Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

29 stycznia 2018

NR 29 (Wrzesień 2017)

Ucząc dzieci wczorajszymi metodami, zabieramy im jutro

0 64

Geneza i skutki najważniejszych zmian

W podstawie programowej dla I etapu edukacyjnego z 1999 roku nie przewidziano dla uczniów w wieku młodszym szkolnym żadnego przedmiotu lub zajęć zakładających kontakt z komputerem.

Dopiero reforma programowa kształcenia ogólnego z 2009 roku podniosła rangę edukacji komputerowej w szkole, obejmując nią także I etap kształcenia. Wtedy to po raz pierwszy do systemu edukacji wczesnoszkolnej wprowadzone zostały obowiązkowe zajęcia. Z założenia organizacyjnego zajęcia te miały być prowadzone w ramach nauczania wczesnoszkolnego (w korelacji z pozostałymi edukacjami), a na ich realizację przewidziano 95 godzin podlegających rozliczeniu godzinowemu w pełnym cyklu kształcenia – co w najczęściej spotykanej praktyce oznaczało: 1 godzina tygodniowo przez 3 lata. Prowadzenie zajęć komputerowych na I etapie edukacyjnym z założenia miało być powierzane nauczycielowi nauczania wczesnoszkolnego, który nie musiał legitymować się dodatkowymi kwalifikacjami.

 

„90% zawodów naszych 7-letnich dzieci jeszcze nie istnieje”.
Bill Gates, twórca Microsoft

 

Wdrożenie zmiany programowej z 2009 roku (oraz kolejnych w latach 2012, 2014) nie było poprzedzone żadnym systemowym rozwiązaniem w zakresie przygotowania nauczycieli nauczania początkowego do kształcenia u małych dzieci umiejętności informatycznych w sposób zintegrowany z innymi ich działaniami. Podobnie realizacja zajęć komputerowych powierzanych nauczycielom specjalistom przedmiotowym z zakresu informatyki mogła przyczyniać się do zaprzepaszczenia idei ich integracji z całym zintegrowanym procesem kształcenia na I etapie edukacyjnym.

 

Kompetencje informatyczne stanowią jedną z ośmiu kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie opisanych w Zaleceniach Parlamentu Europejskiego i Rady i jako dyrektywa obowiązują także polski system edukacji już od 2006 roku. Obejmują one „umiejętne i krytyczne wykorzystywanie technologii społeczeństwa informacyjnego (TSI) w pracy, rozrywce i porozumiewaniu się. Opierają się (…) na podstawowych umiejętnościach w zakresie TIK: wykorzystywaniu komputerów do uzyskiwania, oceny, przechowywania, tworzenia, prezentowania i wymiany informacji oraz do porozumiewania się i uczestnictwa w sieciach współpracy za pośrednictwem Internetu”.

 

Kolejną barierą realizacyjną (która istnieje nadal) wprowadzonych do edukacji wczesnoszkolnej zajęć komputerowych okazał się nieadekwatny do zaleconych w podstawie programowej z 2009 roku warunków i sposobów jej realizacji stan infrastruktury szkolnej w aspekcie dla przykładu swobodnego dostępu uczniów klas 1–3 do odrębnych stanowisk komputerowych wyposażonych w odpowiednie do wieku i potrzeb oprogramowanie oraz Internet.

Do roku 2017 cele kształcenia informatycznego dla I etapu kształcenia postawione przed zajęciami komputerowymi ograniczały się w głównej mierze do umiejętności ucznia związanych ze znajomością obsługi komputera jako urządzenia technicznego w podstawowym zakresie, niezbędnym do: wyszukiwania i korzystania z informacji, korzystania z wybranych programów i gier edukacyjnych celem rozwijania własnych zainteresowań, bezpiecznego i z umiarem czasowym korzystania z urządzenia. Wprowadzone w roku 2009 obligatoryjne zajęcia komputerowe dla wielu uczniów były jedyną możliwością dostępu do komputera i korzystania z jego możliwości podczas nauki i zabawy.

Nowy wymiar kształcenia informatycznego w klasach 1–3

Zasadnicze zmiany w kształceniu informatycznym wprowadzone nową podstawą programową2 koncentrują się nie tylko na zmianie nazewnictwa – dotychczasowe zajęcia komputerowe zostały wyparte przez nową wyodrębnioną dziedzinę aktywności uczniów – edukację informatyczną (nie: informatykę, jak pierwotnie planowano). Zreformowane kształcenie informatyczne na I etapie edukacyjnym zakłada w dalszym ciągu bieżące wykorzystanie zasobów i narzędzi dydaktyki cyfrowej do wspomagania aktywności uczniów we wszystkich szkolnych dziedzinach nauczania – uczenia się.

Treści nauczania opisane w wymaganiach szczegółowych podstawy programowej zakładają przede wszystkim wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych podczas korzystania z Internetu i jego zasobów jako alternatywnych źródeł pozyskiwania informacji – w szczególności w ramach edukacji polonistycznej i przyrodniczej. W zakresie edukacji matematycznej uczeń powinien nabywać odpowiednie kompetencje, układając zadania i rozwiązując je oraz tworząc łamigłówki matematyczne (kodowanie i programowanie wizualne), wy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy