Jak przewidzieć trudne momenty ucznia? UDL i mapa tygodnia w klasie

Case study z klasy

1 września 2026 roku był początkiem wielu zmian w edukacji. Jedna z nich była związana z wprowadzeniem nowej podstawy programowej, która w tym momencie obowiązuje w klasach pierwszych i czwartych, a w kolejnych latach obejmie także pozostałe roczniki. Jej głównym założeniem jest w szczególności uwzględnianie zróżnicowanych potrzeb uczniów oraz indywidualizacji nauczania. Jednocześnie mocny nacisk będzie się stawiało na obserwowanie uczniów i dostosowywanie wsparcia do ich bieżących potrzeb.

UDL – czym jest i dlaczego jest tak ważne?

Kolejnym niezwykle ważnym obszarem ma stać się projektowanie dostępu do nauki z wyprzedzeniem, zgodnie z zasadami UDL (Universal Design for Learning), czyli uniwersalnego projektowania w edukacji. Chodzi tutaj o takie planowanie działań, żeby odpowiadać na potrzeby różnych uczniów. Na samym początku konieczne staje się więc wyznaczenie celu, a następnie sprawdzenie, co może utrudniać dzieciom udział w tak przygotowanym zadaniu i jakie drogi dojścia do celu należy uwzględnić w czasie zajęć.
Może się bowiem okazać, że barierą w przyswojeniu wiedzy będzie podanie instrukcji wykonania zadania tylko raz, w hałasie, zanim klasa się uspokoi. UDL ma więc być narzędziem, dzięki któremu możliwe stanie się uwzględnianie takich sytuacji już na etapie planowania działań. Należy jednak mieć świadomość, że jego skuteczność nie jest jednoznacznie potwierdzona w badaniach, więc efekty nie zawsze będą takie jak zakładano i może to wymagać od nauczyciela różnych działań. Warto jednak uwzględnić tutaj trzy obszary planowania, przedstawione
w tabeli 1.

POLECAMY

Tabela 1. Trzy obszary UDL i przykłady ich zastosowania w klasie I


Patrząc na to wszystko, można odnieść wrażenie, że dostęp do zadania zaczyna się dużo wcześniej. Sytuacje, które mogą utrudniać opanowanie wiedzy to chaos, który jest w szatni, roztargnienie i frustracja, które są związane z powracaniem po przerwie do klasy czy zniechęcenie związane ze zmianą miejsca pracy. W tym wszystkim kluczowa jest więc rola nauczyciela, który może zaplanować np. sygnał uprzedzający o tym, że przerwa dobiega końca lub przygotuje jedno zadanie na start, które będzie miało funkcję rozgrzewki przed kolejnymi zadaniami. Następnie powinien on obserwować, czy te działania faktycznie pomagają dziecku efektywniej uczestniczyć w zajęciach. Dobrym rozwiązaniem, które sprawdza się do zapisania i zweryfikowania podjętych decyzji, jest mapa tygodnia.
Należy mieć jednak świadomość, że UDL nie oznacza wprowadzenia identycznych rozwiązań dla wszystkich. Może się bowiem okazać, że jedno dziecko będzie potrzebowało zupełnie innego podejścia. Wówczas mamy świadomość, że cel naszych działań pozostaje bez zmian, ale droga do jego realizacji powinna być elastyczna. Takie podejście można przedstaw...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 10000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu skutecznego nauczania i motywowania uczniów edukacji wczesnoszkolnej.

Otrzymuj gotowe narzędzia oraz podpowiedzi, jak przeprowadzić ciekawe zajęcia, pracować z uczniem ze SPE oraz jak podnosić ich aktywność.

1000 artykułów online
50 lat na rynku
Dostęp online i offline
107 numerów archiwalnych
160 scenariuszy zajęć
40 autorów – specjalistów
Życie Szkoły • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy