Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

16 lutego 2018

NR 26 (Kwiecień 2017)

Zegar i jego zastosowanie w edukacji matematycznej
na pierwszym szczeblu kształcenia

0 203

Czas to pojęcie, które towarzyszy nam każdego dnia. Odmierzamy godziny, jakie upłynęły od ostatniego spotkania z przyjacielem, minuty, jakie dzielą nas od kolejnych zajęć z interesującego nas przedmiotu czy sekundy podczas pokonywania trasy bądź ustanawiania nowego rekordu w zawodach sportowych. Jak twierdzi Jerzy Nowik, „pojęcie czasu jest pojęciem niezmiernie ważnym, a jednocześnie trudnym i niemieszczącym się w programie żadnego z osobna wziętego przedmiotu”.

Kształtowane jest ono na zajęciach z niemal wszystkich edukacji przedmiotowych. Oprócz edukacji matematycznej (odczytywanie wskazań zegara, obliczenia kalendarzowe itp.), pojęcie czasu występuje w edukacji polonistycznej (dostrzeganie chronologii zdarzeń w opowiadaniu, traktowanie czasu jako kategorii gramatycznej), edukacji środowiskowej (obserwacja pór roku, rozwoju roślin, ruchu ulicznego, działalności człowieka itp., edukacji muzycznej i kulturze fizycznej (rytm, ruch, prędkość, pomiary czasu na zawodach)”.

Na pierwszym szczeblu kształcenia dzieci również mają do czynienia z czasem. Znają godziny rozpoczęcia oraz zakończenia zajęć obowiązkowych i dodatkowych, godziny posiłków czy emisji ulubionych programów telewizyjnych w czasie pozaszkolnym. Niejednokrotnie uczniowie rozpoczynający edukację w klasie pierwszej wiedzą, czym jest zegar i znają zasady odczytywania na nim godzin, minut i upływających sekund. Okres edukacji wczesnoszkolnej ma przede wszystkim utrwalić i uporządkować tę wiedzę u dzieci, mających za sobą pierwsze doświadczenia w zakresie posługiwania się zegarkiem i odczytywania na nim upływającego czasu, ale też ma nauczyć, czym jest i jak należy posługiwać się zegarem tych uczniów, którzy do tej pory nie mieli okazji się z nim zaprzyjaźnić.

Poniżej prezentujemy wybrane przykłady ćwiczeń z tego zakresu tematycznego, które – mamy nadzieję – pomogą w realizacji zajęć podejmujących temat czasu i zegara w ramach edukacji wczesnoszkolnej, bądź też staną się inspiracją dla nauczycieli, rodziców, a przede wszystkim uczniów do podejmowania własnych aktywności w tym zakresie.

Przykład 1. Zegar

Przyjrzyj się ilustracji zegara. Składa się on z dwóch wskazówek – dłuższej i krótszej. Krótsza wskazówka określa godzinę, natomiast dłuższa minuty. Niekiedy występuje także trzecia – najdłuższa i najcieńsza – wskazówka, która cały czas pozostaje w ruchu i określa upływające sekundy.

Jeden dzień to inaczej doba.
Doba to 24 godziny.
Każda godzina to 60 minut. 
Pół godziny to 30 minut.
Każda minuta to 60 sekund. 
Pół minuty to 30 sekund.

 

 

Na tarczy zegara znajdują się liczby od 1 do 12. Określają one godziny.

Kiedy w dzień wskazówka wybija godzinę 12:00, mówimy, że jest to południe, natomiast w nocy – północ. Godziny poranne przed 12:00 to godziny przedpołudniowe, natomiast po godzinie 12:00 – godziny popołudniowe. Godziny przedpołudniowe odczytujemy z zegara, natomiast godziny popołudniowe odczytujemy następująco:

  • 1 na zegarze to godzina 13:00,
  • 2 na zegarze to godzina 14:00,
  • 3 na zegarze to godzina 15:00,
  • 4 na zegarze to godzina 16:00,
  • 5 na zegarze to godzina 17:00,
  • 6 na zegarze to godzina 18:00,
  • 7 na zegarze to godzina 19:00,
  • 8 na zegarze to godzina 20:00,
  • 9 na zegarze to godzina 21:00,
  • 10 na zegarze to godzina 22:00,
  • 11 na zegarze to godzina 23:00,
  • 12 na zegarze to godzina 24:00 – północ.

Podziałka na zegarze pomaga odczytać upływające minuty. Z reguły jedna kreska to 5 minut. Aby odczytać liczbę minut, można pomnożyć razy 5 liczbę znajdującą się na zegarze, którą wskazuje wskazówka.

Przedstawia się to następująco:

  • 1 na zegarze to 5 minut,
  • 2 na zegarze to 10 minut,
  • 3 na zegarze to 15 minut,
  • 4 na zegarze to 20 minut,
  • 5 na zegarze to 25 minut,
  • 6 na zegarze to 30 minut,
  • 7 na zegarze to 35 minut,
  • 8 na zegarze to 40 minut,
  • 9 na zegarze to 45 minut,
  • 10 na zegarze to 50 minut,
  • 11 na zegarze to 55 minut,
  • 12 – 60 minut – kolejna godzina.

Przykład 2. Uzupełnij tabelę

Przyjrzyj się poniższej tabeli (Tabela 1) i uzupełnij w niej brakujące liczby.

Czasami tarcza zegara jest bardziej uszczegółowiona i możemy dokładnie odczytać na niej każdą minutę.

Tabela 1

Długa wskazówka 
znajduje się na
na godzinie

Mnożenie

Liczba
minut

1   5
2    
3   15
4 4 ∙ 5  
5    
6   30
7    
8    
9 9 ∙ 5  
10   50
11 11 ∙ 5  

Przykład 3. Stwórz własny zegar

Poniżej znajduje się tarcza zegara3. Wytnij ją, dorysuj, a następnie wytnij wskazówki, po czym przypnij je za pomocą pinezki na środek tarczy tak, abyś swobodnie mógł zmieniać ich położenie na tarczy.

Wskaż na zegarze następujące godziny:

  • 3:00
  • 12:00
  • 6:30
  • 7:45
  • 15:20
  • 18:10
  • 23:50

Przykład 4. Która godzina?

P...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy