Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej

Artykuły | 30 stycznia 2018 | NR 31
465

Koordynacja wzrokowo-ruchowa odgrywa ważną rolę w każdym ludzkim działaniu.Bez tej zdolności nie potrafilibyśmy wykonywać nawet takich prostych czynności, jak bieganie, kopanie piłki, skakanie, nawlekanie koralików czy uderzanie piłki rakietą tenisową. Zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej sprawiają wiele problemów szkolnych, dlatego w niniejszym artykule pragnę przedstawić ich istotę i konsekwencje w powstawaniu trudności szkolnych.

Koordynacja wzrokowo-ruchowa to współdziałanie, zharmonizowanie funkcji wzrokowych i ruchowych – manipulacyjnych, współpraca „oka-ręki”1. Dzięki kojarzeniu zarówno informacji wzrokowych, dotykowych, jak i kinestetycznych można wykonywać precyzyjne ruchy rąk pod kontrolą 
wzroku, między innymi pisać, rysować i manipulować.

W literaturze wyróżniamy koordynację:

  • ręka – ręka (niezbędną między innymi do klaskania, wycinania, nawlekania, wiązania wstążek lub sznurowadeł);
  • ręka – noga (potrzebną w czynnościach pływania, wspinania się, jazdy na rowerze, kopaniu piłki, chodzeniu po schodach);
  • oko – ręka (konieczną do pisania, rysowania, celowania, wykonywania ćwiczeń gimnastycznych i samoobsługi).

Zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej mogą być wynikiem m.in.:

  • niedostatku bodźców;
  • mało stymulującego środowiska wychowawczego;
  • schorzeń narządu wzroku, słuchu, ruchu;
  • nieprawidłowości w zakresie integracji bodźców sensorycznych w rozwoju ruchowym (dyspraksja);
  • nieprawidłowego rozwoju mózgu lub jego uszkodzeń w różnych okresach życia.

Wśród objawów dysleksji u uczniów klas I–III szkoły podstawowej wymienia się koordynację wzrokowo-ruchową.

Dziecko: 

  • ma trudności z rzucaniem do celu i chwytaniem;
  • brzydko i niechętnie rysuje, pisze, nie mieści się z pismem w liniaturze, zagina „ośle uszy”;
  • nieprawidłowo trzyma ołówek lub długopis w palcach, zbyt mocno go przyciska (ręka szybko się męczy);
  • ma trudności z rysowaniem szlaczków w liniaturze zeszytu, odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych, na przykład z rysowaniem rombu (w wieku 6-7 lat).

Zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej często sprawiają dzieciom wiele kłopotów szkolnych. Biorąc pod uwagę znaczenie tego problemu, omówię teraz problemy istotne dla tych zaburzeń.

Dzieci, które mają słabo rozwiniętą koordynację wzrokowo-ruchową, mogą przejawiać również trudności w:

  • samoobsłudze, czyli w samodzielnym ubieraniu się, posługiwaniu się sztućcami;
  • zabawach grupowych, gdzie trzeba złapać, rzucić, kopnąć, np. piłkę, woreczek;
  • rysowaniu, malowaniu, wycinaniu, pisaniu, czytaniu;
  • posługiwaniu się narzędziami i przedmiotami codziennego użytku;
  • staniu na jednej nodze, jeździe na rowerze czy hulajnodze.

Oprócz wymienionych trudności dodatkowo mogą pojawić się zaburzenia emocjonalne wynikające z problemów w kontaktach rówieśniczych. Dzieci najczęściej wstydzą się swej niezgrabności ruchowej – zwłaszcza na zajęciach sportowych oraz w czasie zabaw i gier zespołowych. Mają też świadomość, że rówieśnicy mogą ich nie akceptować i odtrącać. Wtedy stają się wycofane i nie podejmują działania. W momencie, gdy dzieci z osłabioną koordynacją wzrokowo-ruchową zaczynają porównywać się z innymi natychmiast spada ich samoocena i pewność siebie.

Reasumując, należy stwierdzić, iż zaburzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej stanowią bardzo ważny element w procesach edukacyjnych. W tym właśnie kontekście opracowałam niniejsze praktyczne ćwiczenia angażujące funkcje percepcyjno-motoryczne dziecka.

Jak wspierać dziecko z zaburzoną koordynacją wzrokowo-ruchową?

Prawidłowy rozwój koordynacji wzrokowo-ruchowej ma ogromne znaczenie w każdej pracy i uczeniu się. Dla nauki szkolnej istotne jest, aby ręka słuchała oka w wielu różnorodnych czynnościach. A zatem konieczne jest w tym zakresie osiągnięcie dobrego poziomu spostrzegania wzrokowego, prawidłowego rozwoju ruchowego i zharmonizowanego współdziałania funkcji wzrokowo-ruchowych.

Dlatego należy zachęcać dziecko do następujących ćwiczeń doskonalących koordynację wzrokowo-ruchową:

  • dopasowywanie elementów o tych samych kształtach,
  • obrysowywanie szablonów, kopiowanie, wycinanie, zamalowywanie,
  • ćwiczenia ruchowe, rzucanie do celu, zabawy z piłką,
  • wykonywanie ćwiczeń graficznych, kreślenie linii,
  • malowanie oburącz (odwzorowywanie kształtów, linii, figur),
  • usprawnianie poprawnego odtwarzania liter i cyfr,
  • rysowanie po śladzie, łączenie kropek, dobieranie par jednakowych obrazków,
  • labirynty, układanie obrazków z części według wzoru.

Jak doskonalić rozwój dziecka z zaburzoną ko

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy