Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczne inspiracje

14 czerwca 2018

NR 38 (Czerwiec 2018)

Świadome nauczanie – samoocena i ocena koleżeńska ucznia

0 300

W ocenianiu kształtującym dążymy do tego, aby uczenie się stało się w pełni świadomym działaniem ucznia. W tym długim procesie wspieramy go w dążeniu do celu, prowadząc z nim dialog i motywując do nauki przy zastosowaniu bogatego wachlarza metod. Ocena koleżeńska i samoocena pracy ucznia to chyba najtrudniejsze elementy strategii oceniania kształtującego. Wymagają wysokiego poziomu samoświadomości ucznia i wiedzy na temat własnego uczenia się. 

Technika świateł drogowych 

Stosowanie samooceny można zacząć wprowadzać już w edukacji wczesnoszkolnej od stosowania prostych technik, jak technika świateł drogowych, która pozwala na uzyskanie przez nauczyciela szybkiej informacji o tym, czy może dalej pójść z materiałem. W technice tej wykorzystujemy trzy kartki w kolorach: czerwonym, żółtym i zielonym, które kolejno przekazują informację do nauczyciela: „wiem wszystko i rozumiem”, „nie jestem pewien tego, co potrafię” oraz „potrzebuję wsparcia i pomocy”. Podniesienie kartki na lekcji w danym momencie pozwala nauczycielowi na uzyskanie informacji zwrotnej o tym, jak przebiega praca uczniów na lekcji. Rozwiązaniem problemu może być prośba o połączenie się w pary uczniów z kolorami zielonymi i żółtymi. Wystąpi wtedy proces wzajemnego uczenia się od siebie. Uczniów z kartkami w kolorze czerwonym nauczyciel może zebrać razem i ponownie wytłumaczyć zagadnienie. Jest to technika prosta i niezwykle skuteczna, dająca nauczycielowi natychmiastową informację zwrotną, możliwość zadziałania i ewaluacji pracy na lekcji. 

Technikę świateł można wykorzystać jako nacobezu („na co będziemy zwracać uwagę”) przed sprawdzianem, dając również szybką informację zwrotną nauczycielowi. Na tablicy zawieszamy hasłowo zagadnienia do sprawdzianu i prosimy, by uczniowie zaznaczali przy nich kółeczko odpowiednim kolorem: zielonym, żółtym lub czerwonym. Uczniom pozwala to na określenie tego, co już potrafią, a czego nie, natomiast nauczyciel otrzymuje informację zwrotną o tym, jakie zagadnienia należy jeszcze przed sprawdzianem powtórzyć i ile czasu przeznaczyć na powtórzenie wiadomości. 

Poprzez stosowanie samooceny i oceny koleżeńskiej możemy ucznia zachęcić do większej odpowiedzialności za swoje uczenie się i uzyskania świadomości, w którym miejscu znajduje się na drodze 
do osiągnięcia sukcesu. Uczeń lepiej się uczy, wiedząc, że te metody sprzyjają procesowi uczenia się, nie służą rywalizacji, porównywaniu uczniów, ale pozwalają na refleksję nad swoim uczeniem się, służą dowartościowaniu się ucznia, pozwalają mu czuć się bezpiecznie.

Stosując tę technikę, sprawdzamy jej efektywność na lekcji i efekty. Jeśli nie spełnia naszych oczekiwań, zmieniamy ją. Ocena koleżeńska i samoocena pomagają uczniowi w procesie osiągania samoświadomości i przejęciu odpowiedzialności za swoje uczenie się. Dokonywanie samooceny pozwala uczniowi dostrzec, ile się już nauczył oraz ile jeszcze musi włożyć wysiłku, by dotrzeć do wyznaczonego celu. Jest to więc bardzo trudne zadanie dla ucznia. Ważną funkcję spełnia tutaj informacja zwrotna, która dostarcza uczniowi tej wiedzy w dialogu z nauczycielem. Przygotowując uczniów do oceny koleżeńskiej, powinno się uświadomić im, że dotyczy ona pracy kolegi/koleżanki, a nie ich osoby i powinna się odbywać według wcześniej ustalonych i wypracowanych kryteriów. Uczniowie powinni się jej nauczyć.

Prostszym sposobem jest wprowadzenie techniki „dwie gwiazdy, jedno życzenie”, w której uczeń, skupiając się na pracy innego ucznia, wyszukuje dwie mocne strony w jego pracy, a w życzeniu określa, co mogłoby być wykonane lepiej. Sprawdza się ona również jako szybka informacja zwrotna w pracy nauczyciela. Uczymy w ten sposób uczniów formy wzmacniającej przy dokonywaniu oceny koleżeńskiej, życzliwości i tego, że pomagają innemu uczniowi w jego uczeniu się. Jednocześnie uaktywnia się tu forma wzajemnego nauczania. 

Ocena koleżeńska w klasie

Jeśli chcemy, by uczniowie w ocenie koleżeńskiej wykorzystali elementy informacji zwrotnej składającej się z takich elementów: co uczeń zrobił dobrze, co powinien popra...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy