Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

15 lutego 2018

NR 25 (Marzec 2017)

Zwierzęta – środowisku, środowisko – zwierzętom

0 247

Niezliczona ilość zwierząt zamieszkujących różne środowiska życia na Ziemi, nie tylko korzysta z zasobów tych środowisk, ale też przynosi wymierne korzyści dla prawidłowego ich funkcjonowania. Jaką rolę w przyrodzie spełniają dżdżownice, niezbyt urodziwe i nie wiadomo po co pojawiające się na chodnikach po deszczu? Czy podniebni, skrzydlaci drapieżcy nie przynoszą szkody innym, drobniejszym zwierzętom, na które polują? Czy to prawda, że trzmiele przynoszą wiele pożytku? A środowisko – czy zawsze sprzyja życiu i bezpieczeństwu zwierząt? Na te i inne pytania uczniowie odpowiedzą bez problemu po serii zadań wykonanych w ramach realizacji bloku tematycznego poświęconego tym właśnie zagadnieniom.

Zamieszczony poniżej scenariusz zajęć jest przeznaczony głównie dla uczniów klasy III, ale odpowiednia do wieku i możliwości uczniów  modyfikacja zadań umożliwi ich wykorzystanie także w klasie I i II, a także podczas zajęć pozalekcyjnych, rozwijających zainteresowania przyrodnicze uczniów.

Czas trwania zajęć: łącznie ok. 4-5 godzin, z możliwością podzielenia tematu na kilka części i zrealizowania w ciągu kilku dni.

 

Temat dnia aktywności:

Zwierzęta – środowisku, środowisko - zwierzętom

Cele ogólne:

•     ukazanie uczniom roli wybranych gatunków zwierząt w prawidłowym funkcjonowaniu różnych środowisk naturalnych,
•     zwrócenie uwagi na konieczność ochrony naturalnych środowisk, warunkujących życie dzikich zwierząt

Cele szczegółowe:

Uczniowie:

  • poznają przykłady korzyści, jakie przynoszą środowisku dziko żyjące zwierzęta,
  • wskażą przykłady zależności między zwierzętami i roślinami w określonym ekosystemie,
  • pogłębią wiedzę na temat życia i upodobań różnych gatunków zwierząt,
  • poznają przykłady niechlubnej postawy człowieka wobec zwierząt, w tym nieuzasadniony strach i uprzedzenia w stosunku do niektórych gatunków,
  • zrozumieją, że poszanowanie prawa zwierząt do sposobu życia podyktowanego przyrodą jest obowiązkiem każdego człowieka,
  • poznają przykłady służebnej roli człowieka wobec zwierząt,
  • wykonają zadania z różnych dziedzin edukacji, nawiązujące do znaczenia zwierząt w środowisku naturalnym i gospodarce człowieka,
  • do swoich działań na rzecz ochrony zwierząt włączą inne osoby, np. rodziców, dziadków, pracowników instytucji działających na rzecz ochrony przyrody

Załączniki:

Quiz „Oko w oko ze zwierzętami”

Metody 
i techniki pracy:

  • rozmowa kierowana pytaniami nauczyciela,
  • zabawa dydaktyczna,
  • działania praktyczne,
  • praca samodzielna z materiałem źródłowym,
  • „burza mózgów”

Materiały i środki dydaktyczne:

Tablica interaktywna lub kilka stanowisk komputerowych z dostępem do internetu, film „Wielka Trójka: Wilk” (YouTube, czas trwania filmu – 19 min 43 sek., materiały i środki dydaktyczne wymienione przy poszczególnych zadaniach w części głównej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przebieg zajęć:

Część wstępna

  • Powitanie uczniów oraz zapoznanie z tematyką i celami zajęć.
  • Wspólne oglądanie filmu „Wielka Trójka: Wilk”. Dyskusja nad treścią filmu ze zwróceniem uwagi na korzyści przynoszone środowisku przez tytułowych drapieżników:
  • zabijają i zjadają najsłabsze lub chore zające, sarny i inne zwierzęta, przyczyniając się w ten sposób do naturalnej selekcji,
  • regulują liczebność wymienionych zwierząt i w ten sposób stają się strażnikami równowagi biologicznej,
  • sprzyjają gospodarce człowieka, nie dopuszczając do nadmiernych szkód wyrządzanych przez dzikie zwierzęta na polach uprawnych i w lesie,
  • z resztek pokarmu pozostawionego przez wilki, a inaczej mówiąc „ze stołu suto przez nie zastawione-
  • go” korzysta wiele innych gatunków zwierząt (np. dzięcioły, sikory, sójki, bieliki, kruki, lisy i kuny) i to właśnie wilkom zawdzięczają one przeżycie zimowego głodu.

 

Uwaga!

Należy spodziewać się poruszenia problemu zabijania przez wilki owiec i innych zwierząt hodowlanych. Wówczas trzeba dzieciom wyjaśnić, że ten problem dotyczy raczej niezbyt frasobliwych gospodarzy. Można go rozwiązać zabezpieczając odpowiednio miejsca wypasu i schronienia owiec czy bydła (o tym zresztą także jest mowa w filmie).

 

Część główna

Sokół wędrowny i inni podniebni drapieżcy
(edukacja przyrodnicza, polonistyczna i plastyczna; zabawa ruchowa)

 
Hej, hej, hej sokoły, omijajcie góry, lasy, doły… – tymi słowami autor znanej piosenki zachęcał sokoły do omijania wymienionych miejsc. Źle by się jednak stało, gdyby sokoły posłuchały autora. Źle zarówno dla sokołów, jak i dla środowiska przyrodniczego. Sokoły bowiem, tak jak i wilki, są jednym z ogniw łańcucha pokarmowego. Gdy ich zabraknie, równowaga w środowisku ulegnie natychmiastowemu zachwianiu.

Powyższych informacji nie należy jednak podawać w dosłownej wersji, „w pigułce”. Trzeba raczej zachęcić dzieci do wykonania takiej pracy, która przybliży im naturę i upodobania sokoła oraz innych skrzydlatych drapieżców, a przy tym pozwoli zrozumieć, jak doniosłą rolę pełnią one w przyrodzie.

Potrzebne będą: dostępne atlasy ptaków (przynajmniej po 1 egzemplarzu na dwoje dzieci), wypełnione druki CV 
sokoła wędrownego i druki do wypełnienia przez uczniów (ilość uzależniona od tego, czy będzie to praca indywidualna czy grupowa), kredki.

Wykonanie zadania:

  • Zapoznanie uczestników zajęć z CV sokoła wędrownego.
  • Opracowanie CV dla wybranego ptaka drapieżnego w oparciu o dostępne źródła informacji (uczniowie wykonują rysunek wybranego ptaka i wypełniają pola zaznaczone w poprzednim CV na szaro).
  • Prezentacja prac, sporządzenie wystawy.

CURRICULUM VITAE
(ŻYCIORYS)

  1. Imię i nazwisko:

Sokół wędrowny (Falco peregrinus)

  1. Znaki szczególne:

krępa budowa ciała; czarne „wąsy” na policzkach; krótki, hakowato zagięty dziób; nogi, 
obramowanie oczu i dzioba – jaskrawożółte

  1. Data i miejsce przyjścia na świat:

maj 2012 r., Pałac Kultury i Nauki w Warszawie

  1. Wykształcenie:

wyższe
–  Instytut Lotnictwa Sokolniczego,
–  Akademia Niezwykłych Sztuk Łowieckich

  1. Miejsce pracy:

otwarta przestrzeń

  1. Zakres obowiązków zleconych przez Matkę Naturę:

–  regulacja liczebności gołębi, kaczek i mew,
–  eliminacja zwierząt najsłabszych i chorych

  1. Pasje i zainteresowania:

–  łowiectwo,
–  myślistwo

  1. Posiadane nagrody i odznaczenia:

–  Grand Prix w konkursie na Najszybciej Poruszające się Zwierzę na Ziemi

 

 

  • Zabawa ruchowa „Sokoły i gołębie”:
  • dwoje wybranych dzieci jest sokołami, pozostałe dzieci to gołębie,
  • sokoły i gołębie „fruwają” po wyznaczonym obszarze na sali gimnastycznej lub na trawie,
  • na głośno wypowiedziane przez nauczyciela hasło „Sokoły!” gołębie padają na ziemię i w ten sposób chronią się przed atakiem (dotykiem) drapieżców (w prawdziwym polowaniu sokół nie atakuje ptaków siedzących lub leżących na ziemi, a jedynie uciekające przed nim); dzieci, które nie zdążą tego zrobić i zostaną dotknięte przez sokoła, stają się ofiarami drapieżcy i odpadają z gry,
  • zabawę można zakończyć w dowolnym momencie.


Niepozorne trzmiele – a znaczą tak wiele!
(edukacja przyrodnicza, polonistyczna, zajęcia techniczne)

 

Głównym celem tej części zajęć jest zwrócenie uwagi uczniów na rolę trzmieli w środowisku i zagrożenie wyginięciem z powodu nierozsądnej działalności człowieka.
    
Należy przygotować: zwięzłą informację na temat trzmieli (dla każdego ucznia), materiały do wykonania domku dla trzmieli (4 małe kamienie, mała gliniana doniczka z dużym otworem w dnie, garść trocin, szklana płytka wielkości bloku rysunkowego).
    
Przebieg zajęć:

  • Uczniowie samodzielnie czytają przygotowaną przez nauczyciela informację na temat trzmieli i ich znaczenia w przyrodzie.

Być pracowitym jak… trzmiel!
Trzmiel jest pszczołą i podobnie jak pszczoła miodna należy do rodziny Apinae – prawdziwych pszczół. Ma czarne ubarwienie, z szerokimi żółtymi lub pomarańc
...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy