Dołącz do czytelników
Brak wyników

Arteterapia w edukacji wczesnoszkolnej

4 września 2019

NR 48 (Wrzesień 2019)

Alfabet arteterapii

0 53

N

NIEPEWNOŚĆ,
czyli o pytaniach w stylu:
„Czy dobrze mi idzie?”

Tego typu pytanie często pada z ust dzieci na zajęciach plastycznych. Oczekują one od nauczyciela potwierdzenia: „Tak, bardzo dobrze”. Czy są to dzieci z zaniżoną samooceną? Być może. Jednak to pytanie zadaje większość dzieci, dlatego uważam je za naturalne, również wtedy, gdy nauczyciel przyjął taką metodę, by w razie niejasności dzieci prosiły go o konsultacje, by mógł je na bieżąco wyjaśnić.

Dlatego dzieci bazując na tym, pytają, pytają i pytają, co samo w sobie nie jest złe. Jednak może się okazać, że nadużywają one tych pytań, oczekując tym samym od nauczyciela, że będzie ich cały czas prowadził. A przecież to nie o to chodzi. Warto wtedy zająć w tej sprawie konkretne stanowisko, mianowicie zmobilizować dziecko do tego, by swoją pracę plastyczną realizowało dalej samodzielnie. Można wtedy powiedzieć: „Wiesz, idziesz w dobrym kierunku. Ja cały czas widzę, jak pracujesz. Dobrze, że pytasz czy dobrze ci idzie. Zapewniam cię, że od początku idzie ci świetnie. Powiem więcej: moja ingerencja jest tu zbyteczna. Ja mam swoją wizję, a ty masz swoją. A więc śmiało, twórz dalej. I trochę więcej wiary w siebie”.

Taka postawa nauczyciela wcale nie oznacza, że obojętna jest mu realizacja plastyczna dziecka, bowiem trzyma on zawsze rękę na pulsie, nie pozostawiając dziecka samemu sobie. Pomoc metodyczna jest tu absolutnie niezbędna. Nie może ona jednak ograniczać ani, co gorsza, blokować ekspresji plastycznej dziecka. Gdyby cały czas nauczyciel prowadził dziecko za rękę, to nie byłaby to praca plastyczna dziecka, lecz nauczyciela.

Pytanie: „Czy dobrze mi idzie?” świadczy również o tym, że dziecku bardzo zależy na swojej pracy plastycznej i chce ją zrobić najlepiej, jak tylko umie. Stąd to pytanie jest często na wyrost. Trzeba mieć także świadomość, iż jest to pewna forma asekuracji, jaką wtedy stosują dzieci, by tworząc poczuć się pewniej. Dlatego należy je zapewnić, iż nie ma złych prac plastycznych. Każda realizacja plastyczna dziecka jest dobra, gdyż wkłada ono w nią dużo pracy. A jeżeli dziecko uważa ją za mniej udaną i twierdzi, że dostrzega w niej jakiś błąd, to zawsze powinno mieć szansę ją poprawić lub jak woli, wykonać kolejną, która według niego będzie bardziej udana. Ucząc się w ten sposób, dziecko nabiera pewności, iż taka samokrytyka może być twórcza, a każdą pracę plastyczną da się poprawić.

Warto także przeprowadzić ćwiczenie plastyczne pt. NIEUDANE? UDANE.

Dzięki temu ćwiczeniu dziecko nabiera przekonania, iż własną realizację plastyczną, którą uważa za nieudaną da się poprawić.

Cel zabawy:

  • Pobudzenie wyobraźni oraz poszukiwanie różnych rozwiązań plastycznych, trening umysłu, ćwiczenie sprawności manualnej, utrwalanie wiedzy o literach i cyfrach.

Potrzebne materiały:

  • Trzy kartki papieru formatu A5, ołówek lub kredka, nożyczki do papieru.

Przebieg zabawy plastycznej:
Mamy trzy kartki papieru. Na jednej z nich rysujemy ołówkiem jakiś jeden duży obiekt, np. domek.

 


Następnie kartkę rozcinamy w dowolny sposób na dwie części, tak by na każdej z nich był widoczny fragment domku.
 


Jedną rozciętą część kartki z widocznym fragmentem domku przykładamy do pierwszej pustej kartki i dorysowujemy nowy, inny domek.

Spostrzeżenie:
Jedną ręką przytrzymujemy wycięty fragment kartki, a drugą dorysowujemy nowy domek.
 


Drugą rozciętą część kartki z widocznym domkiem przykładamy natomiast do drugiej pustej kartki i dorysowujemy nowy, inny domek.
 


W ten sposób otrzymaliśmy dwa inne domki:
 


Podobnie możemy wykonać ćwiczenie plastyczne z literą, dorysowując do rozciętych fragmentów litery inne, nowe litery lub cyfry. Z litery O można utworzyć np.: cyfrę 6 i literę e:
 

 

 

 



 *

Po wykonaniu tego ćwiczenia plastycznego można przejść do nieco trudniejszego ćwiczenia, w którym obie rozcięte części kartki z rysunkiem obiektu, np. domku lub z literą O należy przyłożyć dowolnie razem najlepiej na większej kartce i dorysować na niej linie, tak by utworzyć z nich np. kilka domków, owada, kwiaty.

Potrzebne materiały:

  • Kartka papieru formatu A3 lub A4, obie rozcięte części kartki z widniejącymi na nich fragmentami rysunku z poprzedniego ćwiczenia plastycznego, ołówek lub kredka.

Spostrzeżenie: 
Przy tym ćwiczeniu obie rozcięte części kartki należy przytrzymać jedną ręką, a drugą rysować od nich linie.
Można przykładać je na kartce kilkakrotnie, dorysowując linie, które dadzą początek nowym obiektom.
 

 

 

O

ODTWÓRCZOŚĆ.

„Moje dziecko zamiast rysować coś od siebie, woli przerysowywać. Przygląda się jakieś ilustracji i dopiero w oparciu o nią rysuje. Trochę mnie to martwi, że nie jest twórcze, tylko odtwórcze” – niepokoi się rodzic.

Zapewniam, że nie ma powodów do niepokoju. Taka odtwórczość w wykonaniu dzieci w wieku wczesnoszkolnym (również dzieci sześcioletnich) jest jak najbardziej twórcza. I najczęściej zanika u nich bezpowrotnie około dwunastego roku życia.

Dzieci mają nie tylko zdolności w przerysowywaniu, lecz także znakomicie radzą sobie z rysowaniem postaci i przedmiotów z natury.

Dlatego, jak najbardziej należy pozwolić dziecku na taką odtwórczość. A dlaczego jest ona również twórcza, pokrótce to wyjaśnię.

Praca plastyczna dziecka powstaje w oparciu o jego obserwację danej ilustracji bądź zdjęcia. Taka obserwacja jest jednak bardzo powierzchowna. I jest to w tym wieku naturalne, dziecko bowiem potrzebuje jakiegoś, nazwijmy to „punktu zaczepienia”, dzięki któremu może tworzyć. Tym „punktem zaczepienia” jest właśnie wybrana przez niego ilustracja bądź zdjęcie, na którym bazuje i która stanowi inspirację do jego własnej pracy plastycznej. W ten sposób pamięć dziecka przenosi pewien obraz przez nie zaobserwowany i przetwarza go w zupełnie nowy obraz.

Takie przenoszenie obrazów...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy