Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

8 kwietnia 2019

NR 45 (Kwiecień 2019)

Lista 5/10/15

0 102

5/10/15 to narzędzie, którego z powodzeniem można użyć w edukacji wczesnoszkolnej. Na czym polega i jak można je dopasować indywidualnie do różnych uczniów i do całej klasy? Czy faktycznie jest tak proste w zastosowaniu?

becnie w edukacji wczesnoszkolnej nauczyciele mogą odczuwać czasem przesyt różnych nowych technologii, możliwości, dróg rozwoju uczniów, szkoleń i wskazówek, którymi mogą podążać. Oczywiście, większość z tych wymienionych elementów jest bardzo ważna, ponieważ pozwala pomagać uczniom w ich edukacji i czynić to w sposób zrównoważony i przyjemny. Co jednak można zrobić, jeśli chce się wesprzeć edukację uczniów w mniejszych blokach czasowych? Z jakiej propozycji narzędzia może skorzystać nauczyciel, aby było to coś krótkiego, energetycznego, możliwego do wykorzystania także w rzeczywistości domowej? Z pomocą przyjdzie lista 5/10/15.

Po raz pierwszy spotkałam się z nią na jednym z blogów o charakterze lifestyle. Jego autorka pisała o tym, że doradzono jej, aby wykorzystywała swój czas efektywnie. Do tego celu stworzyła wyżej wspomnianą listę, która miała za zadanie pomóc jej w bardziej świadomym i efektywnym zarządzaniu czasem oraz różnymi zadniami. Po bliższym zapoznaniu się z tym narzędziem uznałam, że z powodzeniem można wykorzystać je w edukacji wczesnoszkolnej, zakładając oczywiście drobne modyfikacje i dopasowanie pomysłu do danej klasy czy uczniów.

Czym jest lista?

Oryginalnie jest to zwykła kartka papieru podzielona na kilka kolumn, w których wpisuje się różnego rodzaju drobne zadania, które można wykonać, biorąc pod uwagę czas wykonania zadania. Zaznaczone na niej zostały trzy granice czasu – to znaczy 5, 10 i 15 minut. Zadaniem autora jest wymyślenie i wpisanie w odpowiednie rubryki tabeli takich aktywności, które zajmują określony czas. Wtedy, gdy nadarzy się okazja na 10 minut przerwy, od razu po sięgnięciu do listy można wiedzieć, jakie zadanie można wykonać.
 

Tabela 1. Lista 5/10/15


Jak ją wykorzystać w edukacji wczesnoszkolnej?

Wielu nauczycieli może zastanawiać się, jak wykorzystać to narzędzie do pracy z uczniami w szkole. Musimy wziąć pod uwagę wiek uczniów oraz ich gotowość do wykonywania pewnych czynności, ale ogólne założenia dotyczące wykorzystania listy w edukacji wczesnoszkolnej mogą być przedstawione w następujących ćwiczeniach:

Ćwiczenie 1

Prosimy uczniów, aby opowiedzieli nam o tym, co lubią robić, kiedy mają trochę wolnego czasu. Zapisujemy wszystkie pomysły uczniów – nawet najbardziej kreatywne i niecodzienne. Staramy się wziąć pod uwagę różne aktywności uczniów, a następnie wpisać je do poszczególnych  pól w tabeli, biorąc pod uwagę odpowiednią do ich wykonania ilość czasu. Następnie pytamy uczniów, jak można połączyć ich spędzanie czasu wolnego z czynnościami, które lubią wykonywać w szkole. Przykładowo, jeżeli uczniowie bardzo lubię oglądać gazety i czasopisma z rodzicami, a w szkole poznają określone litery alfabetu – to mogą przez 5 minut szukać z rodzicami w domu odpowiednich literek, których uczą się w szkole i rozpoznawać je w gazetach i czasopismach. Mogą wycinać potem takie wyrazy z danymi literami i robić z nich plakaty, prace plastyczne czy portfolio. Pomysłów jest bardzo wiele. Najważniejsze z nich to zaszczepienie w rodzicach i w uczniach pomysłu na to, że nawet przez 5 minut w zaciszu domowym i w szkole mogą zrobić coś kreatywnego dla swojej edukacji.
Warto zapisać wnioski z tego ćwiczenia, pomoże w tym poniższa tabela.
 

Tabela 2



Ćwiczenie 2

Prosimy uczniów, aby pomyśleli o różnych czynnościach, które lubią robić w szkole. Nie pytamy ich o to teraz, ale staramy się, aby pomyśleli przez kilka minut sami, a następnie porozmawiali z kolegą lub koleżanką na temat tego, co lubią robić w szkole. Następnie zbieramy wszystkie pomysły dotyczące tego, co uczniowie lubią robić w szkole i zapisujemy je wspólnie na plakacie lub szarym papierze. Tablica nie jest właściwa z uwagi na to, że informacje zawarte w tym ćwiczeniu powinny zostać wywieszone w widocznym miejscu, a nie od razu zmazane. Następnie prosimy uczniów o wykonanie podobnego ćwiczenia, z tym że bierzemy pod uwagę sytuacje związane z domem uczniów oraz tym, co lubią w nim robić. Zapisujemy kolejne przykłady lubianych przez uczniów aktywności na osobnej kartce papieru. To ćwiczenie pozwoli nam zobaczyć preferencje uczniów dotyczące różnego rodzaju zadań. Pomoże także stworzyć listę 5/10/15 i zaproponować jej wyniki uczniom.

Ćwiczenie 3

Możemy przeprowadzić także dyskusje w oparciu o kilka następujących pytań. Możemy zadawać te pytania w czasie, gdy uczniowie mają dobre nastawienie i gdy prowadzimy zajęcia nie w ławkach szkolnych. Pytania:

  • Co lubicie robić najbardziej? 
  • Dlaczego akurat to, a nie coś innego? 
  • Ile czasu poświęcacie na zabawę? 
  • W co lubicie się bawić najbardziej? 
  • W co najczęściej bawicie się z rodzicami w domu? 
  • W co lubicie bawić się ze swoimi koleżankami lub kolegami w szkole i w domu? 
  • Czy lubicie krótsze czy też dłuższe zabawy i dlaczego?

Te przykładowe pytania pozwolą nam zorientować się w różnego rodzaju aktywnościach, które wykonują uczniowie tak, aby na podstawie analizy wyników wybrać idealne aktywności do listy 5/10/15.

Ćwiczenie 4

Możemy przynieść wcześniej przygotowaną przez nas dużą ­listę – to znaczy pustą tabelę z liczbami 5, 10 i 15 do pokazania uczniom. Możemy opowiedzieć uczniom swoją własną historię w której to, gdy mamy tylko określoną ilość czasu, wykonujemy różne ekscytujące czynności. Opowiadamy, że są to rzeczy, które bardzo lubimy robić i dzięki którymi się rozwijamy. Jako, że jesteśmy osobami dorosłymi, możemy podać przykłady ze swojego życia lub wymyślić takie, które będą łatwe do zrozumienia dla uczniów. Przykładowo możemy opowiedzieć, że jeśli mamy 15 minut, to lubimy czytać książki, jeśli mamy 10 minut – uczymy się języka obcego lub wykonujemy ćwiczenia ruchowe. Gdy opowiemy uczniom o swoich własnych przykładach, będzie to dla nich dobra inspiracja do zrozumienia idei listy oraz tego, że korzystanie z takich pomysłów jest przyjemne i bardzo rozwijające. Podanie własnego przykładu pozwala uczniom pomyśleć o tym narzędziu jako o czymś oczywistym i przyjemnym, co zachęci ich do stworzenia własnej listy.   

Na co należy zwrócić uwagę przy korzystaniu z tego narzędzia?

Powinniśmy dokładnie, ale zrozumiale przedstawić idee narzędzia uczniom tak, aby wszyscy je zrozumieli. Jeśli zorientujemy się, że nie wszystkie osoby w klasie wiedzą, jaki jest cel takiego narzędzia, to powinniśmy jeszcze raz wyjaśnić najważniejsze zasady, aby wszyscy dobrze je poznali. Listę zamiast w formie pisemnej możemy także wprowadzić w formie ustnej, stosując poniższe zasady:

Wymyślajmy wspólnie z uczniami aktywności do wypełnienia tego narzędzia. Nie możemy z góry założyć, że dla każdej klasy wszystkie aktywności będą dokładnie takie same. Oczywiście, będą pewne elementy spójne, ale każda klasa jest inna, a uczniowie realizują inną część materiału. Wpływa to na to, że aktywności związane z listą będą inne.

Zwracajmy także uwagę na to, że uczniowie mają różne preferencje dotyczące uczenia się. Dlatego też warto wziąć pod uwagę zadania dla wzrokowców, słuchowców, kinestetyków. Łączenie różnych zmysłów w edukacji jest bardzo ważne – dlatego też na liście powinny znaleźć się zadania sensoryczne, gdyż wielu uczniów będzie mogło połączyć sensorykę z edukacją.

Wyzwania

Co możemy zrobić, jeśli uczniowie nie znają jeszcze liter i nie potrafią czytać?

Wydawać się może, że to narzędzie może być wykorzystane tylko przez dzieci, które czytają, ale nie jest to do końca prawdą. Możemy przedstawić narzędzie w formie rysunków i symboli. Przykładowo, jeśli wspólnie z uczniami ustalimy, że ich 5-minu­towym zadaniem będzie podskakiwanie, bieganie, klaskanie w dłonie i liczenie na głos – to w tabeli w miejscu 5 minut uczniowie mogą narysować symbol dłoni, stóp i strzałki obrazujące skakanie. Każde zadanie może zostać zakodowane w ten sposób. Dodatkowo może być to element rywalizacji, ponieważ uczniowie mogą w domu prosić swoich rodziców o odgadnięcie, co kryje się pod danym symbolem. Dobrym pomysłem jest przygotowanie kopii listy 5/10/15 w formie pisemnej, która będzie wklejona do zeszytu przedmiotowego lub zeszytu korespondencji. Każdy rodzic będzie miał wtedy dostęp do takiej listy, aby przekonać się, jakie zadania są proponowane dla uczniów. Uczeń będzie miał swoją listę z obrazkami, a rodzice wersję pisemną. Aby maksymalnie ułatwić sobie przygotowanie takiej listy, dobrym krokiem jest przygotowanie szablonu 5/10/15 i po wpisaniu danych aktywności wydrukowanie ich – każde z dzieci otrzyma swoją mniejszą kopię do zeszytu dla rodziców.

Co zrobić, jeśli uczniowie nie mają pomysłów na aktywność do wpisania?

W takim przypadku możemy wcześniej przygotować swoje propozycje aktywności dla uczniów, biorąc pod uwagę program nauczania oraz to, co będzie przedstawione uczniom w klasie w niedalekiej przyszłości. Biorąc pod uwagę to, co lubią nasi uczniowie, możemy po bliższym ich poznaniu zaproponować do każdej z tabeli po około 5 różnych aktywności jako inspiracje dla uczniów. Możemy także zaproponować typy aktywności, które będą uzupełnione przez uczniów. Przykłady takich czynności to: słuchanie przez x minut dziennie bajki czytanej przez rodzica, a następnie opowiadanie o tym, co się usłyszało, liczenie różnych przedmiotów, dodawanie swoich zabawek, rozpoznawanie poznanych w szkole literek w ulubionych bajkach do czytania,  wykonywanie prostych eksperymentów w kuchni (na przykład lepienie z masy solnej, plasteliny lub modeliny i tym podobne). Zadań i aktywności nic nie ogranicza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy