Dołącz do czytelników
Brak wyników

Jesienna wycieczka do parku narodowego

Artykuły | 1 lutego 2018 | NR 20
287

Wycieczka wycieczce nigdy nie jest równa. Jeśli chcemy, aby uczniowie zapamiętali wyprawę jako wyjątkową na tle innych, zadbajmy o to, aby ich udział nie sprowadzał się tylko do wyjazdu czy wyjścia w trasę i realizowania punkt po punkcie tego, co wcześniej zaplanował dla nich ktoś inny. Dobra wycieczka przyrodnicza to wycieczka, którą uczniowie zaplanują przy niewielkiej pomocy nauczyciela, następnie zrealizują według tego planu, a na koniec dokonają ewaluacji, na ile wspólnie sporządzony plan wycieczki udało się zrealizować, co w szczególności się udało, a co nie i dlaczego. Dobra wycieczka przyrodnicza to wycieczka, na której uczniowie przyswajają ważne treści dydaktyczne i wychowawcze, bawiąc się i odpoczywając na łonie przyrody. I wcale przy tym nie dostrzegając, że właśnie realizują bardzo ważne lekcje…

Zamieszczona niżej propozycja całodniowej wycieczki przyrodniczej do wybranego parku narodowego jest przeznaczona dla uczniów klas III. 

Wycieczkę poprzedzają zajęcia przygotowawcze, które należy zrealizować na kilka (lub kilkanaście) dni przed planowanym wyjazdem – w czasie dostosowanym do możliwości uczniów danej klasy.

Organizując wycieczkę uczmy dzieci starannego planowania, zdrowo pojętej dyscypliny, odpowiedzialności, samokontroli, ale też umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych i szukania konstruktywnej pomocy, niekoniecznie sprowadzającej się tylko do wpłaty na wycieczkę i zakupienia prowiantu – często nadmiernie słodkiego i niezdrowego. 

Cele główne wycieczki:

  • zapoznanie uczniów z osobliwościami wybranego parku narodowego,
  • nauka i wypoczynek na łonie przyrody,
  • integracja zespołu klasowego.

Cele szczegółowe wycieczki:

Uczniowie:

  • rozumieją konieczność ochrony przyrody,
  • wiedzą, w jakim celu tworzy się parki narodowe,
  • wyjaśniają pojęcia: park narodowy, rezerwat, ostoja, gatunek chroniony,
  • zapoznają się z lokalizacją polskich parków narodowych i ich symbolami,
  • wymieniają nazwy roślin i zwierząt chronionych w wybranym parku,
  • utrwalają umiejętności związane z czytaniem map oraz określaniem kierunków na mapach,
  • ćwiczą umiejętność planowania i organizowania wycieczek,
  • zachowują się adekwatnie do miejsc, w których przebywają,
  • porządkują nabytą wiedzę w formie oryginalnych notatek,
  • zgodnie uczą się, bawią i odpoczywają,
  • dokonują ewaluacji zadań zrealizowanych przed wycieczką i w czasie wycieczki.

Przykładowe zadania wprowadzające – na kilka (kilkanaście) dni przed wycieczką

Należy przygotować: planszę (mapę) z zaznaczonymi polskimi parkami narodowymi wraz z talią 48 kart edukacyjnych, dotyczących parków narodowych (z pakietu edukacyjnego „Małe czy duże – przyda się naturze”, wyd. Ministerstwo Środowiska, Warszawa 2013), „różę kierunków”, mapy Polski z zaznaczonymi parkami narodowymi (tyle, ile będzie par uczniów), pionki do gier planszowych (po 2 dla każdej pary uczniów), dostęp do internetu.

Przebieg zajęć:

  • Nauczyciel informuje dzieci o możliwości wyjazdu na wycieczkę przyrodniczą do wybranego parku narodowego. Proponuje, aby uczniowie w jak największym stopniu włączyli się do planowania i organizacji wyjazdu.
  • Uczniowie wspólnie z nauczycielem w ramach przygotowań do wycieczki „wędrują” po mapie polskich parków narodowych:
  • nauczyciel proponuje zapoznanie się z liczbą i lokalizacją polskich parków narodowych oraz ich najważniejszymi walorami w oparciu o mapę i inne dostępne źródła informacji,
  • uczniowie odczytują z mapy nazwy polskich parków narodowych oraz nazwy gatunków roślin i zwierząt stanowiących osobliwości poszczególnych parków; „odwiedzają” wybrane parki, korzystając z internetu,
  • nauczyciel proponuje dzieciom utrwalenie wybranych wiadomości o polskich parkach narodowych w oparciu o grę dydaktyczną „Małe czy duże – przyda się naturze”: rozkłada na podłodze planszę (mapę) z zaznaczonymi polskimi parkami narodowymi; rozdziela karty na 3 zestawy (z niebieską, zieloną i pomarańczową ramką); tasuje każdy z trzech zestawów kart i rozkłada je symbolami do dołu; dzieli uczniów na 3 grupy („Niebiescy”, „Zieloni”, „Pomarańczowi”); zaprasza dzieci do gry dydaktycznej na zasadzie „Memo” – pierwsze dziecko np. z grupy „Zielonych” podnosi jedną kartę, pokazuje uczestnikom gry, co jest na tej karcie, odczytuje nazwę parku i wiadomości dotyczące przedstawionego na karcie zwierzęcia lub rośliny, po czym dobiera kolejną kartę związaną z tym samym parkiem; gdy na obu kartach jest ten sam logotyp parku, uczeń odkłada parę kart na wyznaczone na planszy zielone prostokąty i kontynuuje grę, a jeśli nie – odkłada obie karty z powrotem na miejsce i kolejka przechodzi na następnego gracza; wygrywa zespół, który najszybciej zbierze swój komplet kart; nie ma przegranych – w tej grze jest tyle miejsc, ile grup, czyli I, II i III miejsce.

 

Uwaga!

W zestawie 48 kart jest 46 kart z wizerunkami roślin i zwierząt (po 2 karty na każdy z 23 parków) oraz 
2 karty z ciekawostkami. 

 

  • Uczniowie wspólnie z nauczycielem ustalają, czym będą się kierować podejmując decyzję, do jakiego parku narodowego pojadą. Nauczyciel tak kieruje rozmową, by decyzja uwzględniała nie tylko zainteresowania uczniów, ale też koszty wyjazdu (wycieczka nie powinna być zbyt droga, gdyż nie wszystkich rodziców stać na taki wydatek), wiek dzieci (zbyt długa podróż będzie bardzo męcząca), opinie rodziców (czy wyrażą zgodę na taki wyjazd) itp. Dopiero po uwzględnieniu wszystkich „za” i „przeciw” uczniowie np. metodą tajnego głosowania wspólnie podejmują decyzję, jaki park narodowy zwiedzą podczas najbliższej wycieczki. 
  • Nauczyciel rysuje na tablicy „różę kierunków”, rozdaje uczniom mapy Polski z zaznaczonymi parkami narodowymi (po 1 mapie na parę uczniów) oraz po 2 pionki dla każdej pary dzieci. Poleca odszukać wybrany park narodowy i miejscowość, w której uczniowie mieszkają i zaznaczyć na mapie za pomocą pionków. Następnie prosi o określenie położenia wybranego parku w stosunku do miejsca zamieszkania dzieci, np. Białowieski Park Narodowy leży na wschód od Bielska Podlaskiego.

 

 

  • Potem uczniowie ćwiczą w parach określanie położenia polskich parków narodowych w stosunku do własnej miejscowości lub innych miejscowości wybranych na mapie (najpierw z mapą i „różą kierunków”, a później tylko z mapą). 
  • Uczniowie wspólnie z nauczycielem ustalają, kto i w jaki sposób może pomóc w organizacji wyjazdu. Opracowują regulamin wycieczki, ze szczególnym zwróceniem uwagi na bezpieczeństwo na każdym odcinku wycieczki oraz zachowanie na terenie parku narodowego. 

 

Zadanie domowe 

Nauczyciel poleca, aby każdy uczeń, korzystając z dowolnych źródeł informacji przygotował wiadomości na temat parku narodowego, który w najbliższym czasie odwiedzi i zaprezentował je w jak najatrakcyjniejszy sposób.

 

Przykładowy plan wycieczki dla kl. III ze Szkoły Podstawowej Nr 2 w Bielsku Podlaskim do Białowieskiego Parku Narodowego

8.00 – 8.15 – zbiórka przed szkołą. Sprawdzenie listy obecności uczniów i gotowości do wyjazdu. Wyjazd do Białowieskiego Parku Narodowego.
*9.45 – 10.30 – spotkanie z przewodnikiem. Spożycie drugiego śniadania.
*10.30 – 15.30 – przypomnienie zasad zachowania na terenie parku narodowego. Pobyt na terenie Białowieskiego Parku Narodowego:

  • zwiedzanie Muzeum Przyrodniczo–Leśnego – zapoznanie uczniów z historią Puszczy Białowieskiej, pracą ludzi w puszczy oraz z różnorodnością biologiczną roślin, grzybów i zwierząt zamieszkujących Puszczę Białowieską,
  • wędrówka piesza Szlakiem Dębów Królewskich – oglądanie roślinności puszczy ze szczególnym uwzględnieniem starych dębów,
  • obiad w restauracji „Żubrówka”, 
  • przejazd do Rezerwatu Pokazowego Żubrów – oglądanie żubrów i innych zwierząt chronionych, zakup pamiątek.

*15.30 – 17.00 – powrót do Bielska Podlaskiego, spotkanie z rodzicami przy szkole, powrót uczniów i opiekunów wycieczki do domów.

Przykładowe zadania do zrealizowania po wycieczce do wybranego parku narodowego

Należy przygotować: pamiątki z wycieczki (poprosić uczniów o przyniesienie na zajęcia), globus, dla każdego dziecka: metryczkę Białowieskiego Parku Narodowego, 2 mapki fragmentu Puszczy Białowieskiej, mapę wędrówek bociana czarnego, wykreślankę, długopis, kredki. 

  • Uczniowie siedzą w kręgu na dywanie. Mają przed sobą pamiątki przywiezione z wycieczki. Wypowiadają się na temat odbytej wycieczki i zgromadzonych pamiątek, wskazując na plusy i minusy wycieczki (jeśli takowe wystąpiły). Odpowiadają na pytania nauczyciela związane z wycieczką, np.: Co to jest park narodowy? W jakim celu tworzy się parki narodowe? Co to jest „ostoja”? Jakie zwierzęta, grzyby i rośliny chronione są charakterystyczne dla Białowieskiego Parku Narodowego? itp.
  • Nauczyciel proponuje uczniom sporządzenie notatki z odbytej wycieczki. 

Propozycja I

Uzupełnij metryczkę Białowieskiego Parku Narodowego, wykorzystując  wiedzę zdobytą podczas wycieczki oraz różne źródła informacji naukowej.  Wklej uzupełnioną metryczkę do zeszytu do edukacji przyrodniczej.

 

Białowieski 
Park Narodowy

Strona internetowa: www.bpn.com.pl

Miejsce na wykonanie rysunku lub wklejenie ilustracji przedstawiającej Białowieski Park Narodowy
(nauczyciel poinformuje o tym uczniów ustnie)

Data założenia parku

...........................................................................

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy