Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pisownia wyrazów z „rz” po spółgłoskach „p”, „t”, „e”
Scenariusz zajęć dla uczniów klasy II

Artykuły | 12 czerwca 2018 | NR 13
383
Czas trwania: Ze względu na dość rozbudowaną formę zajęcia przewidziane są na 3 godziny lekcyjne (po 45 min). Najlepiej zrealizować je w ciągu dwóch dni (drugi dzień zmagań z ortografią warto rozpocząć od powtórzenia reguły zdefiniowanej przez uczniów, czyli od punktu 8. scenariusza)
Cele zajęć: •  cel ogólny: poznanie reguły warunkującej pisownię wyrazów z „rz” po spółgłoskach „p”, „t”, „w”;
•  cele szczegółowe – po zajęciach uczeń:
–  zna regułę warunkującą pisownię „rz” w wyrazach po spółgłoskach: „p”, „t”, „w” oraz właściwie ją stosuje,
–  dokonuje autokorekty pisanego tekstu,
–  posługuje się słownikiem ortograficznym,
–  analizuje wyrazy z trudnościami ortograficznymi, 
–  czyta tekst ze zrozumieniem 
Metody: Rozmowa, pokaz, oparte na działaniach praktycznych uczniów, ćwiczenia, zabawy integracyjne
Formy pracy: •  indywidualna,
•  zbiorowa
Środki dydaktyczne: •  mała piłka do zabawy wprowadzającej,
•  kolorowa kreda,
•  kserokopie tekstu do wycinanki (liczba kopii odpowiadająca liczbie dzieci),
•  kolorowe kredki, klej oraz nożyczki,
•  przygotowane wcześniej przez nauczyciela zagadki,
•  kserokopie tekstu (w wersji skróconej) zapisane na prostokątnych ponumerowanych paskach papieru (liczba kopii odpowiadająca liczbie dzieci),
•  słowniki ortograficzne dla uczniów,
•  tekst do dyktanda,
•  szarfy lub długie wstążki do zabawy kończącej zajęcia,
•  płyta CD z muzyką relaksacyjną

Przed rozpoczęciem zajęć nauczyciel zapisuje krótki tekst na tablicy, który będzie poddany analizie oraz wprowadzi w tematykę zajęć (nauczyciel dokonuje starannego zapisu tekstu podczas przerwy, aby nie tracić czasu podczas zajęć). Idealnym rozwiązaniem byłoby, gdyby wprowadzenie reguły ortograficznej poprzedzała wycieczka do lasu. Jeśli nie ma takiej możliwości,nauczyciel odwołuje się do wiadomości i doświadczeń dzieci.

Przebieg zajęć:

  • Powitanie uczniów – nauczyciel zaprasza dzieci do kręgu. Uczniowie stoją obok siebie, nauczyciel wręcza jednemu dziecku małą piłkę i prosi je o podanie swojego imienia oraz czynności, którą lubi najbardziej, a która zaczyna się od litery jego imienia, np. „Jestem Monika, lubię marzyć”. Gdy dziecko poprawnie wykona zadanie, odrzuca piłkę do dowolnej osoby stojącej w kręgu. Zabawa trwa do momentu, gdy wypowiedzą się wszystkie dzieci.
  • Nauczyciel zaprasza dzieci do stolików. Prosi o skupienie. Otwiera tablicę, po czym głośno i wyraźnie odczytuje z niej tekst: Przyszedł wrzesień. W lesie zakwitły liliowe wrzosy. Pajączki snują białą przędzę. Patrz, ile tu trzmieli! Nie wrzeszcz, bo uciekną. Przecież one są potrzebne, bo zapylają kwiaty. Tekst może być inny, ale powinien obrazować omawianą zasadę pisowni. Nauczyciel zaprasza dzieci do swobodnych wypowiedzi na temat zmian zachodzących jesienią w lesie. Uczniowie odpowiadają na przykładowe pytania:

–     „Co charakteryzuje jesień?”,

–     „Jak zmienia się leśna szata jesienią?”,

–     „Jak przyroda przygotowuje się do jesieni?”.

  • Następuje ponowne głośne odczytanie tekstu przez nauczyciela. Następnie prosi on dzieci o uważne przyjrzenie się tekstowi na tablicy i odszukanie wszystkich wyrazów z „rz”. Zachęca ochotników do podchodzenia do tablicy i podkreślania ich kredą. Nauczyciel prosi o wskazanie liter poprzedzających „rz” w podkreślonych wyrazach. Wyodrębnia je, zakreślając kolorową kredą (wyodrębnione spółgłoski to: „p”, „t”, „w”). Pyta dzieci, co jest charakterystycznego dla zakreślonych liter.
  • Nauczyciel wypisuje podkreślone wyrazy w trzech kolumnach na tablicy według wzoru: Pyta dzieci, jaką zauważają prawidłowość w prezentowanych wyrazach. Prosi, by uczniowie uzasadnili pisownię „rz” w podanych wyrazach. Zachęca ich do próby sformułowania zasady warunkującej pisownię „rz” w tych wyrazach. Sugeruje, że reguła ma mieć postać zdania twierdzącego.

    

Wspólne sformułowanie reguły ortograficznej: 

Po spółgłoskach „p”, „t”, „w” piszemy „rz”.

P T W

przyszedł

przecież

potrzebne

patrz

przędzę

trzmieli

wrzosy

wrzesień

wrzeszcz

  • Nauczyciel wręcza dzieciom kserokopie tekstu, który jest zapisany na tablicy. Prosi o przygotowanie kolorowych kredek, kleju oraz nożyczek. Zadaniem dzieci jest zakreślenie w tekście na kolorowo spółgłosek, po których piszemy „rz”, wycięcie całych wyrazów z „rz” oraz wklejenie ich do zeszytu (w ten sposób dzieci zapamiętają regułę i prawidłowy zapis wyrazów wzrokowo).
  • Zagadki tematyczne – nauczyciel czyta dzieciom przygotowane wcześniej zagadki, których rozwiązaniem są wyrazy, w których obowiązuje pisownia „rz” po spółgłoskach „p”, „t”, „w”. Prosi chętne dzieci, które znają odpowiedź, o zgłaszanie się przez podniesienie ręki.

    
    Przykładowe zagadki: 
    „Jaki to miesiąc, zgadnijcie moi drodzy, gdy po wakacjach do szkoły się przychodzi” (wrzesień) 
    „Wychodząc ze szkoły, nie zapomnę o tym, żeby zabrać wszystkie potrzebne…” (przedmioty)
    „Na nim się kładziesz, gdy idziesz spać; owiń się nim, a wszyscy ducha będą się bać” (prześcieradło)
    „Do autobusu, tramwaju nie wsiądziesz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy