze udział w ostatniej części lekcji metodą storytelling: opisywanie obrazka lub tworzenie zakończenia do obejrzanego materiału.

Zajęcia te są prowadzone w przyjaznej, niezobowiązującej atmosferze. Jako jedne z niewielu w Indiach nie są oceniane i nie wchodzą w skład listy przedmiotów opisywanych na świadectwach szkolnych.

Mowa pisana

Holendrzy wiedzą, że autorefleksja i rozbudzanie emocjonalnego stosunku do zdobywanej wiedzy stanowią fundament efektywnego uczenia się. Dlatego właśnie te dwa procesy stanowią nieodłączny element działań uczniów już na etapie szkoły podstawowej. Rozwiązanie, które warto w tym przypadku naśladować, nie tylko rozwija opis...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy