Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wspomaganie ucznia

11 lutego 2020

NR 53 (Luty 2020)

Zintegrowane półkule

13

Mózg stanowi centrum dowodzenia ludzkiego organizmu. Jak powszechnie wiadomo, składa się z dwóch anatomicznie odrębnych półkul, które w inny sposób wpływają na człowieka – zjawisko to zwane jest modalnością lewo- i prawopółkulową.

 

Niektórzy badacze problemu twierdzą, że do prawidłowego funkcjonowania i zrównoważonego rozwoju niezbędna jest współpraca między dwoma półkulami. Mogą działać one jako zespół dzięki spoidłu wielkiemu, które łączy prawą i lewą część mózgu oraz dzięki pewnym ćwiczeniom. Takie działania spowodują, że między półkulami zapanuje harmonia. Jeśli nie będziemy dążyli do integracji, nastąpi dominacja jednej półkuli, co fizycznie, zewnętrznie możemy porównać do używania tylko jednego oka, jednej ręki, nogi. Oczywiście możemy to czynić, ale wówczas nasze funkcjonowanie będzie ograniczone. Warto mieć świadomość, że dwie półkule się uzupełniają nawzajem i powodują równowagę, nawet niewielkie jej zachwianie w postaci przewagi jednej z półkul może poważnie zaburzyć nasze funkcjonowanie. 

Analizując najnowsze badania można zauważyć, że prawa i lewa półkula nie są odrębnymi elementami, nie można bowiem pewnej części mózgu wyłączyć na chwilę, podczas wykonywania większości zadań półkule współpracują ze sobą. Warto podkreślić, że do prawidłowego działania mózgu wymaga się zróżnicowanej aktywności półkul. Z jednej strony badacze przedmiotu wskazują na brak konieczności wykonywania ćwiczeń i treningów w tym obszarze, z drugiej zaś podaje się, że udział w nich może wpływać pozytywnie na proces uczenia się, samopoczucie i umiejętność rozwiązywania problemów. 

Co zatem zrobić, aby integrować dwie półkule?

Bardzo często w tym celu wykorzystywano kinezjologię edukacyjną, jednak współczesna nauka przedstawia dowody na brak skuteczności tej metody, a dokładniej mówiąc brak związku między stosowaniem kinezjologii a rozwojem mózgu. A. Grabowska podaje, że samo uczestniczenie w sesjach gimnastyki mózgu może przynieść wiele pozytywnych skutków wynikających z działania czynników niespecyficznych, takich jak: 

  • ogólny pozytywny wpływ ruchu na funkcjonowanie jednostki,
  • rozwój społeczny pod wpływem uczestnictwa w pewnej grupie,
  • wzrost motywacji do wykonywania ćwiczeń,
  • poprawa funkcji ruchowych i wzrokowo-motorycznych1.
     
Nazwa działania Opis
Przelewanie, 
przesypywanie 
Zabawy z wodą mają niezwykle pozytywny wpływ na rozwój dziecka, nie mówimy tu jedynie o małym dziecku, coraz częściej w ogródkach szkolnych powstają kuchnie błotne, które są doskonałym sposobem na zabawy z wodą. Równie dużym zainteresowaniem, a co najważniejsze walorami edukacyjno-terapeutycznymi, cieszy się przesypywanie np. piasku, ryżu, kaszy, cieciorki, fasoli itp. 
Rysowanie oburącz Dziecko otrzymuje kartkę oraz dwie kredki, jego zadaniem jest rysowanie jednocześnie w tym samym czasie prostych wzorów: serce, kwadrat, prostokąt, nieco później motyl, choinka, dom. Kolejnym poziomem trudności jest rysowanie jedną ręką jednej figury, a drugą drugiej, np. prawą ręką koło, a lewą kwadrat 
Ćwiczenie 
Alfabet Game2

Na kartkach bloku przygotuj przykładowe zestawy liter. Litera na górze może być dowolna, natomiast na dole musi być L, P lub O. Ćwiczenie polega na tym, aby w szybkim tempie pokazać uczniowi poszczególne kartki z literami. Zadaniem dziecka jest przeczytać na głos literę znajdującą się na górze kartki oraz podniesienie odpowiedniej ręki.
Pod każdą z liter znajduje się litera P, L, O
P oznacza podniesienie prawej ręki,
L oznacza podniesienie lewej ręki,
O oznacza podniesienie obu rąk.

Przykład:
Pokazujesz dziecku zestaw liter:
M
O
(Dziecko czyta na głos M i podnosi do góry obie ręce)
L
P
(Dziecko czyta na głos L i podnosi do góry prawą rękę)
K
L
(Dziecko czyta na głos K i podnosi lewą rękę)
 
A oto przykład zestawów liter, które możesz wykorzystać do zabawy Alfabet Game z uczniem, w zależności od tego, czy pracujesz indywidualnie, czy w grupie, przygotuj odpowiednią liczbę kartek:
 

Wizualizacja3 Instrukcja do odczytania przez nauczyciela 
Narciarze
. Stańcie na lekko rozstawionych nogach, z rękami swobodnie opuszczonymi wzdłuż ciała. Zamknijcie oczy, odetchnijcie głęboko i rozluźnijcie się. Wczuwajcie się przez chwilę w wasze ciała wyobrażeniowe. Teraz wyobraźcie sobie zaśnieżone zbocze. Zobaczcie wyraźnie, jak trójkątny kształt góry odcina się od błękitnego nieba. Umieśćcie tam swoje ciała wyobrażeniowe. Poczujcie na policzkach uszczypnięcia mroźnego wietrzyka, nabierzcie do płuc rześkiego, zimowego powietrza. Wyobraźcie sobie, że na nogach macie narty (jeśli nigdy jeszcze nie jeździliście, pomyślcie, że potraficie to robić). Teraz niech ciało wyobrażeniowe bez wysiłku pomknie na nartach w dół. Ugnijcie kolana, pochylcie się lekko do przodu i spróbujcie za nim poszusować. Kołyszcie się lekko w górę i w dół, pozwalając rękom zwisać swobodnie. Wpatrujcie się w zręczne ruchy ciała wyobrażeniowego i próbujcie naśladować je we wszystkim. Im lepiej wam się to udaje, tym szybciej zaczynacie zjeżdżać. Wyobraźcie sobie coraz mocniejsze podmuchy wiatru na twarzy. Kołyszcie się w górę i w dół, w razie potrzeby wspomagając tułów ruchami rąk... aż wreszcie dogonicie ciało wyobrażeniowe i stopicie się z nim w jedno. Rozkoszujcie się zawrotnym pędem, który wręcz zatyka wam dech. Powoli zacznijcie zwalniać. I co, czy nie było pięknie?
Tancerze. Z zamkniętymi oczyma rozsiądźcie się wygodnie w fotelu czy na krześle i wsłuchajcie w wybraną wcześniej muzykę. Niech was spowije, niech płynie w was i przez was. Wyobraźcie sobie, że muzyka wypływa z was, zabierając ze sobą ciało wyobrażeniowe, a ono zaczyna tańczyć w całkowitej z nią zgodzie. Niech jego ruchy będą doskonałym wyrazem muzyki, która połączy się z nim w cudownej harmonii. Nastaw utwór od początku i wszyscy fizycznie naśladujcie ruchy ciała wyobrażeniowego (przy pracy ze starszymi dziećmi proponuję przygasić światło, a także, przynajmniej początkowo, tańczyć w pewnej od nich odległości, aby nie czuły się obserwowane). Zauważcie, jak inaczej reagujecie teraz na muzykę! W razie trudności z zapamiętaniem kolejności i charakteru ćwiczeń, nagraj wcześniej instrukcje na taśmie, korzystając z magnetofonu do chwili, kiedy wszystko dokładnie sobie przyswoisz. Podczas nagrywania pamiętaj, by mówić powoli i robić przerwy na wykonanie poleceń
Relaksacja4

Barbara Kaja zmodyfikowała relaksację Jacobsona tak, aby mogła być ona zastosowana w pracy z małymi dziećmi. Poniżej przytoczono tę zmodyfikowaną wersję relaksacji Jacobsona. 

Instrukcja do odczytania przez nauczyciela 

  1. Zegnij prawe ramię tak, aby naprężyć biceps. Jesteś silny, bardzo silny, naprężaj go mocno (przez kilka sekund). Czujesz, jak bardzo napięte są twoje mięśnie? A teraz jesteś słaby, rozluźnij napięte mięśnie, połóż z powrotem rękę na dywan. Teraz wyraźnie czujesz, jak rozluźniły się twoje mięśnie. 
  2. To samo, tylko z lewą ręką. 
  3. Naciśnij, jak możesz najsilniej, pięścią na klocek (z tworzywa sztucznego) po twojej prawej stronie – jesteś silny, twoje mięśnie są napięte. A teraz rozluźnij mięśnie, jesteś znowu słaby, nie naciskaj już, czujesz ulgę, mięśnie rozluźniły się. 
  4. To samo, tylko z pięścią lewej ręki. A teraz odpocznij chwilę, leż i oddychaj spokojnie, równo, twoje ręce odpoczywają.
  5. A teraz silna i słaba będzie twoja prawa noga. Włóż klocek pod kolano i mocno ściśnij nogę w kolanie, a teraz noga słabnie, rozluźniasz mięśnie, wypuszczasz klocek. 
  6.  To samo ćwiczenie, tylko z lewą nogą. 
  7. A teraz zobaczymy, czy masz tyle siły, by napełnić powietrzem swój brzuch. Wciągnij mocno powietrze w płuca i napnij brzuch jak balon, mocno, a teraz wypuść powietrz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy