Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

14 stycznia 2021

NR 60 (Styczeń 2021)

Wykorzystanie nowych technologii w edukacji

124

Obecna sytuacja sprawia, że coraz większego znaczenia nabierają edukacja informatyczna i praca z komputerem. Nauka zdalna wymusza bowiem ciągłe korzystanie z tego typu rozwiązań. Jednocześnie świat cały czas się rozwija i pojawiają się nowe, innowacyjne możliwości pracy na zajęciach.

Nie da się ukryć, że nowe technologie są ciekawym urozmaiceniem codziennych zajęć z dziećmi. Ponadto przygotowywanie młodych ludzi do pracy z komputerem wydaje się również swego rodzaju koniecznością. 

Na dalszych etapach edukacji oraz w codziennym życiu będą oni jednak zmuszeni do korzystania z technologii informatycznej. Konieczne jest więc świadome podejście do tego tematu i urozmaicanie zajęć przy wykorzystaniu ciekawych zabaw i aktywności z wykorzystaniem komputera. 

Takie podejście jest związane z tym, że komputer, Internet i telewizja stają się na chwilę obecną stałym elementem dziecięcej rzeczywistości. W związku z tym kluczowym zadaniem, które stoi przed nauczycielami, jest przygotowanie młodych ludzi do mądrego korzystania z dostępnych zdobyczy technologicznych. Jednocześnie należy zwrócić również uwagę na fakt, że edukację multimedialną powinno rozpocząć się jak najwcześniej, żeby wyrównywać szanse edukacyjne uczniów. Chodzi tutaj przede wszystkim o te osoby, które mają ograniczony dostęp do komputera i nie są w stanie opanować umiejętności posługiwania się nim wraz z rodzicami. 

Młodszy wiek szkolny to czas, w którym dzieci są chętne do poznawania nowych rzeczy, są bardzo ciekawe otaczającego ich świata i podejmują z radością wyzwania, jakie pojawiają się na ich drodze. Chętnie uczestniczą one również w zajęciach, które opierają się na innowacyjnych metodach i środkach kształcenia. Z niekłamaną przyjemnością biorą więc udział w edukacji informatycznej. Daje im to bowiem możliwość swobodnego korzystania z komputera i doskonalenia umiejętności mających na celu lepszą jego obsługę. Jeśli zajęcia prowadzone są ciekawie i inspirująco, to przyczyniają się do tego, że uczniowie mają możliwość zaspokojenia swojej potrzeby sukcesu.

POLECAMY

TIK w dydaktyce i wychowaniu

Korzystanie z komputera na zajęciach wspomaga proces dydaktyczno-wychowawczy. Uczniowie młodszych klas szkolnych często nie są w stanie skupić się na zadaniach realizowanych w klasie. Mają problem z koncentracją oraz z właściwym zrozumieniem poleceń, które są im komunikowane. Jednocześnie w momencie, kiedy umożliwia się im pracę z wykorzystaniem nowych technologii, zaczynają zwracać większą uwagę na to, co się dzieje i czego oczekuje od nich nauczyciel. Komputer staje się dla nich w jakimś stopniu autorytetem, czymś, co nie osądza, nie krzyczy i nie krytykuje. Nawet w sytuacji, kiedy zostanie popełniony jakiś błąd – nic się nie dzieje. Wręcz przeciwnie, można wszystko bardzo szybko uporządkować i poprawić. Poziom stresu i lęku znacznie się obniża, a młodzi ludzie zaczynają czuć się spokojniej i pewniej oraz staranniej wykonują powierzone im zadania. 

Bardzo ciekawym doświadczeniem staje się również obserwowanie uczniów w trakcie wykonywania ćwiczeń w programach graficznych. Okazuje się bowiem, że bardzo dobrze sobie z nimi radzą. Nie zawsze potrzebują zwykłej kartki i kredek, pisaków czy farb. Równie dobrze mogą wykonywać obrazki czy ilustracje przy użyciu dopasowanych do tego celu programów. Projektowanie własnego obrazka czy ilustracji może stać się nie tylko wyzwaniem, ale również przyjemnym zajęciem, dającym ogromne zadowolenie i poczucie satysfakcji. Zmiany kolorów, poprawianie na bieżąco błędów czy możliwość dorysowania w dowolnym czasie dodatkowych elementów jest jeszcze bardziej motywująca. Wprowadzane zmiany nie mają wpływu na uzyskany efekt końcowy. Młody człowiek jest jeszcze bardziej zmotywowany do działania i z większym zaangażowaniem wykonuje powierzone mu zadanie. 

Jednocześnie można uznać, że grafika komputerowa jest jedną z form sztuki. Przyczynia się również do kształtowania wrażliwości artystycznej i skłania do głębszego przeżywania. Daje ona także wiele różnorodnych możliwości. Pozwala bowiem na swobodne łączenie tekstu z obrazem oraz z muzyką. Uczeń ma możliwość budowania swoich doświadczeń w tym obszarze na wielu płaszczyznach. Może też samodzielnie tworzyć i komponować, co dodatkowo go motywuje. 

A. Hassa uznaje, że komputer w procesie dydaktycznym spełnia szereg różnego rodzaju funkcji:

  1. aktywizująco-motywującą – wynika ona przede wszystkim z pobudzania zainteresowań uczniów i wyzwalania ich aktywności na zajęciach,
  2. poznawczo-twórczą – ta funkcja realizowana jest przede wszystkim w momencie, kiedy uczeń szuka rozwiązań dla problemów pojawiających się na jego drodze; komputer w tym kontekście można także uznać za wartościowe źródło wiedzy,
  3. ćwiczeniową – ma ona miejsce w momencie, kiedy uczniowie samodzielnie mogą rozwiązywać różnego rodzaju ćwiczenia utrwalające zdobytą wcześniej wiedzę i umiejętności,
  4. kontrolną – jej rolą jest prowadzenie systematycznej kontroli zarówno bieżącej, jak i końcowej, dzięki czemu możliwe staje się uniknięcie zaległości i braków oraz niedopuszczanie do pojawiania się błędów i nieprawidłowych nawyków,
  5. wychowawczą – w sytuacji, gdy realizowane przy jego udziale są zadania mające na celu rozwijanie osobowości,
  6. terapeutyczną – jest wykorzystywana do pracy z zaburzeniami oraz niwelowania pojawiających się trudności. 

Zasady wykorzystania komputera na zajęciach

Jednocześnie warto pamiętać o tym, że korzystanie z komputera na zajęciach nie powinno odbywać się w sposób bezrefleksyjny. Warto kierować się określonymi zasadami pracy. Pomoże to uniknąć różnych trudności. A. Hassa również w tym zakresie podaje szczegółowe informacje, co nauczyciele powinni robić i jak postępować. Do najważniejszych zasad należy zaliczyć takie, które mówią, że:

  • komputer powinien być wykorzystywany do realizacji konkretnych zadań dydaktyczno-wychowawczych,
  • ćwiczenia i aktywności, które są wykonywane na zajęciach przy pomocy komputera, powinny być bezpośrednio związane z tematem zajęć oraz z celami, które są wyznaczone przez nauczyciela w tym obszarze,
  • konieczne jest wyznaczenie określonego czasu pracy przy użyciu komputera – z jednej strony nie może on być nieograniczony, ale z drugiej każde dziecko powinno mieć go wystarczająco dużo, żeby wykonać dane zadanie,
  • programy wykorzystywane w trakcie lekcji powinny mieć wielopoziomową strukturę, trzeba je bowiem dopasować do różnorodnych umiejętności poznawczych uczniów,
  • należy sprawdzić sprzęt i programy, z których chce się skorzystać przed rozpoczęciem zajęć, żeby uniknąć problemów technicznych i nie dopuścić do rozprężenia atmosfery,
  • dobrze jest wprowadzać na zajęciach różnorodne środki dydaktyczne, nawet jeśli pojawia się w ich trakcie praca z komputerem, jednak nie można przeładowywać lekcji ich zbyt dużą ilością,
  • nauczyciel jest zobowiązany do znajomości nie tylko zasad obowiązujących w pracy z wykorzystaniem komputera – powinien również orientować się, jak sprzęt jest zbudowany i jaka metodyka obowiązuje w pracy z nim.

Jeśli te zasady zostaną wdrożone w sposób właściwy i konsekwentny, to istnieje szansa uzyskania wielu pozytywnych efektów w trakcie pracy z zastosowaniem komputera. Do najważniejszych można zaliczyć uatrakcyjnianie zajęć oraz oswajanie dzieci z nowym narzędziem komunikacyjnym, pokazywanie im, w jaki sposób może zostać ono wykorzystane i jak dbać o zachowanie bezpieczeństwa. Warto również mieć świadomość, że istnieje szansa na to, aby zdyscyplinować uczniów dzięki zastosowaniu powyższych zasad, oraz wspomaga się proces rozwoju ich osobowości. Daje to także szansę na zindywidualizowanie nauczania oraz znacznie przyspiesza proces zapamiętywania nowych informacji. W trakcie pracy z wykorzystaniem komputera nauczyciel ma możliwość wprowadzania zadań, które łączą ze sobą bodźce wzrokowe oraz słuchowe, a także rozwijają twórcze myślenie i doskonalą uwagę i koncentrację. 

Środki multimedialne stają się również narzędziem znacznie ułatwiającym rozpoznawanie zaburzeń rozwojowych oraz pracę z dziećmi przejawiającymi tego typu trudności.

Komputer a pomoc Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej?

Oczywiście, wiele można byłoby powiedzieć o tym, jak dzieci w młodszym wieku szkolnym bawią się programami informatycznymi i ile przyjemności daje im obcowanie z nimi na co dzień. Warto jednak zwrócić uwagę, że multimedia można wykorzystać nie tylko na zajęciach komputerowych. Uzupełniają i uatrakcyjniają one również codzienne działania nauczyciela oraz pomagają mu zbudować proces dydaktyczno-
-wyrównawczy. Bardzo często stają się bowiem głównym instrumentem wykorzystywanym w trakcie prowadzanie zajęć z dziećmi o specyficznych potrzebach edukacyjnych. Istnieje wiele gier i programów, których celem jest rozwijanie orientacji przestrzennej, percepcji wzrokowej oraz słuchowej czy doskonalenie pamięci i koncentracji. Jednocześnie coraz częściej można znaleźć „w sieci” materiały, które utrwalają podstawowe zasady ortograficzne czy gramatyczne. Dzieci na bieżąco mogą również korzystać ze słowników, encyklopedii czy innych źródeł wiedzy. W związku z tym, jeśli tylko pojawiają się jakieś wątpliwości w danym zakresie czy pytania, to mogą one zostać w zasadzie na bieżąco rozwikłane. Ciekawym rozwiązaniem staje się także korzystanie w trakcie zajęć z quizów i testów sprawdzających zakres wiedzy. Jest to o tyle wartościowe, że zazwyczaj wyniki pojawiają się natychmiast po zakończeniu zadania. Dziecko otrzymuje bardzo rzetelną informację zwrotną na temat stanu swojej wiedzy. Wie, nad czym musi jeszcze popracować oraz na jakie elementy powinno zwrócić większą uwagę. 

Wykorzystanie komputera w codziennej pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi przyczynia się do skrócenia czasu potrzebnego do opanowania konkretnych umiejętności czy wiadomości. Jednocześnie wpływa pozytywnie na rozbudzanie zainteresowania ucznia danym zagadnieniem czy tematem i wpływa na to, że cały czas wzrasta jego motywacja do wykonywania określonych zadań. Dzięki zaawansowaniu i rozwoju technologii możliwe w tym momencie staje się prowadzenie odpowiednich działań z uczniami z dysleksją, dysortografią czy dyskalkulią, ale także z uczniami zdolnymi, którzy potrzebują odpowiedniej stymulacji oraz trudniejszego materiału do opanowania. Można również wykorzystywać komputer na zajęciach socjoterapeutycznych, relaksacyjnych czy arteterapeutycznych. 
Należy jednak pamiętać o tym, aby właściwie dobierać programy do zajęć. Muszą być one dopasowane do potrzeb i możliwości uczniów. Dzięki temu istnieje możli...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy