Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

3 lipca 2018

NR 19 (Wrzesień 2016)

Co do szkoły przyniesie szczodra Pani Jesień?

0 228

Dojrzałe, aromatyczne owoce i jarzyny z ogrodów i sadów, grzyby, korale jarzębin, lśniące jak bursztyny kasztany i wielobarwne liście ustroją niejedną klasę i będą zachwycały oczy bogactwem i różnorodnością rodzimej jesiennej przyrody. Umiejętnie, twórczo wykorzystane przez nauczyciela i dzieci „ozdobią” też niejedne zajęcia edukacyjno-wychowawcze, zainspirują do nauki i przypisania im nowych, ciekawych ról. Dynia zastąpi wazon na kwiaty, liście kapusty przez kilka dni doskonale sprawdzą się w roli eko-miseczek. Różne owoce, warzywa i liście drzew w znaczący sposób pomogą zrozumieć zawiłości matematyki,  wyzwolą pomysły polonistyczne, zachęcą do poznawania tajemnic przyrody i wspólnej dobrej zabawy.

Zaprezentowane w niniejszym artykule pomysły na wykorzystanie jesiennych darów z pewnością uatrakcyjnią szkolne zajęcia, pomogą dzieciom dostrzegać nierozerwalny związek człowieka z przyrodą i w płynny sposób włączyć się w wir rozpoczynającej się właśnie nauki. Celowo został pominięty podział na zadania dla poszczególnych klas – bo przecież każda klasa jest inna. Także celowo wybrane zostały tylko niektóre rodzaje edukacji – z uwagi na ograniczoną ilość miejsca. O tym, które pomysły i na jakich zajęciach zostaną wykorzystane, niech zadecyduje nauczyciel. On też odpowiednio te pomysły zmodyfikuje, dobierając materiał przyrodniczy, czas, metody i formy pracy do możliwości uczniów, z którymi będzie pracował. 

Edukacja przyrodnicza i polonistyczna

Siejemy, sadzimy, witamy

Cel główny zajęć: zwrócenie uwagi uczniów na to, że jesień jest taką porą roku, gdy nie tylko zbieramy plony i żegnamy odlatujące do ciepłych krajów ptaki, ale też siejemy i sadzimy niektóre rośliny, wypatrujemy ptaków przylatujących do Polski późną jesienią, by pozostać na zimę.

Należy przygotować: atlasy ptaków, dostęp do internetu, „Jesienny quiz” dla każdego uczestnika zajęć.

Wskazówki dla nauczyciela:

  • zajęcia należy zacząć od rozmowy z uczniami, nawiązującej do zmian w jesiennym życiu roślin i zwierząt: zwrócić uwagę na jesienne prace w ogrodzie, sadzie i na polu z uwzględnieniem siewu i sadzenia roślin; zachęcić do wyszukania informacji na temat ptaków przylatujących do Polski z północy,
  • wskazana jest praca w grupach: poszczególne grupy po określonym czasie, np. 10 min., mogą zmieniać się miejscami w celu zapoznania się z efektami pracy poprzedniej grupy i ewentualnego uzupełnienia zadania,
  • po prezentacji prac uczniów, podsumowaniu i utrwaleniu wiadomości warto przeprowadzić indywidualny, krótki „Jesienny quiz”, wyznaczając kryteria oceny prac w ten sposób, by przyznać każdemu dziecku I, II lub III miejsce (nie będzie przegranych, co usatysfakcjonuje nie tylko najlepszych uczniów, ale też dzieci z trudnościami w nauce).

Przykładowe zadania:
    

Zadanie 1. (do wykonania w grupach)

a)     Korzystając z różnorodnych źródeł informacji naukowej wypiszcie jak najwięcej nazw roślin, które sadzimy i siejemy jesienią.

    Sadzimy:
    .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 
    Siejemy:
    .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 

Zadanie 2. (do wykonania w formie pracy samodzielnej)
    

Sprawdź swoją wiedzę, zaznaczając w każdym zadaniu „Jesiennego quizu” jedną, prawidłową odpowiedź.            

JESIENNY QUIZ

Owocowe rozmaitości

Cele główne zajęć: 

  • kształtowanie pojęcia „owoc” ze zwróceniem uwagi na rozmaitość, formy i wielkość owoców,
  • zwrócenie uwagi uczniów na znaczenie owoców w rozmnażaniu roślin i przystosowanie do rozsiewania nasion,
  • kształcenie umiejętności czytania ze zrozumieniem i posługiwania się materiałami źródłowymi.

Należy przygotować: owoce (suche, soczyste, pojedyncze i zbiorowe), atlasy roślin, dostęp do internetu, nóż, lupy. 

Wskazówki dla nauczyciela:

  • zajęcia należy zacząć od obserwacji bezpośredniej różnego rodzaju owoców, a także przy pomocy lup; należy zwrócić uwagę dzieci na cechy podobne i różniące poszczególne owoce: kształt, rozmaite wyrostki, ciężar, wygląd skórki,
  • kolejnym zadaniem będzie próba podziału owoców na kilka grup (uczniowie mogą podzielić owoce np. według barw, wielkości, kształtu, itp.); 
  • może się zdarzyć, że uczniowie będą mieli wątpliwości, jeśli chodzi o takie owoce, jak strąk fasoli czy dynia (nazywane warzywami) – wówczas należy wyjaśnić, że tylko potocznie nazywamy je warzywami (bo rosną zwykle w ogrodzie warzywnym i „warzymy” je, czyli gotujemy), ale z przyrodniczego punktu widzenia są to oczywiście owoce – zawierają przecież nasiona, główny element owoców; potem dynię należy rozciąć i pokazać dzieciom, że rzeczywiście zawiera nasiona; podobnie należy postąpić z innymi owocami budzącymi wątpliwości dzieci – złuszczyć strąk fasoli, przekroić ogórek, pomidor i znaleźć nasiona,
  • nauczyciel proponuje inny podział owoców – na suche i soczyste, pojedyncze  i zbiorowe (uczniowie dzielą owoce na wymienione grupy); dzieci próbują ustalić, jaki związek ma budowa owoców z rozsiewaniem nasion (np. owoce miękkie chętnie zjadają ptaki, a nasiona wraz z odchodami trafiają nieraz w bardzo odległe miejsca od rośliny macierzystej),
  • zajęcia można zakończyć pracą samodzielną z atlasami roślin i wykorzystaniem internetu, polecając uczniom wyszukać nazwy owoców różnych roślin, bez konieczności zapamiętania tych nazw; 
  • jako pracę domową chętni, zainteresowani uczniowie mogą wykonać zadanie mające na celu doskonalenie umiejętności posługiwania się materiałami źródłowymi, połączone z wybiórczym pozyskiwaniem informacji i oswajaniem się z terminologią naukową (bez konieczności jej zapamiętania).

Polecenie: Korzystają

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy