Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

25 maja 2018

NR 13 (Styczeń 2016)

Nie zgubić talentu

0 232

Rozmowa z psycholog Anną Kałubą-Korczak o pracy psychologa dziecięcego oraz pracy z dzieckiem zdolnym

 

Porada wychowawcza? Ocena gotowości szkolnej? A może wsparcie dla dziecka, kiedy rozpoczyna przygodę ze szkołą? Czym tak naprawdę zajmuje się psycholog dziecięcy?

Psycholog dziecięcy, jak sama nazwa wskazuje, zajmuje się pracą z dzieckiem, m.in. poprzez diagnozę rozwoju dziecka. Ponadto służy pomocą i wsparciem osobom, które mają kontakt z dzieckiem, czyli rodzicom i nauczycielom w przedszkolu oraz w szkole.

W poradni Uniwersytet dla Rodziców, w której pracuję, nie zajmujemy się diagnozą, ale oferujemy pomoc, zarówno rodzicom dzieci do 18. r.ż., jak i nauczycielom i wychowawcom, którzy mają problemy dotyczące wychowania czy relacji z dzieckiem.

Nauczyciele często sygnalizują, że rodzice nie chcą korzystać z oferowanych im form pomocy. Co jest tego powodem i jak można ten problem rozwiązać?

Zdarza się, że gdy pojawia się jakiś problem u dziecka, rodzice stawiają opór i nie chcą podjąć współpracy, ponieważ wypierają ten problem. Często rodzic potrzebuje czasu, aby oswoić się z informacją, o tym, że nie wszystko jest w porządku. Warto mu ten czas dać. Skutecznym sposobem uświadamiającym i zachęcającym rodzica do działania jest przekazanie informacji o problemie przez kilka osób. Oczywiście – nie jednocześnie, ale w pewnym odstępie czasu, np. przez dyrektora placówki, nauczyciela i psychologa, który przebywa w przedszkolu z ramienia poradni. Drugą ważną kwestią jest forma dostarczania informacji o dziecku. Nie można jej przekazywać w formie zarzutu. Na przykład informując o tym, że dziecko jest nadpobudliwe, nie możemy tego powiedzieć w sposób: „Znowu to zrobiło!” czy „Musi pan jakoś przywołać do porządku to dziecko”. Tego typu komunikat powoduje, że rodzic od razu włącza mechanizmy obronne i nie przyjmie informacji do wiadomości. Wszystkie trudne komunikaty powinny być przekazywane jako informacja z niepokojem. Wychowawca powinien powiedzieć, że niepokoi go to, co się dzieje z dzieckiem i zaproponować wspólne poszukanie jakiegoś rozwiązania. Nauczyciel nie może oceniać, krytykować metod wychowawczych czy atakować rodzica, bo wtedy ten od razu odmówi współpracy. Ważne jest również miejsce przekazania informacji. Nie można rozmawiać w szatni, przy innych rodzicach ani przy dziecku. Należy zadbać o ciszę i spokój podczas rozmowy. Podsumowując, podczas rozmowy z rodzicem należy zadbać o intymność obu stron oraz unikać wszelkich form ataku, nastawiając się na rzeczowe przekazanie informacji.

Z jakimi pytaniami najczęściej zwracają się do pani pedagodzy i nauczyciele?

Nauczyciele najczęściej przychodzą do poradni z problemem trudnych zachowań dzieci, np. agresji oraz zaburzeń zachowania, które rozbijają pracę grupy. Jestem specjalistą w pracy z dziećmi zdolnymi, dlatego najczęściej jednak współpracuję z nauczycielami, którzy mają właśnie takie dzieci w grupie czy w klasie.

A z jakimi sprawami przychodzą rodzice?

Rodzice zazwyczaj zgłaszają się do mnie po pomoc w okresie kryzysu rozwojowego dziecka lub kryzysu związanego ze zmianą. W trakcie rozwoju dziecka pojawiają się trudniejsze okresy, np. całkiem grzeczny pięciolatek nagle przeistacza się w koszmarnego sześciolatka. Rodzice nie rozumieją, co się zdarzyło, i przychodzą po pomoc. Moim zadaniem jest wytłumaczenie im, jakie zmiany zachodzą w rozwoju dziecka oraz czego należy się spodziewać w danym wieku. Ponadto staramy się znaleźć sposób, aby sytuację ustabilizować i uspokoić.

Czy do współpracy z rodzicem włączany jest również nauczyciel przedszkola?

Jeżeli rodzic wyrazi na to zgodę, to tak. Natomiast nie zawsze rodzic jest gotowy do takiej współpracy. Często wynika to z lęku lub braku zaufania. Czasem zdarza się, że rodzic nie informuje placówki, od której uczęszcza jego dziecko, że podejmuje różne działania poza przedszkolem. Kiedyś poradnie i przedszkole mogły wymieniać się informacjami na temat dziecka bez wiedzy rodzica. Teraz – na szczęście – nie wolno tego robić. Dlatego rodzice sami decydują, czy i jakie informacje chcą przekazywać oraz jak ma wyglądać ich współpraca z przedszkolem.

Czy z każdego dziecka dla się wychować geniusza?

To bardzo trudne pytanie. W poradni posługujemy się teorią, która definiuje geniusza jako osobę, u której zachodzi korelacja trzech czynników. Pierwszy z nich to bardzo rozwinięty intelekt albo jakieś zdolności specjalne. Drugi to motywacja do działania, czyli chęć robienia czegoś, a trzeci – zdolności twórcze. Dopiero gdy dziecko wykazuje te trzy cechy, możemy mówić o wybitnym talencie. Dobrym przykładem geniuszu jest Mozart, ponieważ miał bardzo duże zdolności muzyczne, był kreatywny w tym, co robił i miał motywację do ćwiczeń. Takich wielkich geniuszy nie ma zbyt wielu. Natomiast każde dziecko ma jakiś obszar, w którym jest lepsze od swoich rówieśników. Ważne, aby te zasoby dostrzec i wzmacniać.

A więc ponadprzeciętne uzdolnienia to nie tylko efekt wysokiej inteligencji dziecka?

Zgadza się. To efekt połączenia zdolności twórczych i, przede wszystkim, pracy – czyli motywacji.

Kto więc powinien dbać o motywację dziecka?

O dziecko powinny dbać wszystkie osoby z jego otoczenia. Mówi się, że dziecko jest jak rzeka, która płynie naprzód i na nic nie patrzy. Natomiast zadaniem osób, które są z dzieckiem w kontakcie, jest tak kierować tą rzeką, aby płynęła przez żyzne tereny, omijając wysypiska śmieci. Zazwyczaj motywacją małego dziecka, czyli takiego do 10. r.ż., jest dążenie do tego, co jest łatwe, przyjemne, wesołe i szybko daje rezultat. Dodatkowo jest ona bardzo zmienna i nietrwała.

Dziecko musi włożyć bardzo dużo wysiłku i czasu w ćwiczenia, aby nauczyć się jeździć na rowerze. Nie zawsze jednak dziecku chce się ćwiczyć, podnosić po upadku, przez co szybko się zniechęca. Zadaniem rodzica jest zachęcanie dziecka, motywowanie do ćwiczeń i pokazywanie, że należy się starać. Ponadto warto dziecko uczyć systematyczności w pracy oraz tego, że nie zawsze rezultaty uzyskuje się od razu. Można zatem stwierdzić, że dorosły odpowiada za motywację dziecka.

Jak już pani wspomniała, składowymi geniuszu są inte...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy