Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z ekspertem WWF

16 lutego 2018

NR 26 (Kwiecień 2017)

Edukacja przyrodnicza
Cele, zalety i garść pomysłów na ciekawe zajęcia

0 326

Czym jest edukacja przyrodnicza?

Jak zachować równowagę ekosystemów? Jak pomagać trwać w jak najlepszym stanie środowisku naturalnemu? Dlaczego natura jest tak ważna dla człowieka i jak ważnym ogniwem ekosystemu jesteśmy jako ludzie? Na te pytania między innymi odpowiadają szkolenia z zakresu edukacji przyrodniczej (w dalszej części używam także skrótu EP). 

To jedna z najbardziej interdyscyplinarnych dziedzin kształcenia. Wymaga przygotowania między innymi z zakresu biologii, chemii, fizyki, ekologii i nauk o Ziemi, matematyki i geografii. Dzięki temu uczniowie otrzymują zintegrowaną na wielu poziomach wiedzę, uczą się dedukować i wiązać zjawiska zachodzące w przyrodzie, a także łączyć istotne dla współczesnego człowieka fakty. W czasie niezwykłej przygody z nabywaniem wiedzy o przyrodzie i związanych ze środowiskiem naturalnym zjawisk uczniowie rozwijają wrażliwość, empatię, a przede wszystkim uczą się społecznej odpowiedzialności. Co nie mniej istotne, edukacja przyrodnicza to dla dziecka szansa na zaangażowanie w naukę. Wiele badań prowadzonych w krajach zachodnich wykazało, że edukowanie dzieci i młodzieży w zakresie nauk o środowisku i ekologii wpływa znacząco pozytywnie na wyniki testów końcowych, a wiele młodych osób dzięki tego typu zajęciom dostrzega swoją przyszłą drogę zawodową w pracy z zasobami naturalnymi i środowiskowymi.  

Edukacja przyrodnicza to również zachęta do przebywania na zewnątrz, z czego wynika niesłychanie wiele korzyści – od budowania umiejętności lepszej koncentracji, przez walkę z nadpobudliwością, aż po efekty długofalowe bycia aktywnym, takie jak walka z otyłością i rozwój wszystkich zmysłów. 

Bycie blisko natury pozwala ją dobrze zrozumieć, jest ważnym krokiem w umiejętności dostrzeżenia zależności między społeczeństwem a światem zewnętrznym. Jednym słowem – edukacja przyrodnicza jest niezbędna i przynosi same korzyści. Jak więc wprowadzić ją do naszych szkół?

Kurs na edukację o środowisku naturalnym

Edukację przyrodniczą można prowadzić na wiele sposobów – w formie zajęć jednorazowych, jak również całego cyklu, w wersji rozszerzonej powiązanej ze spotkaniami z osobami zajmującymi się konkretnymi dziedzinami nauk przyrodniczych i ekologii. Dzięki temu są to zajęcia naprawdę dla każdej klasy – niezależne od zasobów finansowych szkoły/klasy, miejsca zamieszkania i czasu. 

Poniżej przedstawiam wiele pomysłów na konkretne zajęcia z zakresu EP. Jeśli nie mają Państwo czasu lub możliwości na wprowadzenie ich w życie, zachęcam do korzystania z gotowych materiałów drukowanych, stron internetowych lub uczestnictwa razem z dziećmi i młodzieżą w prośrodowiskowych kampaniach, takich jak choćby Dzień Ziemi, Światowy Dzień Ochrony Środowiska, Dzień Mokradeł itp. 

Oto przykładowe zagadnienia i tematy, które można poruszyć w czasie lekcji:

Skąd się biorą rzeczy? Zagadnienia: konsumpcja etyczna i ekologiczna

Tematy do dyskusji:

  • Każde dziecko przynosi do szkoły swoją ulubioną rzecz. Zastanawiamy się, z czego jest zrobiona. 
  • Jak powstaje plastik, guma, folia? Jak się uprawia bawełnę i czy to na pewno najbardziej ekologiczny materiał? 
  • Lekcja traktuje o pochodzeniu materiałów i o tym, jaką drogę muszą przebyć przedmioty, żeby trafić do naszego domu. 

Opcjonalnie: warsztaty upcyklingowe, czyli o przerabianiu starych/niemodnych/nieużywanych rzeczy.

Praca wspólna: rozbudzanie upcyklingowej kreacji: Co można zrobić np. z kartonu po butach? Jak wykorzystać stare koperty? Co zrobić ze starego swetra? Czy w klasie jest może dawno nieużywany przedmiot, który można przerobić na coś pożytecznego dla wszystkich w klasie/szkole?

O śmieciach. Zagadnienia: przetwórstwo odpadów, recykling

Tematy do dyskusji: ile śmieci generujesz codziennie? Jak można ograniczyć produkcję śmieci? Co można zrecyklingować, a co nie? Rozmowa nt. możliwego ograniczenia produkcji śmieci w klasie.

Opcjonalnie:

  • Wycieczka do sortowni odpadów.
  • Spotkanie z osobą praktykującą życie bez odpadów.
  • Wspólne regularne sprzątanie okolic szkoły.  

Praca wspólna:

  • Robienie z kartonów pojemników na konkretne odpady (organiczne, papier, metalowe, szkło). 
  • Ustawienie na korytarzu pojemników na zużyte baterie i elektrośmieci. 
  • Stworzenie miejsca na kartki zapisane z jednej strony – do wykorzystania dla każdego w razie potrzeby.
  • Stworzenie razem zabawek z recyklingowego papier-mache.
Z pola na stół – o pochodzeniu żywności

Tematy do dyskusji:

  • Jak jedzenie trafia na nasze stoły? Czy na pewno jemy polskie jabłka/gruszki/śliwki? Co oznaczają kody kreskowe? Jak daleką drogę przebywają np. winogrona albo pomarańcze? Dlaczego warto jeść produkty lokalne i sezonowe? Jak czytać etykiety?
  • Uczniowe przynoszą na lekcje swoje ulubione jedzenie – razem robimy listę produktów lokalnych i tych, które przybyły do nas z daleka.

Opcjonalnie: 

  • Spotkanie z osobą organizującą kooperatywę spożywczą.
  • Wyprawa do miejscowego rolnika.
  • Założenie przyszkolnego ogródka.
O niemarnowaniu jedzenia

Tematy do dyskusji:

  • W całej Polsce, w większych miastach, powstaje obecnie sieć jadłodzielni. To miejsca, gdzie można dzielić się niewykorzystanym jedzeniem, co do którego mamy pewność, że zmarnuje się w naszym domu.
  • Dlaczego tak ważne jest, aby nie wyrzucać jedzenia? Ile jedzenia marnuje się na świecie? Poproście Państwo uczniów o notowanie przez tydzień, jakie jedzenie zostało wyrzucone u nich w domu.

Praca wspólna: zakładanie szkolnej jadłodzielni, gdzie będą codziennie lądować niezjedzone kanapki albo owoce. Z jedzenia będą mogli skorzystać bardziej głodni uczniowie.

Opcjonalnie: warsztat kulinarny dotyczący niemarnowania jedzenia: od bruschetty z suchego chleba po pesto z natki marchwi. 

Transport 

Tematy do dyskusji: jaki wpływ ma transport samochodowy na środowiske naturalne? Co się tranportuje statkiem/samolotem/samochodami ciężarowymi. Czym jest smog i co go generuje? Pomysły nt. ograniczenia jazdy samochodem. Obliczanie czasu, w jakim można dotrzeć do szkoły samochodem/na hulajnodze/na rowerze. 

Opcjonalnie: 

  • Warsztaty rowerowe, np. zmiana dętki w rowerze. 
  • Spotkanie z osobą promującą ekologiczny tranport w mieście. 
Woda

Tematy do dyskusji: o znaczeniu oceanów. Dlaczego woda jest tak ważna? Jak to się dzieje, że woda leci z kranu? Czym jest kanalizacja? Jak oczyszcza się wodę? Jak możemy ograniczyć zużycie wody w szkole? Jak oszczędzać w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy