Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczne inspiracje

14 listopada 2018

NR 41 (Listopad 2018)

Uczymy przez zabawę – miejsce zabawy w edukacji wczesnoszkolnej

0 25

Najważniejszą formą działalności dzieci jest zabawa. Towarzyszy im od pierwszych miesięcy życia, zmienia swoje formy, od tych najprostszych do bardziej złożonych, wynikających z rozwoju inteligencji dziecka.

Dziecko podczas zabawy wyraża swoje myśli, pragnienia, rozładowuje stres, rozwija wyobraźnię i umiejętności. W zabawie dziecięcej nie ma żadnych barier – wszystko jest możliwe. Jest to forma uczenia się, zdobywania doświadczeń, rozwijania osobowości, narządów zmysłu. Dzieci podczas zabawy uczą się poznawać siebie – swoje potrzeby i możliwości, rozwija się ich pamięć, uwaga, spostrzegawczość, orientacja w przestrzeni. Bawiąc się w grupie rówieśniczej, rozwijają także poczucie solidarności, koleżeństwa i współpracy w zespole.
Przekraczając próg szkoły, dziecko włączone zostaje w zorganizowany sposób kształcenia. Należy jednak pamiętać, że zabawa nadal stanowi istotną część działań dziecięcych. Będzie to zabawa swobodna w kąciku zabaw, który powinien stanowić niezbędny element organizacji przestrzennej pomieszczenia klasowego, z dużym dywanem oraz bazą klocków, gier dziecięcych, zabawek. Ważne jest umiejscowienie dywanu – najlepiej w punkcie centralnym klasy tak, aby zapewnić dzieciom szybki i bezkolizyjny dostęp do niego. Zaletą będą duże klasy, pozwalające na rozmieszczenie ławek w niekonwencjonalny sposób tak, by umożliwić uczniom pracę w grupach, by mogły uczyć się od siebie, współpracować, wspierać, pomagać.
Najlepiej, jeśli wszystkie czynności czy prace wykonywane przez dziecko odbywają się w formie zabawowej. Będą to zabawy spontaniczne i zorganizowane, w których nauczyciel w sposób przemyślany kieruje aktywnością dziecka, dążąc do zaplanowanych wcześniej celów. Zabawa przebiega według wcześniej ustalonych zasad, które są zaakceptowane przez dzieci i których należy przestrzegać. Zabawa zaaranżowana przez nauczyciela, jej odpowiedni dobór, atrakcyjność, dostosowanie do potrzeb i możliwości ucznia pobudza aktywność umysłową dziecka, ma duże oddziaływanie pedagogiczne i adaptacyjne. Pozwala na poznawanie rzeczywistości i uczenie się w przyjemnej, znajomej dziecku i bezpiecznej atmosferze.

„Iskierka”

Zwróćmy uwagę na początek na zabawy adaptacyjne, które są niezwykle ważne po przekroczeniu progu szkolnego przez dzieci. Będą to zabawy w kole, gdzie dzieci trzymają się za ręce. Pozwalają one na rozwój więzi wśród dzieci, poczucie jedności grupy. Jedną z zabaw jest „Iskierka”. W trakcie tej zabawy dzieci siedzą w kręgu wraz z nauczycielem i trzymają się za ręce. Nauczyciel inicjuje przekazanie iskierki w postaci uścisku ręki dziecka siedzącego z jednej strony. Iskierka kolejno przechodzi od jednego dziecka do drugiego, by w efekcie powrócić do nauczyciela. Zabawę można powtórzyć, wypuszczając iskierkę w drugą stronę. Zabawa ta integruje zespół klasowy, stwarza poczucie przynależności do grupy. Warto ją wykorzystać na powitanie dzieci w klasie.
W celu zapoznania dzieci ze sobą, szczególnie jeśli przychodzą z różnych przedszkoli, lub po prostu w celach integracyjnych, warto wykorzystać zabawę w imiona. Wykorzystujemy rekwizyt w postaci piłki przekazywanej z rąk do rąk dzieci siedzących w kole. Dziecko, które trzyma piłkę, wypowiada swoje imię i, opcjonalnie, co najbardziej lubi robić. Kiedy piłka wróci do pierwszej osoby, przechodzimy do następnego etapu zabawy, w którym dziecko rzuca piłkę do wybranej osoby, która ma wypowiedzieć imię koleżanki lub kolegi, od którego dostała piłkę. Jeśli ktoś nie pamięta imienia, pyta i powtarza imię oraz rzuca piłkę następnej osobie.
Uczniowie posiadają niespożyte pokłady energii, którą warto wykorzystać w sposób ukierunkowany w zabawach ruchowych uwielbianych przez małe dzieci. Wywołują one wśród uczniów radosny nastrój i dobre samopoczucie, nawet jeśli do tej pory czuły się niekomfortowo i pozwalają na zaspokojenie naturalnej potrzeby ruchu. Uczą współdziałania i współżycia społecznego, przestrzegania reguł, utrwalają zdobyte wiadomości i umiejętności.

„Wiewiórki w dziupli”

Przykładem może być zabawa „Wiewiórki w dziupli”. Dzieci dobierają się po trzy osoby. Dwie z nich tworzą obręcz – dziuplę, w której chowa się dziecko – wiewiórka. Najlepiej jeśli liczba uczniów jest parzysta, wtedy jedna wiewiórka pozostaje bez dziupli. Na hasło „wiewiórki z dziupli” dzieci zmieniają szybciutko swoje miejsce zamieszkania. Zabawę powtarzamy dowolną ilość razy. Podobna w charakterze jest zabawa z krzesłami. Ustawiamy je w kole, tak by krzeseł było zawsze o jedno mniej niż dzieci. Włączamy skoczną muzykę, w której rytm uczniowie dowolnie się poruszają. W momencie wyłącz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy