Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczne inspiracje

14 czerwca 2018

NR 35 (Marzec 2018)

Cele i kryteria sukcesu

0 427

Ocenianie kształtujące zaistniało w programie SUS w Centrum Edukacji Obywatelskiej w 2003 r. Złożyło się na to kilka elementów: praca z celami lekcji, ustalanie kryterium sukcesu, korzystanie przez nauczyciela i ucznia z informacji zwrotnej, zadawanie pytań, które pobudzą uczniów do myślenia, formułowanie i zadawanie uczniom pytań kluczowych, ocena koleżeńska, samoocena uczniowska i współpraca z rodzicami. 

Wśród realizatorów programu występowało przekonanie, że są to narzędzia korzystne dla procesu uczenia się uczniów. To wpłynęło na decyzję o doskonaleniu ich stosowania. Ocenianie kształtujące polega na pozyskiwaniu przez nauczyciela i ucznia w trakcie nauczania informacji, które pozwolą rozpoznać, jak przebiega proces uczenia się, aby:

  • nauczyciel mógł modyfikować dalsze nauczanie,
  • uczeń otrzymywał informację zwrotną pomagającą mu się uczyć.

W ocenianiu kształtującym nauczyciel koncentruje się na uczeniu się uczniów. Zadaje sobie pytania: w jaki sposób uczą się moi uczniowie; czy ja ich dobrze nauczam; jak dostosuję moje metody nauczania, aby wspomóc moich uczniów w procesie uczenia się? Wchodząc na lekcję, każdorazowo powinniśmy zadać sobie następujące pytania: po co będę tego uczyć moich uczniów; do czego ta wiedza im się przyda; co moi uczniowie już wiedzą na ten temat; co będą umieć po lekcji; do czego przyda im się ta wiedza w przyszłości i w jaki sposób ją wykorzystają albo zastosują? Takie podejście wymaga od nauczyciela przemyśleń i świadomego podejścia do nauczania uczniów. Wymaga również dyscypliny i kreatywności w planowaniu lekcji. Tworzenie celu bowiem nie ogranicza się jedynie do jednej lekcji, dotyczy często cyklu lekcji. Wymaga również ciągłej ewaluacji ze względu na okoliczności realizacji. Takie nauczanie ma szansę przekształcić się w świadomy proces, w którym uczniowie wiedzą, czego i po co się uczą. Formułowanie celów dostarcza uczniom informacji: po co się czegoś uczą (cel) i co będzie podlegało ocenie (kryteria sukcesu). Uczeń lepiej się uczy, jeśli wie, do czego zmierza i dlaczego. Uczeń, świadomie podchodząc do swojego uczenia się, ma większe szanse na sukces. Celem są najbardziej wartościowa (kluczowa) wiedza i umiejętności, które uczniowie powinni opanować. Jeśli cel jest atrakcyjny dla ucznia, lepiej angażuje go do pracy. Cele powinny podlegać modyfikacji podczas pracy z uczniami ze względu na okoliczności związane z ich realizacją (choroba nauczyciela czy ucznia, albo napotkane trudności w trakcie realizacji). Cele powinny być jasno i zrozumiale sformułowane w języku ucznia, aby były dla niego jasne. Dobrze jest wyrazić cel w formie efektu, a nie procesu. Cel jest stanem, do którego dążymy, a nie drogą do niego. Cel może podać nauczyciel, bądź włączyć uczniów w proces tworzenia celu na lekcji, aby zaktywizować uczniów i przerzucić na nich odpowiedzialność za własne uczenie się. Wtedy też łatwiej jest nam ustalić, czy owe cele są zrozumiałe dla uczniów. Aby się o tym przekonać, można poprosić uczniów, aby, pracując w parach, powiedzieli sobie, co zrozumieli i w jaki sposób sformułowaliby ten cel innymi słowami. Upewnimy się dzięki temu, czy wszyscy dobrze zrozumieli cel – jest to niezbędne do efektywnej pracy. Cele można sformułować ustnie, napisać na tablicy, podać uczniom na paskach papieru do wklejenia w zeszycie… O efektywnej pracy z celami pisze w swojej książce pt. „Uczę (się) w szkole” pani Danuta Sterna.
W klasie pierwszej, kiedy uczniowie nie potrafią jeszcze czytać i pisać, przy układaniu celów możemy się posiłkować rysunkami, pi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy