Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

14 czerwca 2018

NR 36 (Kwiecień 2018)

Kodowanie – dekodowanie w edukacji polonistycznej

0 211

Uczenie dzieci podstaw programowania to coraz silniejsza tendencja na całym świecie, a doświadczenia wielu krajów pokazują, że poznawanie zasad kodowania, a później języków programowania przynosi doskonałe efekty już w przypadku najmłodszych dzieci. 

Programowanie w kształceniu szkolnym

Nowa podstawa programowa wymaga, aby nauka programowania była stałym elementem kształcenia ogólnego od klasy pierwszej szkoły podstawowej. Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia – „Przygotowując uczniów do myślenia abstrakcyjnego w przyszłości i rozwiązywania problemów, w tym programowania, nauczyciel wykorzystuje treści wszystkich edukacji. W początkowej fazie przeprowadza zajęcia informatyczne, wykorzystując przestrzeń klasy, organizując aktywność dzieci z wykorzystaniem liczmanów, gier planszowych, materiału naturalnego czy form plastycznych i technicznych wykonanych przez dzieci, nie zawsze używając komputerów czy innych urządzeń. Edukacja informatyczna wprowadza uczniów w świat języka informatyki. Uczeń np. układając sekwencje zdarzeń w logicznym porządku, poznaje intuicyjnie pojęcie „liniowa kolejność”, formułując polecenia do wybranego obiektu i sterując nim poznaje znaczenie słowa „instrukcja”. Nauczyciel w pracy z uczniem wykorzystuje do tego zabawy, gry interakcyjne oraz planszowe, w tym strategiczne, które są wprowadzane systematycznie i umiejętnie.”1 

Kodowanie i dekodowanie

Nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej zwłaszcza w klasie pierwszej bardzo dużo uwagi poświęca kształtowaniu umiejętności czytania i pisania, czyli kodowania i dekodowania różnorodnych znaków (pisanie to kodowanie, odczytywanie to dekodowanie znaków). W młodszym wieku szkolnym bodźce jak słowa drukowane, od strony zewnętrznej same przez się najczęściej nie należą do bodźców „silnych” (gdyż z reguły są mało zróżnicowane), ale po opanowaniu umiejętności ich dekodowania mogą stać się silnym obiektem uczniowskiej uwagi. Można to wesprzeć wprowadzając do edukacji polonistycznej podstawy  programowania w formie kodowania, co powinno być intelektualną zabawą, która sprawi dzieciom dużo radości. 
W tym celu warto organizować sytuacje okołoprogramistyczne oparte na nauce kodowania i dekodowania z wykorzystaniem materiału literowego (w trudniejszych wariantach także sylabowego i wyrazowego) oraz cyfrowego, co rozwija u uczniów wiele cennych umiejętności miękkich takich jak: umiejętność dekompozycji, wnioskowania, korekty błędów, rozwiązywania problemów, logicznego myślenia. Zabawy z kodowaniem, szyfrowaniem, dekodowaniem rozwijają ponadto postrzeganie wzrokowe, orientację przestrzenną, koordynację wzrokowo-ruchową, koncentrację uwagi i pamięć słuchową stanowiąc cenny walor bieżącej pracy korekcyjno-kompensacyjnej nauczyciela.
Może się wydawać, że wszelkie zabawy z kodowaniem czy rozszyfrowywaniem to jedynie przerywnik pomiędzy kolejnymi zadaniami do wykonania czy też przyjemna łamigłówka obecna (niestety wybiórczo) w szkolnych materiałach ćwiczeniowych za sprawą wydawnictw od wielu lat. Odczytywanie zaszyfrowanych treści to przede wszystkim świetny trening dla mózgu, zwłaszcza w kwestii dokładności, bowiem rozwija w uczniu także tak pożądane cechy jak cierpliwość, samodyscyplina, samoświadomość. 

Organizacja pracy z kodowaniem

Na pierwszym etapie przygody z programowaniem w formie kodowania najważniejsze jest stworzenie uczniom przestrzeni zadaniowej do prowadzenia eksperymentów i korzystania z potencjału własnej kreatywności. Zabawy z kodowaniem na etapie edukacji wczesnoszkolnej nie rozpoczynają się i nie ograniczają do pisania instrukcji i funkcji. Jest to proces rozważania wielu różnych aspektów, przewidywania skutków użycia określonych rozwiązań, co wymaga umiejętności analizowania różnych wariantów wydarzeń, wysnuwania wniosków i precyzowania przesłanek – uczą zatem logicznego myślenia.
Kolejną ważną umiejętnością jaka może być kształtowana przy użyciu wszelakich zabaw z kodowaniem  jest umiejętność pracy z danymi, analizowania, syntetyzowania, znajdowania połączeń, co ma coraz większe znaczenie nie tylko w przyszłej pracy zawodowej uczniów, ale także w ich życiu codziennym od najmłodszych lat.
Zabawy z kodowaniem – dekodowaniem mają również bardzo ważny wymiar w aspekcie budowania zespołów i tworzenia warunków do współpracy uczniowskiej. Wspólnie osiągnięty sukces po dobrze rozwiązanym zadaniu sprawia uczniom wiele radości, co ma wpływ na budowanie gotowego do różnych wyzwań, zgranego zespołu zadaniowo-klasowego. Często jest też tak, że uczeń potrafi kodować – odkodowywać w pojedynkę, ale w zespole zrobi to o wiele szybciej, gdyż działa efekt synergii. Nauka kodowania ma także wymiar społeczny – często wymaga współpracy oraz dobrej komunikacji w zespole, pozwala przedyskutować napotkane problemy lub porównać zastosowane rozwiązania.
Poniższy zestaw gier i zabaw przeznaczony jest dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Celem opisanych ćwiczeń jest rozwijanie u uczniów umiejętności okołoprogramistycznych, które ułatwią naukę programowania, także na II etapie kształcenia oraz umożliwią stosowanie w praktyce szkolnej korelacji pomiędzy edukacją polonistyczną a informatyczną na I etapie kształcenia.

Szyfr ramowy (kropkowy) tzw. „czekoladka”

Szyfr ten polega na zaznaczeniu liter na poszczególnych częściach konstrukcji (ramy). Żeby zaszyfrować jakąś literę t...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy