Dołącz do czytelników
Brak wyników

Profilaktyka zagrożeń w cyberprzestrzeni
wśród najmłodszych

Artykuły | 14 lutego 2018 | NR 24
272

Współczesny uczeń już od najmłodszych lat korzysta z technologii informacyjno-komunikacyjnych, a świat, w którym żyje składa się z dwóch rzeczywistości – pierwszą z nich jest ta realna, natomiast druga to cyber. Taka sytuacja powoduje, że obok tradycyjnych zagrożeń płynących z codziennego życia pojawiają się nowe, dotąd nieznane i niebezpieczne, związane z cyberprzestrzenią.

Określenia cyberprzestrzeń jako pierwszy w ostatnim stuleciu XX wieku użył w swojej powieści amerykański pisarz William Gibson. Według niego była ona halucynacją. W ślad za Gibsonem poszli w latach 90. XX w. badacze rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych, stosując w cybernetyce termin cyberprzestrzeni. Cyberprzestrzeń to wirtualna rzeczywistość, synonim przestrzeni informacyjnej, nie tylko Internet, ale również wcześniejsze zdobycze techniki takie jak radio, telewizja, telefon, linie telefoniczne i fale Hertza. Główne zagrożenia wynikające z korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych to: uzależnienie, poznawanie nieodpowiednich do wieku treści zamieszczanych w Internecie, cyberprzemoc czy nawiązywanie kontaktów z nieznajomymi. Aby wyjść naprzeciw problemom zagrożeń płynących z cyberprzestrzeni, warto podjąć działania profilaktyczne, których celem jest uświadomienie dzieciom, że rozwój oraz korzystanie z nowoczesnych technologii stwarza zagrożenia, które mogą dotknąć każdego z nich.

P. Aftab podaje następujące zadania szkoły w zakresie profilaktyki w sieci:

  • ochrona młodego człowieka przed negatywnymi skutkami uczestnictwa w rzeczywistości wirtualnej,
  • kształtowanie umiejętności współpracy, współdziałania i współżycia w realnym świecie, wskazywanie wartości kontaktów międzyludzkich,
  • pomoc uczniom w rozumieniu sprzecznych wiadomości zawartych w Internecie,
  • diagnozowanie uczniów uzależnionych i niesienie im pomocy,
  • propagowanie zdrowego trybu życia.

Istotnym działaniem na rzecz profilaktyki zagrożeń w cyberprzestrzeni jest Dzień Bezpiecznego Internetu. W Polsce Dzień Bezpiecznego Internetu od 2005 roku organizowany jest przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę (wcześniejsza nazwa: Fundacja Dzieci Niczyje) oraz Naukową i Akademicką Sieć Komputerową (NASK) – realizatorów unijnego programu „Łącząc Europę” (ang. Connecting Europe Facility – CEF). Głównym partnerem wydarzenia jest Fundacja Orange.

Tegoroczny dzień bezpiecznego Internetu pod hasłem „Razem zmieniamy Internet na lepsze” został zaplanowany na 7 lutego 2017 r. Celem akcji jest zwrócenie uwagi na rolę wszystkich użytkowników Internetu w tworzeniu bezpiecznego i przyjaznego środowiska online. Ważnym elementem jest również uświadomienie młodym ludziom, że każdy ponosi odpowiedzialność za to, co robi w sieci oraz za sposób, w jaki z niej korzysta. Podczas obchodów DBI podkreślony zostanie pozytywny potencjał Internetu, który może być przez dzieci wykorzystany w edukacji, w kontach z rówieśnikami oraz jako forma twórczej rozrywki.

 

Tabela 1. Działania na rzecz bezpieczeństwa w Internecie – wykaz pomocy

Źródło

Charakterystyka

//edukacja.fdds.pl/ 

  • Możliwość zamówienia maksymalnie 30 egzemplarzy bezpłatnego magazynu Sieciaki.pl. (należy pokryć jedynie koszty przesyłki) Magazyn edukacyjny prezentujący zasady bezpiecznego korzystania z Internetu. Zawiera 15 misji – zadań sprawdzających wiedzę o bezpieczeństwie online.
  • Możliwość zamówienia bezpłatnego pakietu Necio.pl
  • W skład pakietu wchodzą:
  • scenariusz zajęć,
  • arkusze pracy,
  • bajka ,,Mój przyjaciel Necio”,
  • plakat,
  • płyta CD.

 

  • Możliwość pobrania  zeszytów zadań ,,Baw się i ucz w sieci” przeznaczonych dla dzieci 4-8 lat i rodziców, dotyczących bezpieczeństwa w Internecie oraz walki z nielegalnymi i szkodliwymi treściami.
  • Możliwość pobrania poradnika Bezpieczeństwo dzieci online. Kompendium dla rodziców i profesjonalistów. Został on przygotowany przez ekspertów z Polskiego Centrum Programu Safer Internet (NASK i Fundacja Dzieci Niczyje) i dotyczy zróżnicowanych aspektów bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w Internecie.
  • Możliwość pobrania Elementarza dla dzieci – broszury przeznaczonej dla dzieci i rodziców, dotyczącej bezpieczeństwa w Internecie, w tym ochrony komputera, komunikacji przy użyciu sieci, cyberprzemocy, rozrywki i pobierania plików z sieci.
  • Możliwość pobrania publikacji Jak reagować na cyberprzemoc? Poradnik dla szkół. Zawiera ona  charakterystykę zjawiska cyberprzemocy, wskazówki dotyczące szkolnego systemu zapobiegania oraz aspekty prawne i psychologiczne tego zjawiska.


//edukacja.fdds.pl/kursy-e-learning

Poznaj bezpieczny Internet. Kurs dla uczniów klas I-III szkół podstawowych.
Zajęcia odbywają się w sali informatycznej. Ważne, aby wcześniej kurs ukończył prowadzący (kurs dla profesjonalistów), tylko to umożliwi rejestrację grupy. Prowadzący krótko omawia formę uzyskania i sprawdzenia wiadomości biorących udział w kursie. Następnie pomaga uczniom w czynnościach rejestracyjnych. Każdy uczestnik musi wpisać kod aktywacyjny, który zostaje nadany prowadzącemu podczas pierwszej rejestracji. Uczniowie mogą uczestniczyć w kursie zarówno podczas zajęć szkolnych, jak i w domu. Kursy są dostosowane do grup wiekowych. 
Na zakończenie szkolenia każdy uczestnik może wydrukować sobie dyplom.

//www.sieciaki.pl/

Serwis dla dzieci zawierający bezpieczne gry, konkursy, wykaz bezpiecznych stron internetowych. Projekt ma na celu głównie:

  • edukację dzieci w zakresie bezpieczeństwa w Internecie,
  • edukację w zakresie posługiwania się Internetem,
  • promocję bezpiecznych zastosowań sieci,
  • certyfikowanie oraz promocję bezpiecznych stron i serwisów internetowych.

Uzupełnieniem działań  jest  akcja ,,Sieciaki na Wakacjach” organizowana corocznie. To  wakacyjne pikniki edukacyjne  organizowane przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę i Fundację Orange. Celem akcji jest edukowanie dzieci poprzez zabawę – jak reagować na zagrożenia w Internecie oraz jak ich unikać. Sieciakowe pikniki odbywają się latem.

www.saferinternet.pl
www.dzieckowsieci.pl
www.dbi.pl
www.dyzurnet.pl
www.helpline.org.pl
www.przedszkolaki.sieciaki.pl
www.321internet.pl
www.educotv.pl
www.naszedzieciwsieci.org
www.bezpieczneinterneciaki.pl/category/dzialania-edukacyjne/
//www.saferinternet.pl/pl/
materialy-multimedialne/3334-zostanznajomym-swojego-dzieckaprojekt-edukacyjny-dla-rodzicow
//bezpiecznyinternet.edu.pl/

Materiały i informacje zawarte na podanych stronach można wykorzystać w celu poszerzenia własnej wiedzy oraz w ramach organizacji spotkań z rodzicami.

//www.sieciaki.pl/dla-rodzicow-inauczycieli/scenariusze-lekcji

cenariusze zajęć lekcyjnych dla dzieci w wieku 6-12 lat oparte na serwisie Sieciaki.pl

//dzieckowsieci.fdn.pl/scenariuszzajec-zuzka-i-tunio-poznaja-internet

Zuźka i Tunio poznają Internet. Zajęcia prowadzone na podstawie kreskówek edukacyjnych dla uczniów klas II-IV szkoły podstawowej.

//dzieckowsieci.fdn.pl/owce-w-sieci

To seria zabawnych filmów animowanych będących doskonałym pretekstem do rozmowy z dzieckiem o bezpieczeństwie w Internecie, przeznaczona dla uczniów w wieku od 6. do 10. roku życia.  Poruszane w filmach tematy to publikacja nagich zdjęć i nagrań, prześladowanie w Internecie, wyłudzenia danych osobistych i informacji majątkowych, uwodzenie przez Internet.

//fundacja.orange.pl/kurs/wyzwanie/1/video

 Internetowy kurs dla rodziców Bezpiecznie Tu i Tam ma na celu pomoc dorosłym w zapewnieniu małym internautom bezpieczeństwa online. Kurs składa się z pięciu modułów tematycznych w formie Wyzwań, które rodzic może zrealizować po kolei w dowolnym czasie. Każdy moduł rozpoczyna się krótkim video i animacją, które w przystępny sposób prezentują podstawowe zagadnienia.

//platforma.megamisja.pl/
//megamisja.pl/

Organizatorem jest Fundacja Orange. Program skierowany jest do świetlic i składa się z różnych wyzwań, opartych na mechanizmie gry edukacyjnej. Pojawiają się w niej animowani bohaterowie, którzy mają mnóstwo pytań i kłopot z pewnym cyfrowym wynalazkiem. Dzieci, pracując w grupie, podejmują kolejne zadania w Mega Misji i zdobywają punkty, aby móc wymieniać je na nagrody pomocne w realizacji zajęć: sprzęt multimedialny, książki, materiały plastyczne czy pomoce edukacyjne, które wzbogacą wyposażenie placówki. Program zawiera mnóstwo pomocy, scenariuszy itp.

//bezpiecznyinternet.edu.pl/

Projekt organizowany w 2015 roku przez Fundację odkrywców innowacji i Fundację drabina rozwoju. Mimo zakończenia działań związanych z realizacją projektu na stronie, w dalszym ciągu można skorzystać z wielu ciekawych materiałów m.in.: multibook...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy