Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

12 maja 2020

NR 54 (Maj 2020)

Zakręćmy kołem fortuny!

81

Koło fortuny to bardzo ciekawa forma, która pomoże nam przygotować pomocne rozgrzewki, ważne elementy lekcji, ćwiczenia powtórkowe i nie tylko. Czym jest? Jak możemy go użyć w edukacji wczesnoszkolnej? Pomysłów jest sporo.

Co to jest?

Wyobraźmy sobie, że mamy przed sobą koło, które jest podzielone na kilkanaście pół, które wyglądają jak trójkąty. W każdym polu możemy napisać, co tylko chcemy. Dajemy uczniom temat główny, a następnie prosimy, aby zakręcili kołem. Podczas tego następuje losowanie zapisanej na polu odpowiedzi. Brzmi bardzo prosto i takie też jest. Istnieje wiele ciekawych ćwiczeń i zadań, które możemy wykorzystać w edukacji wczesnoszkolnej z naszymi uczniami.

Jak skonstruować swoje koło?

Na początku tworzymy własny szablon w formacie PDF, do którego będziemy wpisywali najważniejsze zagadnienia. Gotowy szablon następnie drukujemy i dajemy uczniom do uzupełnienia. Koło fortuny można wykorzystywać niezależnie od tego, w której klasie są nasi uczniowie – nawet z uczniami, którzy dopiero będą uczyli się pisać.
Innym sposobem jest stworzenie koła fortuny przy pomocy programu typu Paint lub Word i rysując lub wybierając odpowiedni kształt koła, a także rysując kilka linii, które będą tworzyły jego części. Najłatwiej potem zapisać obrazek w formacie PDF tak, aby był łatwy do wydruku.
Można też przygotować koło z miejscem na środku, tak aby po wycięciu mógł tam zostać włożony ołówek lub kredka. Wtedy pomagamy uczniom umiejscowić ołówek w środku tego koła tak, aby można było nim kręcić. Druga kredka, położona poziomo obok koła, będzie wskazywać prawidłową odpowiedź. Możemy także poprosić uczniów o wykonanie prostej strzałki, w tym samym celu. Przy takim rozwiązaniu należy pamiętać o zasadach bezpieczeństwa oraz o tym, aby uczniowie nie używali zbyt ostrych kredek lub ołówków, żeby zminimalizować ryzyko zadrapania.
Alternatywną wersją jest zaprojektowanie koła fortuny z wykorzystaniem aplikacji w sieci. Koła fortuny możemy używać na wiele różnych sposobów. 
Po wejściu na daną stronę możemy spersonalizować nasze koło i wpisać swoje odpowiedzi w aktywne pola. Po zapisaniu pracy koło jest gotowe, a po kliknięciu w nie myszką możemy losować pola. 
Polecam skorzystać ze strony strony www: https://wheeldecide.com lub z aplikacji na system Android https://play.google.com/store/apps/details?id=com.wheeldecicelite&hl=pl.
Jeśli mamy do dyspozycji tablicę interaktywną lub rzutnik podłączony do komputera z dostępem do Internetu, to możemy przygotować koło fortuny i pracować z nim z uczniami na żywo w klasie. W tym celu warto wykorzystać narzędzie pickerwheel – https://pickerwheel.com. W tym przypadku możemy zadawać uczniom pytania, na które odpowiedź będzie brzmiała „tak” lub „nie”. W łatwy sposób możemy zmodyfikować odpowiedzi na kole, wpisując swoje własne propozycje, które zostaną zapisane i od razu będą gotowe do wykorzystania na zajęciach.

Zapytajmy uczniów

To rodzaj pomysłu lub gry, w której uczniowie sami podają swoje propozycje dotyczące wykorzystania koła fortuny na lekcji. Warto zapytać uczniów o tematykę lub o odpowiedzi, które później wpisujemy do koła. Dobrym rozwiązaniem jest zapisanie wszystkich propozycji uczniów na tablicy, a następnie wybranie jednego poprzez głosowanie uczniów. Będziemy wtedy wiedzieli, które koło stworzyć w pierwszej kolejności. Resztę wyników otrzymanych od uczniów zachowujemy do tworzenia dalszych kół. Szybkim rozwiązaniem będzie zrobienie zdjęcia 
ze wszystkimi zebranymi pomysłami z tablicy.

  • Edukacja polonistyczna
    • Powtórka ortograficzna
      Gdy uczniowie znają już zasady ortografii, tworzymy koło z odpowiednimi symbolami („ó”, „u”, „h”, „ch”, „ż”, „rz”, wyjątki). Uczniowie kręcą kołem, a po wylosowaniu danego pola wymieniają co najmniej dwa lub trzy wyrazy, które mogą pasować do wylosowanej kategorii. Uczniowie pracują wtedy w mniejszych grupach lub zgłaszają się indywidualnie poprzez podniesienie ręki do góry. Możemy też zaproponować uczniom, żeby po wylosowaniu danej kategorii zapisali jedno słowo na kartce papieru. Po całej rozgrywce zbieramy wszystkie kartki papieru i sprawdzamy, jakie wyrazy zostały napisane przez uczniów. Możemy potem stworzyć ranking najczęściej zapisywanych wyrazów w danej kategorii. 
      Co więcej, możemy także pokazać uczniom, czy popełnili jakieś błędy w zapisie ortograficznym danego wyrazu/wyrazów, a jeśli tak, to w jakich wyrazach pojawiały się takie błędy najczęściej. Jeśli chcemy grać z uczniami na punkty, to każda kartka papieru powinna być podpisana, aby łatwiej było policzyć punkty po całej rozgrywce.
    • Pisanie na ekranie
      Tworzymy koła. W każdym kole znajdują się różne wyrazy – takie, których uczniowie nauczyli się pisać i znają ich znaczenie. Możemy stworzyć różne koła. Jedno koło może mieć w sobie tylko czasowniki, drugie tylko przymiotniki, trzecie tylko rzeczowniki, czwarte tylko miejsca w domu i tak dalej. Gra polega na tym, że kręcimy po kolei każdym kołem i zapisujemy na tablicy wyniki. Następnie uczniowie patrzą na wypisane wyrazy i mają chwilę, żeby pomyśleć nad tym, jakie zdanie (lub kilka zdań) mogą wymyślić w oparciu o wylosowane wyrazy.
      Gdy zaczynamy, możemy to zrobić z trzema kołami – wtedy uczniowie wymyślają jedno zdanie. Możemy też zagrać w ten sposób, że im więcej kół, tym więcej zdań powinno się pojawić. W innej wersji zabawy każde koło oznacza jedno ułożone zdanie. Zdania mogą być układane ustnie i podawane przez zgłoszenie przez ucznia lub przez grupę. Jeśli uczniowie opanowali umiejętność pisania, to zdania mogą być też zapisane. Wtedy opowiadamy uczniom, że ich zeszyt jest ekranem i robią wspólne pisanie na ekranie. 
      Możemy także użyć tego ćwiczenia jako elementu zadania domowego. Losujemy na lekcji określone wyrazy z różnych kół, a uczniowie w ramach zadania domowego zapisują w zeszycie zdania z użyciem tych wyrazów. Od nas zależy, ile będzie tych wyrazów i jak długie będzie zadanie domowe. Im młodsi uczniowie, tym zadanie powinno być krótsze.
  • Edukacja matematyczna
    Gdy uczniowie poznają tabliczkę mnożenia, możemy stworzyć koła, w których każda z dziesiątek będzie określonym kołem. Na jednym kole wypisujemy całe mnożenie związane z liczbą 2, na drugim z liczbą 3 i tak dalej. Uczniowie kręcą kołem i rozwiązują wylosowane zadania matematyczne. Na odpowiedź mają określoną ilość czasu. Jeśli uczniowie dopiero uczą się mnożenia, to korzystają z tabliczek mnożenia z zapisanymi wszystkimi wynikami. Po opanowaniu wybranych zakresów tabliczki mnożenia możemy sprawdzać wiedzę uczniów w przyjemny sposób, korzystając z takiego koła. Wtedy uczniowie udzielają swoich odpowiedzi bez korzystania z pomocy z wynikami.
    Możemy zrobić także inną wersję gry ćwiczącej umiejętność dodawania i odejmowania, mnożenia lub dzielenia. Przede wszystkim ustalamy zakres matematyczny, który opanowali nasi uczniowie. Jeśli jest to przykładowo dodawanie i odejmowanie do 20, to musimy tak zaprojektować koło, aby możliwe były takie działania w danym zakresie. Tworzymy dwa koła z różnymi liczbami na każdym z pól. Uczniowie kręcą dwoma kołami, a następnie zapisują dwie wylosowane liczby. Potem wykonują działanie związane z tymi liczbami. Przykładowo, jeśli ćwiczymy dodawanie, a wylosowane liczby to 2 i 7, to uczniowie dodają do siebie te liczby i zapisują wynik. Zawartość kół może być różna w zależności od tego, jaki zakres liczb znają nasi uczniowie.
    Jeśli chcemy przygotować dużą powtórkę z dodawania, odejmowania, dzielenia i mnożenia, to przygotowujemy trzecie koło, na którym będą symbole „-”, „+”, „/” i „*” . Uczniowie grają i korzystają z trzech kół, losując i zapisując działania z wylosowanych liczb.

  • Edukacja ekologiczna
    Jeśli chcemy poćwiczyć z naszymi uczniami to, jakie zwierzęta lub rośliny żyją w danym środowisku, to przygotowujemy koło fortuny, w którego polach zapisujemy: ziemia, powietrze, woda, farma, zwierzęta domowe i tym podobne. Uczniowie mogą także dodawać swoje propozycje do koła. Po wylosowaniu danego zagadnienia uczniowie starają się wymienić jak najwięcej zwierząt w danej kategorii. Może to być w podziale na przykład na chłopców i dziewczynki. Grę przeprowadzamy w parach lub w małych grupach albo z całą klasą. Uczniowie mogą też podchodzić do tablicy i na niej zapisywać swoje propozycje do danej kategorii.
    Natomiast jeśli stworzymy dwa osobne koła, to jedno będzie związane z przymiotnikami opisującymi zwierzęta – duże, małe, umie pływać, umie latać itp., a drugie będzie związane z miejscem występowania różnych zwierząt. Uczniowie kręcą najpierw jednym, a potem drugim kołem i zastanawiają się, czy znają zwierzęta, które spełniają jednocześnie dwa warunki. Przykładowo jeśli zostało wylosowane na kole 1 pole „małe”, a na drugim – „woda”, odpowiedzią uczniów może być „ryba”, „konik morski”, „meduza”, „rozgwiazda” itp.
    Jeśli uczniowie będą mieli trudności ze znalezieniem zwierzęcia do danej kategorii, możemy im trochę pomóc. Gdy pojawi nam się więcej ciekawych zwierząt, może być to też dobry bodziec do przeprowadzenia lekcji o interesujących zwierzętach.
  • Edukacja językowa
    Jeśli nasi uczniowie znają po angielsku podstawowe kolory oraz mają określony zasób słownictwa związanego z daną kategorią (na przykład dom, przedmioty w szkole, rzeczy w piórniku), to możemy zagrać w następującą grę. Tworzymy dwa koła fortuny. Jedno z kół będzie kołem z kolorami zapisanymi w języku angielskim, drugie będzie kołem z kategorią znaną uczniom z podręcznika, np. house, animals, school. Wybór tematów do drugiego koła jest zależny od tego, jakie kategorie słów zn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy