Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

29 stycznia 2018

NR 29 (Wrzesień 2017)

Ważne powody, by zmienić metody

348

Początek nowego roku szkolnego jest doskonałą okazją ku temu, by przekonać dzieci, że nauka nie musi być ani trudna, ani nudna. A ponadto – przy pomocy odpowiednio dobranych metod – sprawić, by raz na zawsze przestała być dla wielu uczniów przykrym obowiązkiem. Czas najwyższy odejść od prymatu instrukcji na rzecz promowania innowacyjności i kreatywności. Tego oczekuje współczesny świat i to będzie bezcenne w dalszej nauce, gdyż zagwarantuje młodym ludziom lepsze spotkanie z przyszłością, która właśnie puka do ich drzwi…

Innowacyjność – co to znaczy?

Po pierwsze – jest to działanie edukacyjne zmieniające sposób myślenia nauczyciela i ucznia, wychodzenie poza utarte schematy i przewidywalne ramy.

Po drugie – jest to poszukiwanie niestandardowych rozwiązań i połączeń tam, gdzie dotychczas uczeń ich nie dostrzegał (np. łączenie sztuki z chemią i fizyką, o czym swego czasu pisałam w Kąciku Młodego Odkrywcy).

Po trzecie – jest to nowatorstwo z myślą o sukcesie, z jednoczesnym ryzykiem porażki. Dla nauczyciela oznacza to wysoką poprzeczkę, czyli ogromne kompetencje i niezachwianą odporność emocjonalną. Tak więc innowacja musi dotyczyć rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych.

Zamieszczona niżej propozycja 4–5-godzinnego dnia aktywności w klasie II lub III stanowi przykład innowacyjnych rozwiązań metodycznych dotyczących edukacji przyrodniczej w powiązaniu z edukacją polonistyczną, plastyczno-techniczną, społeczną i zajęciami komputerowymi.

 

Temat dnia aktywności:

Ważne powody, by zmienić metody

Cele ogólne:

  • zapoznanie uczniów z nowymi, atrakcyjnymi metodami nauki
  • wdrażanie dzieci do aktywnego współuczestnictwa w organizowaniu procesu uczenia się w szkole i poza szkołą

Cele szczegółowe:

Organizując Żywą Bibliotekę Przyrodniczą uczniowie:

  • waktywnie współuczestniczą w tworzeniu pozaszkolnej przestrzeni edukacyjno- -wychowawczej (poszukują „żywych książek”, porządkują „księgozbiór”, są aktywnymi czytelnikami utworzonej przez siebie „biblioteki”),
  • w naturalny sposób tworzą „księgozbiór” ludzi zainteresowanych edukacją przyrodniczą lub pracujących na rzecz przyrody,
  • budują wielopokoleniowe więzi („książkami” mogą być rodzice, dziadkowie, pradziadkowie),
  • kształtują umiejętność prowadzenia rzeczowej, kulturalnej rozmowy,
  • w bezpośredni sposób weryfikują wiedzę na dany temat i ją pogłębiają,
  • mają możliwość podzielenia się własną wiedzą i doświadczeniami (na przykład na temat akcji „Sprzątanie Świata”),
  • odkrywają, że ich „żywy księgozbiór” nie ma granic i może być stale uzupełniany o nowe „książki”

Tworząc Przyrodniczy Teatrzyk Kamishibai uczniowie:

  • aktywnie współuczestniczą w tworzeniu tego teatrzyku – mogą nawet wykonać go od początku do końca i osobiście w nim zagrać lub odegrać rolę widza,
  • przyswajają wiedzę w bliskiej dzieciom w tym wieku formie, opartej głównie na zabawie, rysunku i opowiadaniu tego, co przedstawia określona scena,
  • w naturalny sposób skupiają uwagę na kluczowych treściach zajęć,
  • zauważają, że Teatrzyk Kamishibai nie wymaga wielkich nakładów finansowych i dlatego może być utworzony w każdej szkole i w każdej klasie, 
  • dostrzegają, że metoda Teatrzyku Kamishibai otwiera przed dziećmi możliwość twórczych, zespołowych i oryginalnych działań związanych z edukacją i wychowaniem

Metody i techniki pracy:

  • zabawa,
  • Żywa Biblioteka,
  • Teatrzyk Kamishibai,
  • działania praktyczne w oparciu o instrukcję słowno-obrazkową

Materiały i środki dydaktyczne:

Materiały dla nauczyciela – do zaprezentowania idei „Żywej Biblioteki” i Teatrzyku Kamishibai, duże kartonowe pudło, nożyce odpowiednie do cięcia grubego kartonu, 
2 spinacze do bielizny, kartki z bloku A3, kredki, dostępne atlasy drzew, kilka stanowisk z dostępem do Internetu, luźne niewielkie kartki (około 10), przygotowane przez nauczyciela Karty biblioteczne książek (po 2 dla każdego ucznia), przybory do pisania 


Przebieg zajęć:

Część wstępna

  • Nauczyciel wita uczniów. Przeprowadza krótką rozmowę kierowaną pytaniami odnośnie do sposobów poznawania przyrody.
  • Nauczyciel proponuje dzieciom poznanie nowych metod odkrywania tajemnic przyrody. W krótki, zwięzły sposób prezentuje idee „Żywej biblioteki” i Teatrzyku Kamishibai. Zachęca do utworzenia na ich bazie tego rodzaju „Biblioteki”  i „Teatru” w klasie, z którą prowadzi zajęcia.

Żywa Biblioteka 

Pomysł na Żywą Bibliotekę przywędrował do Polski z Danii w 2007 roku, a jego głównym celem jest wzrost świadomości ludzi na temat Praw Człowieka. „Żywymi książkami” są ludzie z różnych grup społecznych obarczonych stereotypami, np. osoby o zróżnicowanej sprawności fizycznej, osoby różnych wyznań. Tego typu „biblioteki” działają jak biblioteki zwykłe, tyle tylko, że czytelnik wchodzi w dialog z wybraną „książką”: może pytać, prowokować krytyczne myślenie, dowiadywać się czegoś nowego. Nie może przekraczać granic prywatności ani zachowywać się w sposób niekulturalny, gdyż wówczas rozmowa będzie przerwana. Nad prawidłową pracą tego typu biblioteki czuwa gospodarz, czyli bibliotekarz.

I właśnie na kanwie tego pomysłu można stworzyć Żywą Bibliotekę Dziecięcą – na przykład o specjalności przyrodniczej.

Otwarcie tego typu biblioteki nie wymaga ani nakładów finansowych, ani specjalnych pomieszczeń; wystarczy małe pudełko lub zwykła teczka na „Karty biblioteczne”, zawierające podstawowe informacje o „żywych książkach” (jakich dziedzin przyrody dotyczą, w jaki sposób można „wypożyczyć” taką „książkę”, sposób kontaktu z „żywą książką”).

„Księgozbiór” stanowią wolontariusze – dorośli ludzie, zwykle z bliskiego, ale także z dalszego środowiska uczniów, w jakiś sposób związani z przyrodą (np. pszczelarz, leśnik, lekarz, rolnik, aptekarz, zielarz, pasjonat – ogrodnik, pracownik uniwersytecki – biolog, weterynarz, meteorolog).

Największą wartością tego typu „biblioteki” jest to, że uczniowie naocznie przekonują się, jak wiele znaczy wiedza w życiu; po wizycie w „żywej bibliotece” (np. po spotkaniu z ogrodnikiem) mogą tę wiedzę wykorzystać w sposób praktyczny – na przykład przygotowując naturalny nawóz roślinny z pokrzywy i badając wpływ tego nawozu na wzrost i rozwój roślin w szkolnym ogrodzie. Nie wymaga to wiele czasu ani wysokich nakładów, a efekty – nic dodać, nic ująć.

Część główna

Należy przygotować:  zestaw Kart bibliotecznych przeznaczonych do uzupełnienia w szkole i w domu (2 razy tyle, ilu uczniów liczy dana klasa), przybory do pisania, papierową teczkę lub pudełko (takiej wielkości, aby zmieściły się w środku karty biblioteczne).

Otwieramy Żywą Bibliotekę Przyrodniczą
(edukacja przyrodnicza, polonistyczna, społeczna)

  • Nauczyciel rozdaje każdemu uczniowi po 2 Karty biblioteczne książki (jedną w celu wspólnego wypełnienia w klasie, a drugą – do wypełnienia w domu).
  • Uczniowie pod kierunkiem nauczyciela uzupełniają przykładową metryczkę książki:
  • jako „Autora” wpisują imię i nazwisko osoby, która spełni rolę „żywej książki”,
  • w rubryczce „Tytuł” wpisują dziedzinę przyrody, z którą związana jest dana osoba – „żywa książka”,
  • „Sposób wypożyczenia książki” to informacje dotyczące możliwości kontaktu, np. adres zamieszkania lub adres instytucji, w której ta osoba pracuje, it...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy