Kompetencje przyszłości w edukacji – jak przygotować szkołę na zmiany?

Praca z tysiącami nauczycieli pokazała mi jedno: kompetencje przyszłości nie są „modą”, ale koniecznością. Nie są „dodatkiem”, ale fundamentem. Nie są pomysłem na jutrzejszą lekcję, ale projektem na całe życie ucznia. A przede wszystkim są możliwe do rozwijania już dziś, w każdej klasie, w każdej szkole. Nie trzeba czekać na reformę. Trzeba zacząć działać.
To nie przypadek, że w międzynarodowych dyskusjach wokół przyszłości edukacji niezmiennie powraca zestaw znany jako 4K, czyli: krytyczne myślenie, kreatywność, komunikacja i kooperacja. Te cztery obszary wyglądają jak lista z konferencyjnej prezentacji. To właśnie one tworzą strukturę, która decyduje o jakości życia człowieka: w dzieciństwie, dorosłości, starości, na rynku pracy i poza nim, w relacjach, projektach, decyzjach, ale też w naszej zdolności, która według mnie jest najważniejszą kompetencją – to nauczalność.
Kto umie się uczyć, ten wygra. A szkoła ma jedno zadanie: zbudować ludzi, którzy nigdy nie przestaną się uczyć.

Nauczalność – kompetencja, od której wszystko się zaczyna

W prezentacjach, które prowadzę dla edukatorów i liderów, często pytam: Jaka jest najważniejsza kompetencja XXI wieku? Zawsze padają odpowiedzi: kreatywność, rozwiązywanie problemów, technologie, odporność psychiczna. Wszystkie słuszne. Ale żadna nie jest najważniejsza.
Najważniejsza jest nauczalność – umiejętność uczenia się w sposób ciągły, adaptacyjny, elastyczny. To zdolność, która odziera z mocy wszelkie zmiany. Bo jeśli potrafisz się uczyć, żadna zmiana cię nie zatrzyma. Jeśli potrafisz się uczyć, poradzisz sobie z każdą technologią. Jeśli potrafisz się uczyć, świat może obrócić się o 180 stopni, a ty i tak znajdziesz miejsce dla siebie.
Paradoksalnie, w szkole rzadko tę kompetencję świadomie rozwijamy. Uczymy faktów, uczymy teorii, uczymy dat i pojęć, ale nie zawsze uczymy uczenia się. Dlateg...