Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

6 czerwca 2019

NR 47 (Czerwiec 2019)

Ruch w edukacji

0 109

„Gdzie nie posieją mnie – wyrosnę,
Nigdzie mnie nie ma, jestem wszędzie.”
K. Wierzyński, „Gdzie nie posieją mnie”

Tak często chcielibyśmy powiedzieć o uczniach, bowiem naturalną aktywnością dziecka jest ruch, który sprawia, że świat wokół wiruje, przedmioty się unoszą, a obraz wokół wciąż się zmienia. Tak wywoływana zmiana dotyczy nie tylko otoczenia dziecka, ale jest właściwością także jego samego. Ruch bowiem, jak pisze Carla Hannaford [Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł. Warszawa 1998], „(ruch)… jest podstawą do kształtowania wzroku, poznawania i badania kształtu i form naszego otoczenia, a także wzajemnych interakcji z ludźmi i siłami znajdującymi się wokół nas”. Współczesne osiągnięcia neurobiologii i wiedza o pracy mózgu wyraźnie wskazują na stymulującą i integrującą funkcję ruchu. Według Paula Dennisona – twórcy Kinezjologii edukacyjnej – „mózg jest stymulowany przez ruch i dotyk”, ma istotny wpływ na rozwój poznawczy, w tym aspekty twórcze człowieka. Opisy Dennisona są o tyle wiarygodne, że oparte o jego własne doświadczenia – trudności w nauce, które przemógł, stosując ćwiczenia fizyczne w określonych sekwencjach. W praktyce wielu nauczycieli wykorzystuje ćwiczenie „leniwej ósemki” czy tzw. pozycji Dennisona, gdyż ruchy naprzemienne są skutecznie wykorzystywane w procesie uczenia się oraz terapeutycznie we wspomaganiu dzieci
np. z dysleksją.
Według Marii Przetacznikowej dojrzewanie to „Proces fizycznego wzrostu doprowadzający do takiego stopnia dojrzałości organizmu, który warunkuje (od strony somatycznej i neurofizjologicznej) rozwój danej funkcji lub całokształtu zachowania się jednostki. [M. Przetacznik, Podstawy rozwoju psychicznego dzieci i młodzieży, Warszawa1973].

Intelektualny rozwój człowieka warunkowany jest wzrostem mózgu i doskonaleniem się analizatorów, te zaś wymagają stałej aktywności, doświadczania, co łączy się z ruchem. Rozwój sprawności manualnej umożliwia nabywanie sprawności motorycznych, te zaś stanowią podstawę umiejętności szkolnych i umiejętności niezbędnych w funkcjonowaniu w życiu.

Lokomocja – zdolność poruszania się – ma bezpośredni związek z kontekstem społecznego funkcjonowania człowieka, to zaś wpływa na spostrzeganie, przyswajanie i rozumienie zachowań innych ludzi, co wpływa na rozwój duchowy i moralny człowieka [M. Przetacznik, 1973].

Ważnym aspektem sprawnego funkcjonowania dzieci jest świadome postrzeganie siebie w połączeniu z naszym ciałem, czyli koordynacja i równowaga ciała, za co odpowiedzialny jest zmysł propriocepcji. Utrzymanie własnego ciała, panowanie nad nim daje możliwość poruszania się w przestrzeni, planowania i realizacji ruchu. Czynności te są ściśle powiązane nie tylko z fizycznym przemieszczaniem się, ale także z umiejętnościami szkolnymi, np. pisaniem czy czytaniem.

Aktywność fizyczna sprawia, że w hipokampie tworzą się nowe komórki. Badania wskazują (np. A. Blumenthal), że wysiłek fizyczny powoduje, że zwiększa się pojemność mózgu oraz rozwijają się możliwości pamięci i zapamiętywania. Ponadto proces naturalnego odradzania się hipokampa podczas...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy