Dołącz do czytelników
Brak wyników

Scenariusz zajęć

31 stycznia 2018

NR 32 (Grudzień 2017)

Smaki i zapachy świąt Bożego Narodzenia

0 232

O tym, że w tradycyjnej, bożonarodzeniowej kuchni nie powinno zabraknąć bakalii, aromatycznych zapachów i darów natury z pól, lasów i łąk, uczniowie wiedzą. Są przecież naocznymi świadkami niezliczonych zabiegów i starań rodziców i dziadków, by na świątecznym stole było bogato i smacznie. Niestety współczesne świętowanie często nie idzie w parze z wartościami, jakimi są wiedza, umiar, umiejętność patrzenia w przyszłość czy szacunek dla tradycji i przyrody. Korzystając z dostępności świątecznego „materiału dydaktycznego”, jakim są rozmaite bakalie, zapachy i przyprawy wykorzystywane w świątecznych potrawach i wypiekach, warto przeprowadzić z uczniami atrakcyjne zajęcia, skierowane na wymienione wyżej wartości. Takie, na których dzieci nauczą się czegoś nowego, zweryfikują swoją dotychczasową wiedzę, angażując wszystkie zmysły. A potem – podczas domowych przygotowań do świąt i świętowania, niczym świąteczne gwiazdki zabłysną nietuzinkową, rzetelną wiedzą i pomysłami na kontynuowanie bożonarodzeniowych tradycji w połączeniu ze zdobyczami nauki.

Zamieszczona poniżej propozycja 4–5-godzinnego dnia aktywności jest przeznaczona dla uczniów klasy III, ale z wybranych elementów scenariusza mogą z powodzeniem skorzystać nauczyciele klas I–II oraz przyszkolnych oddziałów realizujących roczne przygotowanie przedszkolne.

 

Temat dnia aktywności 

Smaki i zapachy Świąt Bożego Narodzenia

Cele ogólne

  • zachęcanie dzieci do kultywowania tradycji bożonarodzeniowych w połączeniu z rzetelną wiedzą przyrodniczą,
  • ukazanie bogactwa darów natury na świątecznym, bożonarodzeniowym stole

Cele szczegółowe

Uczniowie:

  • znają tradycyjne bożonarodzeniowe potrawy i wypieki,
  • wymieniają dary natury, wykorzystywane do przyrządzenia wymienionych wypieków i potraw,
  • wyjaśniają pojęcia „bakalie”, „przyprawy”,
  • pogłębiają dotychczasową wiedzę związaną ze smakami i aromatami świąt,
  • korzystając z różnorodnych źródeł wiedzy, wykazują się umiejętnością wybiórczego pozyskiwania konkretnych informacji,
  • czytają ze zrozumieniem,
  • weryfikują swoją dotychczasową wiedzę na temat wybranych darów natury,
  • odkrywają, że na bożonarodzeniowym stole znajdują się dary przyrody z różnych miejsc na kuli ziemskiej,
  • rozumieją konieczność poszanowania przyrody i rozsądnego, umiarkowanego korzystania z jej dóbr,
  • aktywnie pracują na każdym odcinku zajęć,
  • angażują się w staranne wykonanie zadań zawartych w karcie pracy

Metody i techniki pracy

  • pokaz,
  • obserwacja bezpośrednia,
  • rozmowa kierowana,
  • zabawa,
  • działania praktyczne,
  • praca z różnorodnymi źródłami informacji naukowej,
  • praca samodzielna ukierunkowana zadaniami zawartymi w kartach pracy

Materiały i środki dydaktyczne

Kilka stanowisk komputerowych z dostępem do Internetu, zestawy materiałów i pomocy dydaktycznych wymienionych przy poszczególnych zadaniach

 

Przebieg zajęć:

Część wstępna

Należy przygotować: szalik lub opaskę na oczy, różnego rodzaju bakalie, przyprawy do potraw, zapachy do ciast.

  1. Nauczyciel wita uczniów. Przeprowadza krótką rozmowę kierowaną pytaniami na temat przygotowań do świąt Bożego Narodzenia, tym razem głównie starając się zwrócić szczególną uwagę dzieci na tradycyjne potrawy i wypieki:

–    Jakie tradycyjne potrawy i wypieki są związane ze świętami Bożego Narodzenia?
–    Co dodaje się do świątecznych potraw i ciast, aby były wyjątkowo smaczne i aromatyczne?
–    Które spośród wymienionych składników potraw i ciast są darami przyrody?
–    Które potrawy i ciasta świąteczne cieszą się szczególnym uznaniem dzieci  i dlaczego?

  1. Zabawa w rozpoznawanie dodatków do potraw i ciast bożonarodzeniowych: chętne do zabawy dzieci po zasłonięciu oczu opaską rozpoznają za pomocą dotyku, smaku lub zapachu podane im przyprawy, bakalie lub aromaty do ciast.

Część główna

Smakowo-zapachowe tajemnice świąt Bożego Narodzenia
(edukacja przyrodnicza, polonistyczna, społeczna, zajęcia komputerowe)

Należy przygotować: kartę pracy nr 1 dla każdego ucznia, kilka stanowisk komputerowych z dostępem do Internetu, dostępne atlasy botaniczne roślin zielnych, drzew i krzewów oraz książki tematycznie związane z przyprawami (np. „500 przypraw i ziół leczniczych” – praca zbiorowa, wyd. SBM, Warszawa 2015; Atlas dzikich roślin jadalnych – Monika Fijołek, wyd. SBM, Warszawa 2017; Wyprawy po przyprawy – Parle Stevie, Grazete Emma, wyd. Pascal, Bielsko-Biała 2013), słowniki języka polskiego, przybory do pisania, mapy świata i globusy (polityczne).

Wykonanie zadania: 

  • Uczniowie dzielą się na kilkuosobowe zespoły, zapoznają się z zadaniami zawartymi w kartach pracy, po czym wykonują je i uzupełniają zgodnie z poleceniami.
  • Nauczyciel wspiera pracę uczniów, udzielając dodatkowych wyjaśnień i wskazówek.
  • Po wykonaniu wszystkich zadań poszczególne zespoły wymieniają się kartami pracy i pod kierunkiem nauczyciela sprawdzają poprawność wykonania zadań, po czym na mapach i globusach wskazują miejsca, skąd pochodzą poszczególne przyprawy.

Prawidłowe uzupełnienie karty pracy:

Zad. 1.

  • bakalie – suszone owoce południowe, stanowiące dodatek smakowo-zapachowy do ciast, a także ich dekorację, np. rodzynki, figi, daktyle,
  • przyprawy – składniki potraw stosowane w niewielkich ilościach w celu nadania im określonego smaku, zapachu i wyglądu.

Zad. 2.
Należy pokolorować wszystkie pola oprócz jednego – z napisem „orzech włoski” (owocem tej rośliny nie jest orzech, lecz pestkowiec; nazwa „orzech” w tym przypadku nie jest prawidłowa).

Zad. 3.

  1. kora cynamonowca                                     
  2. nasiona migdałowca
  3. strąk wanilii                                                
  4. owoce winogron (rodzynki)
  5. podziemna łodyga ostryżu (kurkuma)        
  6. owoce żurawiny
  7. owoce pieprzu                                             
  8. nasiona maku

Zad. 4.
kurkuma, cynamon, pieprz czarny – Indie       
wanilia – Meksyk
gałka muszkatołowa – Indonezja                        
ziele angielskie – Jamajka
liście laurowe – kraje śródziemnomorskie           
goździki – Chiny

Matematyczne zadania logiczne z bakaliami, pieprzem i wanilią
(edukacja matematyczna)

Należy przygotować: karty pracy nr 2 dla każdego ucznia, przybory do pisania, niewielkie prostokątne kartoniki (po 4 dla każdego ucznia), czerwone pisaki lub długopisy.

Wykonanie zadania: 

  • Nauczyciel rozdaje uczniom karty pracy nr 2. Poleca zapoznać się z ich treścią.
  • Uczniowie rozwiązują zadania, pracując indywidualnie lub w parach.
  • Na koniec zajęć matematycznych wymieniają się kartami pracy, po czym sprawdzają poprawność rozwiązań. Zaznaczają na czerwono zauważone błędy. Zwracają karty właścicielom, którzy jeszcze raz –  samodzielnie lub przy pomocy nauczyciela wykonują te zadania, w rozwiązaniu których wystąpiły błędy.

Prawidłowe rozwiązania zadań:

Zad. 1.
figi – 8 zł     
migdały – 10 zł        
wanilia – 4 zł    
rodzynki – 6 zł     
pieprz – 2 zł

Zad. 2.
1 opakowanie rodzynek waży 10 kg
1 worek orzechów laskowych waży 16 kg
1 opakowanie suszonych moreli waży 5 kg
1 opakowanie migdałów waży 3 kg

Zad. 3.
Prawidłowe są 2 rozwiązania:
a) pieprz – curry – kurkuma – goździki,
b) goździki – kurkuma – curry – pieprz.

Przyprawy i bakalie – nie tylko w rękach kucharzy

(edukacja przyrodnicza, polonistyczna, zajęcia komputerowe)

Należy przygotować: kilka stanowisk komputerowych z dostępem do Internetu, atlasy i książki o treści związanej z przyprawami i bakaliami, słowniki języka polskiego, kartki w linie i przybory do pisania.

Wykonanie zadania:

  • Nauczyciel dzieli uczniów na kilkuosobowe zespoły. Poleca każdemu zespołowi wynotować jak najwięcej przykładów wykorzystania bakalii i związanych z nimi ciekawostek – poza przepisami kulinarnymi.
  • Uczniowie wykonują zadanie, korzystając ze zgromadzonych źródeł wiedzy. Następnie każdy zespół pre...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy