Uczeń, nauczyciel i sztuczna inteligencja. Jak zmienia się szkoła?

W jaki sposób sztuczna inteligencja zmieni rolę nauczyciela? 
W dobie tak gwałtownego rozwoju sztucznej inteligencji faktycznie rola nauczyciela musi się zmienić. O ile dawniej nauczyciel był w danym środowisku jedyną osobą, która przeczytała mnóstwo mądrych książek i posiadała szeroką wiedzę, to faktycznie taki nauczyciel mógł wejść do klasy i powiedzieć: „Drogie dzieci, wy nie wiecie, a ja wiem. I teraz ja wam przekażę to, co wiem”. Wiedza była zamknięta w książkach, a te książki w bibliotekach, do których nie każdy miał łatwy dostęp ze względu choćby na miejsce zamieszkania. Potem nastały czasy internetu i już wtedy nauczyciele mogli usłyszeć dość zasadne pytanie: „Po co się tego wszystkiego uczyć, skoro wszystko jest w internecie?”. W internecie jednak trzeba umieć się poruszać, wyszukiwać i rozróżniać prawdziwe informacje od tych fałszywych. Dzisiaj, poprzez choćby smartfon, mamy bardzo łatwy dostęp do prawie całej wiedzy ludzkości. Mówię tu o interfejsach do tzw. dużych modeli językowych jak ChatGPT, Gemini, Claude czy Copilot. Zdobywanie wiedzy o świecie jest tu niezwykle uproszczone – odbywa się po prostu przez swobodną rozmowę. Sztuczna inteligencja oczywiście może też przygotować dla każdego chętnego zindywidualizowane fiszki, quizy, prezentacje, nagrania audio i wideo. I nie jest bezpodstawnym pytanie uczniów: „Po co się tego wszystkiego uczyć w szkole, skoro mogę o wszystko zapytać sztuczną inteligencję?”. Każdy nauczyciel musi najpierw sam przemyśleć swoją odpowiedź na to pytanie, a następnie przekazać ją uczniom. Zachęcam do tej refleksji. Jedną z możliwych odpowiedzi jest taka, że uczymy się, bo każdy chce tak naprawdę zrozumieć świat i samych siebie. Uczymy się też po to, aby nie tylko sztuczna inteligencja była inteligentna, ale i my też. A inteligencja jest między innymi umiejętnością odnalezienia się w nietypowych, czasem trudnych sytuacjach. Jaka powinna więc być nowa rola nauczyciela? Myślę, że ta podstawowa rola, jaką jest bycie osobą przekazującą uczniom wiedzę i umiejętności, nad...