Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

28 czerwca 2018

NR 17 (Maj 2016)

Logiczne aktywności matematyczne
- propozycje ćwiczeń dla dzieci na pierwszym szczeblu edukacyjnym

0 271

Zabawy o charakterze logicznym stanowią wartościowe wypełnienie zajęć z zakresu edukacji matematycznej na pierwszym szczeblu edukacyjnym. Motywują one dzieci do wykazywania się większą kreatywnością oraz prowokują do zwiększonego i bardziej intensywnego rozumowania na drodze do poznania „matematycznego sposobu myślenia”. 

Logika zaprowadzi cię z punktu A do punktu B. Wyobraźnia zaprowadzi cię wszędzie.

Albert Einstein
 

Biorąc pod uwagę fakt, iż „nauczanie matematyki w szkole ma podwójne znaczenie; z jednej strony [obejmuje] kształcenie umiejętności logicznego myślenia, z drugiej (…) – nauczanie konkretnego materiału naukowego z matematyki1”  winno się – za sprawą wdrażanych praktyk i aktywności – rozwijać zarówno jeden, jak i drugi kontekst kształcenia. 

Powołując się na słowa M. Dąbrowskiego, „matematyka może uczyć bardzo wielu rzeczy o uniwersalnej przydatności: dostrzegania prawidłowości, dostrzegania i badania związków (np. typu przyczyna – skutek), wnioskowania, argumentowania, przekonywania… Od lat zwraca się uwagę na jej walory kształcące i akcentuje, żeby nie tylko uczyć matematyki, ale przede wszystkim – i to zwłaszcza na niższych poziomach edukacji – uczyć przez matematykę czy dzięki matematyce2”. Zdobyte kompetencje matematyczne bez wątpienia pomogą nam rozwiązać wiele problemów dnia codziennego oraz pozwolą na wykazywanie się przy tym bardziej efektywnymi strategiami myślenia3. W końcu – w myśl niezwykle motywujących słów Hugo Steinhausa –  „niezależnie od tego, co będziesz robił w przyszłości, po matematyce będziesz robił to lepiej4”.

Poniżej zaprezentowano przykłady ćwiczeń rozwijających umiejętność logicznego myślenia dla dzieci w młodszym wieku szkolnym. Mogą one stanowić podstawę zajęć z zakresu edukacji matematycznej lub też wypełnienie zajęć dodatkowych rozwijających matematyczne zainteresowania dzieci.


Przykład 1. Rysujemy szlaczek

Poniżej zamieszczono fragment szlaczka. Powstał on poprzez wykorzystanie pewnej zasady. Jaka to zasada?

    

                            
Przyjrzyj się powyższej sekwencji i spróbuj odpowiedzieć na pytania:

Jaka figura jest w tym szlaczku na:

  • 17 miejscu?
  • 28 miejscu?
  • 49 miejscu?
  • 86 miejscu?5 

Jaką zasadę należy zastosować, aby odpowiedzieć na te pytania bez wykonywania obliczeń?


Przykład 2. Jaka to liczba?

Na kartonikach zapisano sześć liczb. Ostatni kartonik jest odwrócony. Spróbuj odgadnąć, jaka liczba znajduje się na ostatnim kartoniku, wiedząc, że:

  • wynosi o 9 więcej niż liczba zamieszczona na innym kartoniku,
  • jej wartość wynosi o 15 mniej niż wartość innej liczby zamieszczonej na jednym z dostępnych kartoników6.

Przykład 3. Poszukiwania

Poniżej zamieszczono układ punktów. Przyjrzyj się sekwencji i spróbuj odnaleźć jak najwięcej kwadratów, których wierzchołkami będą wskazane punkty. Ile jest takich kwadratów? (Można znaleźć aż 20)7.

.    .    .    .
.    .    .    .
.    .    .    .
.    .    .    .

 

Przykład 4. Wpisujemy liczby

Poniżej znajduje się kwadrat. Dopisz w puste kratki liczby 5,6,7,8 tak, aby w każdym rzędzie (zarówno pionowym, jak i poziomym) znajdowały się różne liczby (nie mogą się
one powtarzać)8.

Przykład 5.  Ile masz lat?

Pewnego dnia ośmioletnia Kasia podjęła rozmowę z babcią i w którymś momencie zapytała: „Babciu, ile Ty masz lat?” Babcia odpowiedziała Kasi następująco: „Droga Kasieńko, kiedy Twoja mama cię urodziła, miała 24 lata. Ja jestem dwa razy starsza od Twojej mamy”. 

Pomóż dziewczynce odgadnąć zagadkę i dowiedzieć się, ile lat ma babcia Kasi9.


Przykład 6.  A, B, C

Rozmawiały ze sobą trzy liczby: A, B, C:

A: Jestem o 32 większa od liczby C.
B: Jestem o 8 większa od liczby 64.
C: Jestem 9 razy mniejsza od liczby B.

Jakie to liczby?10


Przykład 7. Cztery czwórki

Masz do dyspozycji cztery czwórki. Zadanie polega na tym, aby za pomocą tych liczb oraz poprzez wykorzystanie odpowiednich znaków działań zapisa...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy