Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

17 maja 2019

NR 46 (Maj 2019)

Czas ba mnemotechniki, czyli zapamiętaj więcej!

0 78

„Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy, ponieważ wiedza jest ograniczona”
Albert Einstein

Gdyby zadać uczniom pytanie: jaka umiejętność może mieć wpływ na skuteczne uczenie się, to z pewnością padną odpowiedzi wskazujące na pamięć. Szybkie kojarzenie faktów, efektywne przypominanie odpowiednich treści, o które pyta nauczyciel i łatwe zapamiętywanie nowych informacji. Brzmi niemal idealnie, prawda? A gdyby tak pomóc „pamięci” i wzbogacić proces zapamiętywania o skuteczne techniki zapamiętywania, czyli mnemotechniki?

CZAS NA MNEMOTECHNIKI!

Mnemotechniki są to strategie skutecznego zapamiętywania, które wykorzystują polisensoryczne sposoby przyjmowania treści (kodowania). Poprzez m.in. wyobrażenia, rozbudowane barwne opowieści czy zabawne łańcuszki skojarzeń. Uczenie się z wykorzystaniem mnemotechnik staje się dla ucznia wielką, twórczą przygodą, w którą angażowane są różne zmysły. W ten sposób pobudzane są obydwie półkule mózgowe, a ich wzajemna synergia wpływa na szybkość i łatwość zapamiętywania. Większość mnemotechnik oparta jest na idei wzajemnych skojarzeń tego, czego się pragnie nauczyć z tym, co już dobrze poznane i doskonale utrwalone w pamięci. Tym samym wykorzystywana jest jedna z podstawowych właściwości skutecznego uczenia się, czyli ścisłego łączenia nowych faktów ze zdobytą już wiedzą.

Co więcej, lekcje dydaktyczne z wykorzystaniem mnemotechnik mogą uatrakcyjnić zajęcia i wzbudzić szerokie zainteresowanie pośród uczniów. Warto poznać kilka przykładowych ćwiczeń z wykorzystaniem mnemotechnik, bo mogą okazać się bardzo przydatne podczas zajęć.

ODWIEDŹ PAŁAC WSPOMNIEŃ

Do jednej z najpopularniejszych, a zarazem najskuteczniejszych mnemotechnik zaliczyć można tzw. technikę Loci,1 zwaną także techniką miejsca lub pałacem wspomnień. Za jej autora uznaje się słynnego greckiego poetę Simonidesa z Keos żyjącego VI i V w p.n.e, który zgodnie z historią spisaną przez Cycerona, za sprawą autorskiej metody Loci zasłynął swoją doskonałą i szczegółową pamięcią. Do głównych atutów tej metody zaliczyć można przede wszystkim jej prostotę oraz wykorzystanie form wizualizacji.

Aby skorzystać z metody Loci, należy wpierw wyobrazić sobie bardzo dobrze znane miejsce i postarać się przywołać jak najwięcej szczegółów z nim związanych. Może to być np. budynek szkoły czy też własny dom. Warto poświęcić dłuższą chwilę na skrupulatne przypomnienie sobie wszystkich najważniejszych detali. Gdy mamy już pewność, że przywoływane w pamięci wspomnienie miejsca jest dość obrazowe, należy przejść do kolejnego punktu omawianej techniki, czyli wybrania co najmniej 10 różnych obiektów, które rzeczywiście znajdują się w danym pomieszczeniu, każdemu nadając odpowiednio numer od 1 do 10. Przy wyborze obiektów ważne jest, aby:

  • postarać się wybrać te, które są najbardziej charakterystyczne lub też takie, które wywołują emocje – są np. wyjątkowo absurdalne, dziwne czy też kolorowe,
  • postarać się dobierać obiekty zgodnie z ich planowym, rzeczywistym usytuowaniem, np. jeśli naszym znajomym miejscem będzie szkoła, do której prowadzą schody wejściowe, a następnie jest duża rotunda, szeroki korytarz i dopiero kolejne klasy, to tak dobieramy kolejność wybranych obiektów, aby zostały ponumerowane w kolejności od wejścia po rotundę, korytarz i klasy. Istotne jest, aby skorzystać podczas wizualizacji z doświadczenia przebywania lub też przechodzenia w danym miejscu. Bardzo wielu zwolenników tej metody podkreśla, że szczególnie ważna jest tutaj dynamika, czyli wykorzystanie wspomnienia „przechodzenia, przebiegania” przez wybierane miejsce.

W kolejnym kroku, gdy wizualizacja jest już odpowiednio rozbudowana, należy wprowadzić zaplanowane, właściwe do zapamiętania treści przedstawione w formie symbolicznego obrazka lub odbywającej się scenki oraz skojarzyć je z kolejnymi obiektami. Wybrane miejsca służą do powstania szybkich oraz trwałych skojarzeń z nowymi informacjami, przez co wspierają proces zapamiętywania. Im bardziej rozbudowane, absurdalne czy też zabawne, śmieszne rodzaje skojarzeń, tym większa szansa na skuteczne zapamiętanie. Np. aby zapamiętać wszystkie pory roku, uczeń wyobraża sobie miejsca szkoły. Szczegółowa wizualizacja rozpoczyna się od dziedzińca, następnie wchodzi do szkoły dużymi drzwiami, kolejno schodzi do szatni itd. W celu zapamiętania wybiera charakterystyczne dla wspomnianych miejsc przedmioty, a następnie kojarzy je z porami roku – czyli na dziedzińcu widzi przebiśniegi i krokusy (wiosna), następnie idąc dużymi schodami spotyka kolegę, który je lody (lato), na korytarzu widzi gazetkę ścienną, na której są drzewa ze spadającymi kolorowymi liśćmi (jesień), a schodząc do szatni grube kurtki i kozaki (zima).
 

Czy wiesz, że:

Mnemotechniki były wykorzystywane już w starożytnym świecie. Sam termin MNEMOTECHNIKI pochodzi od imienia greckiej tytanidy, słynącej z doskonałej pamięci i wiedzy Mnemosyne, która przez dziewięć dni i nocy tworzyła związek z Zeusem. Ich wspólne dzieci to dziewięć Muz – patronek sztuki, nauki, poezji, czyli: Klio, Euterpe, Talia, Melpomene, Terpsychora, Erato, Polihymnia, Kalliope, Urania. Bardzo ważna jest tutaj symbolika – bogini wiedzy Mnemosyne łączy się z Zeusem – najwyższym bogiem, a wspólne dzieci – 9 muz stają się doskonałym połączeniem wiedzy oraz energii/siły, która przeradza się w nieskrępowaną ideę kreatywności i wyobraźni.


Zwizualizowaną „trasę” miejsce po miejscu należy kilkakrotnie powtórzyć tak, aby wszystko się utrwaliło i stało się jeszcze bardziej zakorzenione w pamięci. Metoda Loci jest wykorzystywana na całym świecie, a podejmowane badania nad skutecznością potwierdzają jej pozytywny wpływ na szybkość i jakość zapamiętywania.

WYKORZYSTAJ ŁAŃCUCH SKOJARZEŃ!

Metoda łańcucha skojarzeń wykorzystuje system kolejno powiązanych pojęć, aby przyspieszyć zapamiętywanie materiału i jest szczególnie skuteczna przy nauce np. nowych słówek lub trudniejszych pojęć. Zgodnie z jej założeniem każde słowo/termin do zapamiętania należy skojarzyć z najbardziej obrazowym, znanym innym pojęciem lub działaniem kolejno, w analogiczny sposób tak, aby wspólnie stworzyły swoistą „skojarzeniową pętlę”. Przykładem w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy