Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowa szkoła, innowacje

16 stycznia 2019

NR 43 (Styczeń 2019)

TIK w szkole

0 191

Minęły już czasy, gdy słowo TIK było kojarzone jedynie z zegarem i odmierzaniem czasu. W szkole XXI wieku hasło to zdobywa coraz więcej zwolenników, a wielu nauczycieli działa zgodnie z tą ideą. Warto przekonać się jak można wdrożyć TIK w kształceniu zintegrowanym z korzyścią dla uczniów.

Czym jest TIK?

„Pod pojęciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych (w skrócie TIK, z ang. Information and communication technologies (ICT), zwane zamiennie technologiami informacyjno-telekomunikacyjnymi, technikami informacyjnymi lub teleinformatycznymi) kryje się rodzina technologii przetwarzających, gromadzących i przesyłających informacje w formie elektronicznej”1.
Jeszcze kilkanaście lat temu takie podejście w edukacji nie miało zbyt wielu zwolenników z uwagi na fakt, że szkoły nie dysponowały odpowiednim sprzętem potrzebnym do spełnienia podstawowych warunków TIK. W związku z rozwojem różnych kompetencji zawodowych nauczycieli wiele się zmieniło.
Najpełniej ideę tę oddaje Wacław Strykowski, który proponuje podział kompetencji nauczyciela na kompetencje merytoryczne, psychologiczno-pedagogiczne, diagnostyczne, planistyczne i projektowe, komunikacyjne, kontrolne i ewaluacyjne oraz medialne. Te ostatnie są szczególnie ważne w TIK. Są to umiejętności wykorzystania oraz organizowania praktycznego warsztatu pracy nauczyciela i ucznia, a także metody i sposoby współdziałania także w oparciu o środki techniczne2. W kształceniu zintegrowanym technologie informatyczne nie ograniczają się do zajęć z informatyki. Ich uniwersalny i użytkowy charakter pozwala wykorzystywać owe narzędzia w każdej sytuacji edukacyjnej. Tak postrzegane tworzą jeden z elementów integrujących kształcenie na etapie edukacji wczesnoszkolnej.

Kilka zasad TIK

Podczas korzystania z TIK w szkole dobrze jest ustalić z uczniami zasady współdziałania. Takie porozumienie powinno być ustalone wcześniej, aby każda ze stron wiedziała, do czego się zobowiązuje oraz jakie ma możliwości. Warto ustalić z uczniami wspólny sposób patrzenia na następujące zagadnienia:

  • Jak zadbać o bezpieczeństwo uczniów w Internecie?
  • Jak uczniowie mogą korzystać z TIK w szkole oraz poza nią?
  • Jakie zasady obowiązują podczas korzystania z tych technologii?
  • Czy i w jaki sposób można korzystać z urządzeń mobilnych typu smartfony, tablety w szkole oraz w domu?
  • Jak powinno się respektować prawa autorskie dotyczące plików, aplikacji, programów itp. dotyczących korzystania z TIK?

Zalety TIK

TIK przy odpowiednim przygotowaniu nauczyciela może być bardzo pomocna w następujących sytuacjach edukacyjnych:

  • związanych z wyszukaniem konkretnych informacji, przetworzeniem ich oraz przekazaniem w określony przez nauczyciela sposób,
  •  w których trzeba utrwalić zdobyte wcześniej informacje oraz opowiedzieć o nich,
  • służących pokazaniu uczniowi zdobytej przez nauczyciela wiedzy oraz zaprezentowaniu przez ucznia tego, czego się nauczył,
  • w pracy związanej z poprawnym komunikowaniem się przy poznawaniu i uczeniu się nowych elementów. Wykorzystywanie narzędzi TIK w edukacji wczesnoszkolnej pomaga w integracji treści oraz w kształtowaniu u dzieci krytycznego myślenia.

Nie bez znaczenia jest też fakt, że praca z TIK na lekcji jest nie tylko przyjemna dla uczniów, ale również jest innowacyjna i pozwala na rozwijanie różnych kompetencji wśród uczniów. 

O czym warto pamiętać?

Przy pracy z nowoczesnymi technologiami nauczyciele powinni pamiętać o kilku ważnych punktach, aby ich praca była efektywna, twórcza i spełniała swoje cele. Korzystanie z różnych aplikacji, programów i zasobów internetowych powinno się odbywać wówczas, gdy uprzednio ustalono wspólne zasady.
Bardzo ważne jest, aby każdy nauczyciel, który pragnie zastosować TIK w edukacji wczesnoszkolnej przemyślał kilka rozwiązań dotyczących poniższych aspektów:

  • poprawne przygotowanie

Każdy nauczyciel powinien przeprowadzić kilkakrotnie burzę mózgów, aby określić cele, tematykę, narzędzia i efekty, które pragnie uzyskać. Warto przemyśleć także potencjalne zagrożenia. Przede wszystkim istotne są pomysły dotyczące tego, z jakiej technologii może skorzystać nauczyciel, aby maksymalnie uprościć uczniom przejście z punktu A w którym znajdują się teraz, do punktu B – czyli do oczekiwanych rezultatów i efektów.
//glowna.ceo.org.pl/sites/default/files/tik_na_lekcjach_2015_06_02.pdf

  • selekcja materiału

Należy także bardzo dokładnie przejrzeć wyszukane materiały i zapoznać się z nimi pod kątem użyteczności dla uczniów, dopasowania materiału do wieku uczniów czy długości danego materiału. Im uczniowie są młodsi, tym krótszy ich czas koncentracji. Skutkuje to tym, że nauczyciele powinni uważnie dobierać technologie do wieku i możliwości uczniów, aby mogli oni korzystać z nich jak najefektywniej. Bardzo pomocne jest też utworzenie tabeli online, w której znajdą się najważniejsze narzędzia łącznie z krótkim opisem, zawartością i notatkami. 
Stworzenia takiego pliku spowoduje, że każdy nauczyciel o wiele szybciej znajdzie najbardziej wartościowe materiały na swoje zajęcia. A jednocześnie będzie można wymieniać się tymi materiałami, aby nauczyciele zaoszczędzili trochę swojego cennego czasu w przygotowywaniu się do zajęć. Zadziała to idealnie w przypadku bazowania na sprawdzonych, rzetelnych materiałach. 

  • testowanie

Kolejnym etapem jest testowanie TIK, tj. warto co jakiś czas sprawdzać, czy zapisane linki do stron, aplikacje itp. cały czas działają na tych samych zasadach i czy nic się tutaj nie zmieniło. Warto wziąć pod uwagę, czy wersja narzędzia jest nadal bezpłatna i czy funkcjonalność się nie zmieniła. Zdarza się, że pewne linki mogą przestać działać, dlatego warto wszystko sprawdzić odpowiednio wcześniej.
Nieodłącznym elementem efektywnego zastosowania technologii informacyjnych w klasie jest pokazanie uczniom jak mogą z nich korzystać w bezpieczny sposób. Nauczyciel powinien pokazać uczniom krok po kroku, w jaki sposób mogą korzystać z danego narzędzia czy aplikacji, aby było to proste i efektywne. Dobrym rozwiązaniem jest tworzenie krótkiego samouczka albo nagranie krótkiego wideo, w którym krok po kroku pokaże się uczniom działanie danego narzędzia. Ważne, aby było to przekazane w przyjazny oraz zwięzły sposób.

  • Informacja zwrotna

To ważny element współpracy ucznia z nauczycielem, ponieważ dzięki temu można w szybki sposób dopasować zajęcia do potrzeb uczniów. Gdy nauczyciel zwraca uwagę na informację zwrotną i stara się reagować na bieżąco (o ile jest to w danym momencie możliwe), pokazuje uczniom dobrą postawę do naśladowania oraz dba o dobre samopoczucie swoich uczniów w klasie.
Nauczyciel może korzystać z linków dostępnych w Internecie oraz ze stron internetowych, z których może pobrać odpowiednie oprogramowanie. Przy dokonywaniu wyboru oprócz tematyki oraz możliwości zastosowania danego narzędzia warto wziąć z uczniami pod uwagę prawa autorskie oraz licencję na użytkowanie danego programu.

  • Grafiki

Przy znajdowaniu zdjęć i grafik z Sieci każdy nauczyciel powinien znać typy licencji na zdjęcia. To znaczy, czy zdjęcia można wykorzystać bez podania źródła lub linku i autora czy raczej należy to uwzględnić? W tym celu warto skorzystać z bezpłatnych banków zdjęć, a także zaznajomić się z systemem licencji Creative CMOS (CC). Wszelkie potrzebne informacje można znaleźć w tym dokumencie3.

Kiedy można spraw

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy