Dołącz do czytelników
Brak wyników

Muzyka i Rytmika

3 września 2021

NR 65 (Wrzesień 2021)

E-edukacja muzyczna

0 16

Pandemia wywołana koronawirusem SARS-CoV-2 wymusiła wprowadzenie licznych zmian w edukacji dzieci. W szkołach wdrożono nauczanie zdalne, a jego realizacja przyjmowała różne formy. Nauczyciele stanęli przed wyzwaniem poszukiwań nowych, niewykorzystywanych dotąd e-narzędzi dydaktycznych. Edukacja muzyczna, stanowiąca wyjątkowy obszar kształcenia, została postawiona w nietypowej dla siebie sytuacji – braku fizycznego i bezpośredniego kontaktu z grupą klasową. 

Ograniczenia i zróżnicowany dostęp do narzędzi e-edukacji u uczniów i nauczycieli stały się impulsem do poszukiwań w sferze dydaktyki. Wiele aplikacji, programów i stron internetowych poświęconych edukacji muzycznej, powstałych przed i w trakcie pandemii, z powodzeniem może być wykorzystywanych również podczas pracy stacjonarnej, stając się ciekawym i przydatnym urozmaiceniem zajęć muzycznych.

POLECAMY

Narzędzia wykorzystywane na e-lekcjach muzyki

Wiele narzędzi używanych podczas e-lekcji muzyki to aplikacje i programy używane także na zajęciach edukacyjnych w ramach innych przedmiotów szkolnych. Obok lekcji 
online, odbywających się w czasie rzeczywistym, przy pomocy takich platform jak Google Meet lub Microsoft Teams, wykorzystuje się takie narzędzia wspierające proces e-edukacji jak: Google Classroom, Moodle, Kahoot!, Quizlet, LearningApps, Canva, Genial.ly, Jamboard, Mentimeter, Khan Academy, Padlet, Microsoft PowerPoint, Prezi czy YouTube. Narzędzia te można podzielić na trzy grupy:

  • urozmaicające prezentację zagadnienia (np. Canva, Microsoft PowerPoint, Prezi),
  • pozwalające na stały kontakt nauczyciela i ucznia oraz umożliwiające kontrolę pracy ucznia w domu (np. Google Classroom),
  • ułatwiające ocenę postępów i zdobytej wiedzy (np. Kahoot!, Quizlet, LearningApps).

Podstawową funkcją programów takich jak Canva, Prezi, Microsoft PowerPoint, Genial.ly, LibreOffice Impress, WPS Presentation, Focusky, Prezentacje Google, ActivePresenter czy Zoho Show jest przedstawienie w formie wizualnej prezentacji zagadnień związanych z omawianym tematem lekcji. Forma, liczba slajdów, proporcja między obrazem a tekstem w prezentacji są uwarunkowane możliwościami poznawczymi uczniów. Multimedialny aspekt prezentacji wykorzystywanych podczas lekcji muzyki może być widoczny w odniesieniu do prezentowanych nagrań muzycznych, fragmentów filmów, użytych animacji i grafik, a także aplikacji i programów umieszczonych wewnątrz prezentacji. Interesująca i wzbudzająca ciekawość forma prezentowanych treści z zakresu historii i teorii muzyki może pozwalać na utrzymanie uwagi i koncentracji uczniów na omawianym zagadnieniu. Prezentacja staje się także swego rodzaju drogą z konkretnymi zadaniami i celami zaplanowanymi na daną lekcję. Zagadnienia poruszane na zajęciach są uporządkowane i usystematyzowane. 

Rys. 1. Zrzut ekranu ze strony www.canva.com 

Najpopularniejszym programem służącym opracowaniu prezentacji jest Microsoft PowerPoint. Warto jednak wspomnieć również o innych programach służących prezentowaniu treści: Genial.ly, Mentimeter i Khan Academy. Każde z tych narzędzi wykorzystuje różne elementy i formy prezentacji multimedialnej. 

Genial.ly to popularna platforma do tworzenia wizualnych i interaktywnych treści w formie angażujących prezentacji, infografik, interaktywnych obrazków, gier i quizów. Genial.ly umożliwia porządkowanie wszystkich treści potrzebnych do przeprowadzenia lekcji: filmów, tekstów, poleceń dla uczniów, dokumentów, nagrań audio, linków do zewnętrznych zasobów i innych prezentacji na jednym slajdzie. Warto wspomnieć, że Genial.ly zapewnia integrację z Google Workspace i Microsoft Office 365. 

Z kolei Mentimeter umożliwia tworzenie interaktywnych prezentacji pozwalających na natychmiastową reakcję słuchacza, której wyniki od razu wyświetlane są na ekranie. Wśród możliwości prezentacji aplikacja Mentimeter pozwala na przedstawienie treści za pomocą trzech opcji: question type, quiz i quick slide, czyli opracowanie slajdów prezentacji według szablonów. Szczególnie interesujące są interaktywne formy zawarte w opcji question type, wśród których warto wspomnieć o: multiple choice (test wielokrotnego wyboru), image choice (wybór z wykorzystaniem obrazu), word cloud (zastosowanie chmury wyrazowej) oraz Q&A (pytanie i odpowiedź). Uczniowie anonimowo mogą wpisywać swoje odpowiedzi, które po chwili
pojawiają się na wspólnym ekranie. Staje się to świetnym sposobem na sprawdzenie wiedzy uczniów lub zebranie opinii na dowolny temat. 

Celem Khan Academy jest zagwarantowanie powszechnej i ogólnodostępnej edukacji na wysokim poziomie merytorycznym. Strona ta oferuje zadania praktyczne, filmy instruktażowe oraz indywidualny pulpit do nauki, umożliwiający uczniom naukę we własnym tempie w klasie i poza nią. W bazie darmowych filmów edukacyjnych, udostępnianych na licencji Creative Commons 3.0, znajdziemy również te poświęcone edukacji muzycznej: podstawy zasad muzyki, podział instrumentów, analizę wybranych dzieł muzyki artystycznej. Warto dodać, że część tych materiałów dydaktycznych posiada polską wersję językową, dzięki czemu stają się one przystępne w odbiorze także dla najmłodszych uczniów. 

Rys. 2. Zrzut ekranu ze strony pl.khanacademy.org 

Druga grupa narzędzi wykorzystywanych podczas e-lekcji muzyki to te umożliwiające stały kontakt nauczyciela i ucznia oraz ułatwiające zadawanie i sprawdzanie prac domowych przez nauczyciela w świecie wirtualnym. Najpopularniejszą obecnie usługą internetową służącą tym celom jest platforma Google Classroom. Google Classroom jest zaprojektowany jako system zarządzania dokumentami, a jego głównym celem jest usprawnienie procesu udostępniania plików między nauczycielami i uczniami.

Dzięki Google Classroom nauczyciel ma możliwość udostępniania uczniom dokumentów i zasobów, przekazywania opinii i ocen oraz zadawania i zbierania w formie online prac domowych. Korzystanie ze wszystkich możliwości edukacyjnych, jakie oferuje Google Classroom, jest znacznie bogatsze, gdy placówka działa w oparciu o Google Workspace. Oprogramowanie to obejmuje aplikacje internetowe Google, w tym Gmail, Dysk Google, Google Meet, Jamboard, Kalendarz Google i Dokumenty Google. Szczególnie interesującym – z perspektywy urozmaicania zajęć – rozwiązaniem jest Jamboard, czyli internetowa tablica. Jamboard może być miejscem indywidualnej pracy uczniów i nauczyciela, może także być współdzielona z innymi uczestnikami zajęć. Podczas lekcji muzyki może być wykorzystywana podczas aktywnego słuchania muzyki (korelacja muzyki z plastyką), tworzenia graficznych form budowy utworów (AB, ABA, rondo), opracowania awangardowych partytur itp.

Trzecia grupa e-narzędzi to różnego rodzaju aplikacje występujące w formie quizów, gier i konkursów, których wykorzystanie podczas lekcji umożliwia nauczycielowi sprawdzenie zdobytej przez uczniów wiedzy. Najpopularniejsze tego typu aplikacje to: LearningApps, Quizlet oraz Kahoot!. Strona internetowa LearningApps.org to zbiór aplikacji wspierających proces uczenia się i nauczania za pomocą małych interaktywnych modułów. Istniejące moduły mogą być bezpośrednio wykorzystywane w nauczaniu, mogą być też zmieniane lub tworzone przez użytkowników. LearningApps oferuje kilka modułów quizów, w tym grupowanie, pasujące pary, uzupełnianie luk w tekście, test jednokrotnego wyboru, milioner, krzyżówka, wykreślanka. W wybranych typach aplikacji możliwe jest umieszczenie nagrań lub filmów, co stanowi interesujące wsparcie w procesie pogłębiania wiedzy o muzyce. Dzięki możliwości grupowania uczniów według klas oraz udostępnianiu wybranym zespołom klasowym konkretnych aplikacji w postaci zadań lub quizów nauczyciel otrzymuje natychmiastową informację o wykonaniu lub rozpoczęciu ćwiczenia przez danego ucznia. 

Rys. 3. Zrzut ekranu ze strony www.learningapps.org 

Quizlet jest miejscem, które wspiera ucznia w procesie utrwalania wiedzy z obszaru danego przedmiotu. Jest to możliwe dzięki różnym opcjom powtarzania i porządkowania poznanych zagadnień. Funkcje programu są skierowane zarówno do indywidualnego ucznia, jak i do całej klasy (grupy). Wśród możliwych opcji...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy