Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

13 czerwca 2018

NR 34 (Luty 2018)

Wykorzystanie aplikacji multimedialnych na zajęciach edukacyjnych

0 256

Rozwój Internetu i postępująca cyfryzacja sprawiły, że dostęp do klasycznych dzieł polskiej i światowej literatury dziecięcej stał się łatwiejszy. Utwory można pobierać przez Internet i słuchać ich w wersji audio lub czytać w trybie offline w dowolnym momencie za pomocą nieodpłatnych aplikacji mobilnych dedykowanych różnym systemom operacyjnym. Cel wykorzystania w procesie dydaktyczno–wychowawczym cyfrowych alternatyw nawiązujących do treści utworów literackich nigdy nie powinien sprowadzać się do prób zastępowania czy też eliminacji kontaktu ucznia z utworami literackimi w wersji analogowej.

Wszelkie aplikacje o charakterze multimedialnych e–booków zwanych także w niektórych przypadkach audiobookami lub książkami mówionymi pozwalają na realizację wielu ważnych i atrakcyjnych dla ucznia I etapu edukacyjnego ćwiczeń z zakresu kształcenia kompetencji polonistycznych i społecznych. Te, które oparte są w głównej mierze na funkcji dźwiękowego odsłuchiwania treści utworów literackich umożliwiają indywidualne rozbudzanie i kształcenie sprawności uważnego słuchania (co z takim trudem przychodzi podczas zbiorowego odtwarzania w klasie dźwiękowych nagrań słuchowisk i opowiadań) oraz kontakt ucznia ze słowem mówionym i jego analityczny odbiór (co ma swoje odbicie w przyszłości podczas delektowania się czy też refleksyjnego odbioru audycji radiowych).

Dla dzieci czytających tradycyjne książki audiobooki powinny stanowić dodatkowy wymiar kontaktu z dziełem literackim w nowej, interaktywnej formie oddziałującej na słuch, a także pośrednio na wzrok, choć w innym wymiarze. Audiobooki to nagrane dźwiękowo interpretacje książek, utworów literackich reprezentujących różne rodzaje i gatunki, w wykonaniu jednego lub większej liczby lektorów. Im jest ich więcej, im większy jest podział na role, tym łatwiejszy i przyjemniejszy w odbiorze jest efekt. Audiobooki to nie tylko zwykłe odczytanie tekstów, ale ich interpretacja przez osoby czytające. Dobry lektor potrafi bowiem porwać słuchacza, nie pozwala mu na uciekanie myślami w kierunku innych spraw, przyciąga i gwarantuje świetną rozrywkę. Ponadto poza głosem lektora pojawiają się w nich wszelkie możliwe dźwięki otoczenia oraz muzyka ilustrująca treść. Dodatkowym walorem większości książek mówionych są atrakcyjne obrazy statyczne lub ruchome, których zastosowanie sprzyja funkcji rozbudzenia zaciekawienia u małego słuchacza, wzmacnia jego identyfikację z odsłuchiwanym tekstem utworu, pozwala na głębsze, wzrokowo-słuchowe przyswojenie jego treści, co ułatwia i organizuje dalszą pracę w zakresie analizy dzieła lub pracy z nim jako materiałem nauczania podczas zajęć edukacyjnych.

Chociaż audiobooki nigdy nie będą w stanie zastąpić papierowych książek, stanowią ciekawą alternatywę, zwłaszcza dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych: dyslektycznych, z trudem skupiających uwagę i koncentrację na przedmiocie wzrokowego poznania, mających problem z czytaniem tekstów na poziomie krytycznym. Mogą być dodatkowym źródłem pozytywnych wzmocnień poznawczych dla dzieci reprezentujących słuchowy kanał odbioru informacji jako ten dla nich reprezentatywny. Książki multimedialne dają możliwość samodzielnego poznania treści utworu literackiego w przystępnej formie uczniom znajdującym się na różnych poziomach faz rozwoju kompetencji czytania, przez co zapobiegają wykluczeniu ich z aktywnego udziału w zajęciach nawiązujących do treści utworu, wykonywania ćwiczeń wymagających sprawnego poruszania się po przesłaniu czy treściach zawartych w odsłuchanym utworze. Zwiększa to dostęp wszystkich uczniów w klasie do odbioru sztandarowych tekstów kultury, możliwości ich analizowania i interpretowania, czyniąc wysoce zindywidualizowaną zarówno pracę ucznia, jak i nauczyciela. Warto także nawiązać do niebagatelnej i jakże poznawczej roli audiobooków w edukacji i samokształceniu uczniów niewidomych i niedowidzących. Dla wielu z nich utrata lub poważna dysfunkcja narządu wzroku niekoniecznie musi iść w parze z wrodzoną preferencją do nauki opartej na dotyku – co wykorzystuje alfabet i systemy znaków w języku Braile’a. Multimedialne 
e-booki także mogą stanowić doskonałą pomoc dydaktyczną również dla uczniów niesłyszących lub niedosłyszących, wprowadzając ich w treść utworu za pomocą obrazów, animacji, wyświetlanych tekstów oraz sekwencji interaktywnych ćwiczeń powiązanych z treścią utworu i wyświetlanych bezpośrednio na ekranie urządzenia mobilnego.

Utwory literackie w wersji multimedialnej, stanowiące budulec aplikacji o charakterze multimedialnych e-booków dedykowanych najmłodszym to najczęściej: bajki – zarówno te kultowe i popularne, jak i te do relaksacji czy snu, wiersze, utwory pisane prozą oraz rymowanki. Nienaganna, wzorcowa dykcja zaprezentowana w czytanych utworach przez lektorów znanych z audycji radiowych i telewizyjnych skłania małych słuchaczy do samorzutnego kontaktu z czystą i godną naśladownictwa polszczyzną. Nauczyciel może to wykorzystać do oferowania uczniom ćwiczeń z zakresu kształcenia tzw. pięknego głośnego czytania, recytacji wierszy z uwzględnieniem interpunkcji i intonacji przypisanej utworom. Bogaty katalog aplikacji o charakterze książek mówionych dla dzieci, to w głównej mierze adaptacje dźwiękowe popularnych utworów z polskiej i światowej literatury dziecięcej wpisanych niegdyś i nadal w kanon obowiązkowych lektur szkolnych dla uczniów klas I–III. Jego filar stanowią interpretacje utworów popularnych autorów takich jak: Maria Konopnicka, Aleksander Fredro, Jan Krasicki, Hans Christian Andersen, bracia Grimm, Charles Perrault, Stanisław Jachowicz, Hanna Niewiadomska, Tomasz Nowaczyk, Józef Czechowicz, Danuta Bula, Iga Nalewajko i inni. Ponadto dostępne bezpłatnie zasoby aplikacji umożliwiają dostęp do bajek buddyjskich, indonezyjskich, japońskich, mongolskich, hinduskich, norweskich w języku polskim, co sprzyja ukazywaniu uczniom świata ponadkulturowych i ponadczasowych wartości towarzyszących codziennemu życiu, a wyrażonych w literaturze.

Zbiory audiobooków dla dzieci zawierają nagrania o zróżnicowanym stopniu trudności percepcyjnej. Są to zarówno krótkie (1-3 minutowe) opracowania dźwiękowo-obrazowe, jak i dłuższe, co sprawia, że mogą być doskonałym narzędziem do pracy z treścią tych samych utworów dla uczniów w różnym wieku, o skrajnych poziomach gotowości do słuchania, skupienia i koncentracji uwagi. Mogą stanowić atrakcyjną formę wprowadzenia dzieci w problematykę zajęć jako element nauczania wyprzedzającego (do indywidualnego odsłuchania w klasie czy też w domu), stanowiąc jednocześnie okazjonalną alternatywę lub czynnik urozmaicenia wobec żywego słowa nauczyciela. Niektóre aplikacje zawierają wzrokowe elementy o charakterze intro pełniącego funkcję przygotowania ucznia do momentu słuchania (wizualne odliczanie). Pozwalają także w dowolnej chwili na ustawienie wybranego przez ucznia miejsca początku odsłuchiwania, jak i zakończenia tej czynności w dowolnym czasie. Dostępne audiobooki dla najmłodszych oferują wiele ciekawych i pragmatycznych funkcji oraz trybów. Pozwalają na odsłuchiwanie utworu ilustrowanego atrakcyjną grafiką statyczną lub animacjami, co wzmacnia odbiór słyszanych słów czy informacji dodatkowo o kanał wzrokowy. Umożliwiają wyłączanie funkcji głosu, wychodząc naprzeciw ćwiczeniom językowym w zakresie prób opowiadania utworu własnymi słowami na podstawie ciągów ilustracji ułożonych chronologicznie, przerywaniu przez dziecko wypowiedzi lektora i uzupełnianiu jej własnymi komentarzami czy treściami, dając także sposobność do twórczego redagowania ciągu dalszego. Praca z audiobookiem pozwala na dokonywanie uczniowskich poszukiwań w zakresie równoległego porównywania takich samych lub różnych fragmentów z wersji dźwiękowej z treścią utworu w wersji pisanej (drukowanej) dostarczonej przez nauczyciela, co może mieć przełoż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy