Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kącik małego odkrywcy

2 lipca 2018

NR 18 (Czerwiec 2016)

Odkrywamy tajemnice kosmosu

0 106

Kosmos od dawna wzbudzał w ludziach tęsknotę do poznania jego niezliczonych tajemnic i zapraszał ich do wędrówki po bezkresnych przestworzach. Podsycał wyobraźnię, ale i lęk przed czymś, co czasem niesie ze sobą nieznane. Na szczęście rozwój nauki i wysokich technologii umożliwił wyjaśnienie wielu mrocznych tajemnic kosmosu i tym samym  otworzył nowe drogi do kolejnych odkryć. I chociaż dzisiaj o kosmosie wiemy bardzo dużo, to wiedza ta jest wciąż jeszcze zaledwie malutką kropelką w ogromnym oceanie, którego brzegów niestety nikt jeszcze nie ujrzał. 

Dlaczego warto jak najwcześniej rozbudzać w dzieciach kosmiczne zainteresowania i pasje? Dlatego, że sektor kosmiczny to w przyszłości pewne miejsca pracy dla wielu ludzi wykonujących różne zawody (nie tylko dla kosmonautów), to pole do popisu dla naukowców, odpowiednie miejsce dla rozwoju najprzeróżniejszych pasji. Im prędzej uda się nam „oswoić” kosmos, tym mądrzej i lepiej go wykorzystamy dla siebie i przyszłych pokoleń.

Zajęcia związane z odkrywaniem tajemnic kosmosu proponuję zacząć od skierowanego do uczniów pytania: Czy ktoś z was już był w kosmosie? To pytanie zwykle wywołuje uśmiech na twarzach dzieci, zaprzeczenie lub skłania do odpowiedzi typu: ,,Byłem, ale tylko we śnie”. Wówczas należy zachęcić uczniów do wyjaśnienia pojęcia «kosmos» (np. z wykorzystaniem słownika czy internetu). Po chwili okaże się, że każde dziecko było (i jest) w kosmosie, gdyż Ziemia, wszystko co jest na Ziemi i otaczająca ją atmosfera są częścią kosmosu. Nie jest więc konieczna rakieta kosmiczna, by dokonywać „kosmicznych podbojów”. I to będzie pierwsze znaczące odkrycie związane z kosmosem. Warto przy tym dopowiedzieć, że w ten sposób myślimy o kosmosie jak o wszechświecie. 

Astronauci wyjaśniają pojęcie «kosmos» trochę inaczej – jest to przestrzeń, która zaczyna się w odległości około 100 km nad Ziemią, czyli tam, gdzie przyciąganie ziemskie jest znikome. I według tej teorii z Bielska Podlaskiego do Warszawy jest dwa razy dalej niż do kosmosu…

Kolejnym etapem zajęć może być obejrzenie rakiet skonstruowanych przez pasjonatów kosmosu (należy zwrócić uwagę dzieci na aerodynamiczny kształt rakiet pozwalający łatwiej przecinać powietrze, które może szybko poruszać się wzdłuż lecącego obiektu) oraz filmów edukacyjnych o tematyce kosmicznej, np:

  • http://youtube.com/Misja w kosmosie; odc. 1 – 12 min. 11 sek.
  • http://youtube.com/Misja w kosmosie; odc. 2 – 12 min. 5 sek.
  • http://youtube.com/Misja w kosmosie; odc. 3 – 11 min. 25 sek.
  • http://youtube.com/A w przestrzeni kosmicznej ręce myjemy w ten sposób – 8 min. 34 sek.
  • http://youtube.com/Ziemia z kosmosu – 1 godz. 29 min. 44 sek.
  • http://youtube.com/Ziemia widziana z kosmosu – film NASA – 3 min. 42 sek.

Dobrze dobrany materiał dydaktyczny, oparty na rzetelnej wiedzy naukowców i wykorzystaniu czujników satelitów ukaże misterne mechanizmy, które kształtują każdą sekundę i stymulują bicie każdego serca na naszej planecie. 

Następnie nauczyciel proponuje młodym odkrywcom wykonanie kilku wybranych, prostych eksperymentów związanych z odkrywaniem kolejnych tajemnic kosmosu.

Zbudować rakietę kosmiczną? Każde dziecko to potrafi!

Skonstruowana w mgnieniu oka ze zwykłego balonika i jeszcze kilku drobnych elementów „rakieta” ułatwi dzieciom zrozumienie, w czym tkwi tajemnica startu prawdziwej rakiety kosmicznej.

Należy przygotować:
■     balon,
■     gładki sznurek o długości 4–5 m,
■     pasek papieru o szerokości 5 cm,
■     taśmę klejącą.

Zwinąć pasek papieru w rulon i skleić za pomocą taśmy. Powstanie rurka, przez którą należy przeciągnąć sznurek. Końce sznurka przywiązać np. do dwóch krzeseł w taki sposób, aby był on napięty. Następnie nadmuchać balon i zaciskając jego otwór przykleić taśmą do papierowej rurki na sznurku. Po chwili puścić balon i …

Co się okaże? Powietrze wyleci przez otwór balonu do tyłu z wielką prędkością, a balon pomknie w przeciwną stronę.

Co to ma wspólnego z rakietą kosmiczną? Start prawdziwej rakiety wygląda podobnie jak w przeprowadzonym eksperymencie. Zarówno „balonowa”, jak i prawdziwa rakieta tuż przed startem wyrzuca dużą ilość gazów, które powodują wypchnięcie rakiety w kierunku przeciwnym niż wylatywał gaz. Oczywiście oderwanie od Ziemi rakiety ważącej tyle co 100 autobusów (pokonanie siły grawitacji) wymaga ogromnej ilości gazu, który powstaje ze spalanego paliwa rakietowego. Za to już w minutę po starcie rakieta leci szybciej niż samolot myśliwski.

Praktyczna rada kosmiczna:
Jeśli już będziemy w kosmosie i zechcemy coś zanotować – to czym? Długopisem, czy ołówkiem?
Zdecydowanie ołówkiem! Dlatego, że podczas pisania ołówkiem (dociskania go) powstaje tarcie wystarczające do skruszenia grafitu i zostawienia śladu na papierze. Zaś podczas pisania długopisem potrzebna byłaby siła grawitacji powodująca wypływanie tuszu, a na to w przestrzeni kosmicznej specjalnie liczyć nie można…

Na czym polega

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy