Dołącz do czytelników
Brak wyników

Arteterapia w edukacji wczesnoszkolnej

17 maja 2019

NR 46 (Maj 2019)

Alfabet arteterapii

0 75

H
HISTORYJKI,
czyli PEŁNIA TWÓRCZOŚCI

Podczas realizacji zajęć plastycznych dzieci lubią opowiadać różne historyjki. Są one mniej lub bardziej związane z tematem i mają charakter terapeutyczny. A realizowany temat plastyczny jest inspiracją do ich powstawania.

Przysłuchiwałam się takim historyjkom wielokrotnie. I muszę stwierdzić, że byłam pod wrażeniem dziecięcej wyobraźni. Wiele z tych historyjek to gotowe pomysły na bajki i baśnie.

Potrzeba opowiadania historyjek jest typowa dla wieku wczesnoszkolnego. Dotyczy to również sześciolatków. Dzieciom usta się nie zamykają, kiedy opowiadają, opowiadają i opowiadają. Trzeba nad tym jakoś zapanować, kiedy w grupie jest więcej niż pięcioro dzieci. 

Jak to zrobić, żeby dać dzieciom możliwość takiej słownej wypowiedzi, ale bez zbędnego chaosu?

Na przykład zaproponować im, by zapisały swoje historyjki. Będzie to oczywiście możliwe w przypadku starszych dzieci, znających wszystkie litery i umiejących pisać.

Młodsze dzieci (sześciolatki) mogą opowiedzieć swoje historyjki. Na pewno wśród starszych dzieci znajdą się również takie, które będą wolały je opowiedzieć niż napisać. I na to należy przystać. Jeśli jest taka możliwość, warto poświęcić historyjkom dodatkowe zajęcia, bowiem w procesie twórczym stanowią one jedną całość wraz z realizacją plastyczną.

Podczas takich zajęć każde dziecko ma możliwość opowiedzenia ułożonej przez siebie krótkiej historyjki, której inspiracją byłaby jego własna praca plastyczna. Jest to bardzo wskazane, szczególnie jeśli chodzi o dzieci nieśmiałe.

Celem tych zajęć jest:

  • ćwiczenie wyobraźni,
  • umiejętność budowania narracji i zwerbalizowania jej w krótkiej formie,
  • wzbogacenie słownictwa,
  • podniesienie samooceny,
  • umiejętność pracy w grupie.

*


Oto przykład takiej zabawy plastycznej, w której historyjki odgrywają wiodącą rolę pt.:

BYŁ SOBIE KSZTAŁT

Dowolny kształt wycięty w papierze jest pretekstem do utworzenia z niego jakichś konkretnych postaci i przedmiotów. Co ciekawe – ten kształt buduje pewną narrację o tychże postaciach i przedmiotach. I w ten sposób powstaje pewna historyjka.

Cel zabawy:

  • Kreatywność, ćwiczenie sprawności manualnej, umiejętność pracy na obu płaszczyznach kartki.

Potrzebne materiały:

  • Biała kartka papieru formatu np. A4, ołówek bądź kredki ołówkowe.

Przebieg zabawy plastycznej:

  • Kartkę papieru należy złożyć na pół. Następnie jedną złożoną część odciąć, pozostawiając jakiś wystający kształt. Na przykład w ten oto sposób:

 


 Ów kształt przykładamy w dowolny sposób do drugiej połowy kartki i odrysowujemy:

 



Następnie tworzymy z niego różne postacie lub przedmioty, układając o nich pewne historie.

Wyspa i wieloryby

 

 



 Podobnie postępujemy na drugiej stronie tej kartki:


Parasole, ulewa i wiatr

 

 



 Wspólny element dla obu ilustracji:

 

 


I
IMIĘ i NAZWISKO,
czyli
AUTORSTWO PRAC

Każdą wykonaną przez siebie pracę plastyczną dziecko ma prawo podpisać. Jeżeli nie zna jeszcze liter, to może swoje dzieło oznaczyć jakimś symbolem, np. kwiatkiem. Ważne, by praca dziecka była podpisana przed umieszczeniem jej na szkolnej wystawie. Nadinterpretacja RODO może skutkować tym, że w praktyce będzie się dążyć do tego, by uczeń nie podpisywał swoich prac plastycznych. W tym wypadku jest to swoista nadgorliwość w rozumieniu i zastosowaniu RODO, a co za tym idzie – naruszenie przepisów dotyczących prawa autorskiego osobistego. Konkretnie: dziecko jako autor swojej pracy plastycznej ma prawo do podpisania jej swoim imieniem i nazwiskiem. Chyba że jego wolą jest (po zasięgnięciu rady swoich rodziców bądź opiekunów), by umieścić na swojej pracy plastycznej jedynie własne imię i pierwszą literę swojego nazwiska.

Kiedyś poprosiłam ucznia, by podpisał swoją pracę plastyczną, bo o tym zapomniał. Chłopiec wziął swoją kartkę, na której nie pamiętam już, co było namalowane i podszedł do swojego stolika. Po chwili wrócił z podpisaną pracą plastyczną i wręczył mi ją. Jakież było moje zdziwienie, kiedy ją zobaczyłam. Na środku pracy, dużymi literami widniało jego imię i nazwisko. Chłopiec spostrzegł moją konsternację i przyglądając mi się uważnie, powiedział:
 – Podpisałem.
 – Rzeczywiście, podpisałeś. I to jak – potwierdziłam i roześmiałam się serdecznie, dodając:
 – Gratuluję fantazji.

Wtedy i on również się roześmiał.

To zdarzenie zapadło mi w pamięć. Jak wspomniałam wcześniej, nie pamiętam pracy plastycznej tego dziecka, nie pamiętam jego imienia i nazwiska. Natomiast utkwił mi w pamięci sam sposób, w jaki podpisał swoją pracę. To zdarzenie uświadomiło mi, jak ważną kwestią jest autorstwo prac plastycznych. Bowiem podpis jest również częścią dzieła. I niejednokrotnie stanowi z nim spójną całość.

Przy okazji podpisywania prac plastycznych warto dzieciom krótko wyjaśnić pojęcie autorstwa prac. Kim jest autor? I dlaczego autorstwo prac jest bardzo ważne?

*

Można to zrobić na przykład w taki sposób:

 – Nasze pomysły rodzą się w głowie. Na przykład ktoś wymyśli jakiś wiersz, ktoś inny napisze jakąś bajkę, a jeszcze inny namaluje obraz. Są oni autorami swoich dzieł. To oni je wymyślili i przedstawili w formie wiersza, bajki czy też ilustracji. Dlatego podpisują je swoim imieniem i nazwiskiem. Tak rzecz się ma np. z autorami książek. Nie tylko tytuł książki jest ważny, ale również jego autor. Dlatego zwracajmy na to zawsze uwagę.

Czasami imię i nazwisko autora jest trudne do zapamiętania ze względu na pisownię. Niemniej jednak na okładce książki oprócz tytułu zawsze powinno być umieszczone imię i nazwisko jej autora. To bardzo ważne.

Kiedy jesteśmy w bibliotece, możemy w katalogu odnaleźć książkę po tytule lub po nazwisku autora. Jeden autor może stworzyć wiele dzieł. Stąd potrzebna jest znajomość tytułu jednej z jego książek. Bywa, że jedna książka ma kilku autorów. Podobnie rzecz się ma z ilustratorami. Zdarza się i tak, że autor książki jest również autorem ilustracji w niej umieszczonych. Wy także jesteście autorami sw
...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy