Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

9 kwietnia 2021

NR 62 (Kwiecień 2021)

Teczka pełna zabaw

34

Gry i zabawy są bardzo istotne w edukacji wczesnoszkolnej. Stanowią ważny fundament rozwoju dzieci, ponieważ kiedy są dobrze dobrane i przemyślane, wspierają najmłodszych oraz powodują, że nauka jest przyjemniejsza. Wyobraźmy sobie, że prowadzimy bardzo ciekawe zajęcia, podczas których wykorzystywane są materiały dodatkowe i gry. Co w takiej sytuacji może pójść nie tak? Istnieje kilka możliwości, między innymi dziecko może zgubić lub zapomnieć zabrać ze sobą potrzebne materiały do przeprowadzenia lekcji. 

To bardzo prawdopodobne, ponieważ uczniowie często otrzymują od nauczycieli sporo dodatkowych kart pracy lub ćwiczeń. Dlatego z pomocą może przyjść rozwiązanie w postaci teczki zapełnionej różnymi grami i zabawami.

Przygotowanie teczki 

Uczniowie tworzą swój folder/teczkę z różnymi zabawami i grami, do których później mogą wracać. Mogą w niej znajdować się też wszystkie dodatkowe materiały do lekcji, które rozdał nauczyciel. Taka teczka powinna mieć swoje stałe miejsce w klasie, ponieważ będziemy mieć pewność, że dziecko jej nie zapomni ani nie zgubi.

POLECAMY

Pamiętajmy, że taka teczka powinna mieć format A4, aby mogły być w niej umieszczane standardowe kartki. Żeby założenie teczki było dla dzieci atrakcyjne, warto dać uczniom wybór, jak ich folder będzie wyglądać, i zaproponować zaprojektowanie go.

Oto kilka możliwości:

  • Uczeń w towarzystwie rodziców wybiera i kupuje teczkę, a następnie przynosi ją do klasy. 
  • Zapewniamy uczniom takie same teczki (mogą być jednego koloru). Następnie każdy uczeń planuje, jak będzie wyglądać jego teczka, i przechodzi do ozdabiania jej według swojego projektu. Dekorowanie może odbyć się na zajęciach lub w domu. Każdą teczkę należy odpowiednio podpisać lub oznaczyć symbolem.
  • W Internecie dostępne są też szablony teczek w formacie PDF do pobrania. Możemy pobrać taki szablon i go wydrukować. Następnie uczniowie odrysowują szablon na kartonie lub bloku technicznym, wycinają go i składają. Jeśli dzieci nie są gotowe na pracę z nożyczkami, prosimy o wykonanie zadania w domu z pomocą rodziców lub opiekunów. Uczniowie mogą ozdobić teczkę według własnego uznania i dołączyć do niej gumkę lub tasiemkę, która będzie pomocna przy zamykaniu i otwieraniu teczki.
  • Jeśli prowadzimy zajęcia w I klasie i dzieci dopiero rozpoczynają naukę pisania dla każdego z uczniów możemy przygotować naklejkę, która będzie zastępować jego imię i nazwisko. Oznaczenia mogą być też na zasadzie obrazków z danej kategorii. Na przykład jeden uczeń będzie miał teczkę oznaczoną czerwonym jabłuszkiem, a inny winogronem. Ważne, żeby symbole były zawsze umieszczane w jednym miejscu, na przykład w prawym górnym rogu teczki. Wtedy łatwo będzie uczniom odnaleźć swoje teczki, a nam właściciela folderu.

Co może się znajdować w takiej teczce? 

Takie teczki to odpowiednie miejsce do przechowywania wielu gier i zabaw oraz materiałów dodatkowych do lekcji. Można dla nich wyznaczyć kategorie:

  • Gry i zabawy tworzone własnoręcznie przez uczniów. Dzięki temu nasi uczniowie będą ćwiczyli swoje zdolności kreatywne, a my będziemy wspierać ich twórcze działania. Co więcej, nawet jeżeli zadamy uczniom jeden temat gry do przygotowania, na przykład gry o zwierzętach, to każdy uczeń stworzy swoją własną wersję. Dzięki temu prace uczniów będą wyjątkowe i niepowtarzalne. Własnoręczne tworzenie gier sprzyja rozwijaniu wyobraźni i uczy przejrzystego przekazywania swoich myśli i pomysłów innym.
  • Gry i zabawy stworzone wspólnie. Uczniowie mogą pracować w parach lub w małych grupach i w ten sposób tworzyć swoje gry. W takiej teczce każdy z uczniów chowa swoją część gry. Na przykład, kiedy uczniowie tworzą grę złożoną z dziewięciu kartek papieru, to na koniec zajęć każdy swoją część gry chowa w swojej teczce. Im gra bardziej skomplikowana, tym więcej uczniów może ją wspólnie tworzyć. Dobrym pomysłem jest również tworzenie gry lub zabawy, do której każdy uczeń ma wyznaczony do wykonania określony element.
  • Gry i zabawy wygenerowane za pośrednictwem stron internetowych. Takie rozwiązanie sprawdzi się, jeśli chcemy bardzo szybko przygotować gry. Wystarczy kilka kliknięć i już można zapisać plik oraz go wydrukować. Działanie ze stronami jest łatwe i szybkie, a rodzice będą mogli pomóc dziecku w wydrukowaniu danego pliku. Możemy też rozdawać dzieciom wygenerowane szablony gier lub zabaw. Wtedy ich zadaniem będzie opracowanie zasad takiej gry i jej pokolorowanie lub zapoznanie się z zabawą.
  • Materiały dodatkowe. Warto umieścić w teczce dodatkową koszulkę foliową, do której będzie można włożyć inne materiały potrzebne do lekcji. Mogą to być też wykonane prace uczniów, zadania domowe itp. Wszystko zależy od nas oraz od grubości teczek.
  • Indywidualna koszulka każdego ucznia. W takiej koszulce każdy uczeń może przechowywać swoje indywidualne projekty gier i zabaw. Jeśli zdecydujemy się na takie rozwiązania, to w tej części teczki każde dziecko będzie przechowywało niepowtarzalne kolekcje gier i zabaw. W pozostałych częściach teczki znajdą się te same zadane materiały. 

Trudno odpowiedzieć na pytanie, na ile części podzielić teczkę. Musimy brać pod uwagę liczbę prac i ich kategorie oraz to, żeby wszystko było jak najbardziej uporządkowane, aby uczniowie nie mieli trudności z wyszukiwaniem odpowiednich materiałów w krótkim czasie.

Jakie są zalety teczki zabaw?

Przede wszystkim dużą zaletą jest to, że uczniowie gromadzą wszystkie materiały w jednym miejscu. Przydaje się to szczególnie w sytuacji, kiedy w klasie mamy uczniów, którzy mają tendencję do zapominania. Jeśli będziemy nadzorowali działania podopiecznych oraz kontrolowali to, aby wszystkie wytworzone gry i zabawy od razu były chowane do teczki, to uczniom z większą łatwością będzie przychodziło tworzenie własnego portfolio. Pozytywem jest również to, że w łatwy sposób możemy wracać do wcześniejszych gier i zabaw umieszczonych w teczce. Mamy także większą pewność, że podopieczni będą pamiętać, jakie są zasady korzystania z poprzednich gier i zabaw. W szybki sposób możemy zamienić jedną grę na inną, korzystając z zasobów wytworzonych wcześniej. Jednocześnie uczniowie mogą sami głosować, którą grę lub zabawę będą chcieli ponownie wykorzystać podczas lekcji.

Tworzenie zawartości teczki wspiera także kreatywność i pomysłowość uczniów. Jeśli stworzą ją od początku sami, będzie to ich autorskie i niepowtarzalne dzieło. Natomiast wyobraźnia uczniów będzie się znakomicie rozwijać podczas tworzenia zasad oraz fabuły gry lub zabawy. Dzieci mogą również pochwalić się wykonanymi pracami rodzicom lub opiekunom, dzięki czemu zadbamy o podtrzymywanie dobrej relacji pomiędzy nimi.

Prace nad stworzeniem takiej teczki i późniejsze korzystanie z niej są czymś innym i niestandardowym. Wprowadzając teczkę lub segregator na zajęcia, pokazujemy uczniom, że edukacja może być czymś więcej niż tylko pracą z podręcznikiem i ćwiczeniami.

Jaki rodzaj gier i zabaw może się znaleźć w teczce?

Choć w zasadzie ogranicza nas tylko nasza wyobraźnia, to musimy pamiętać również o zasadach korzystania z danej gry czy zabawy. Łatwo jest zacząć od gier standardowych, takich jak: bingo, różne gry planszowe, rebusy, wyszukiwarki wyrazów, łączenie punktów, kółko i krzyżyk, rysowanie po śladzie, pisanie po śladzie czy gry karciane. Na podstawie preferowanych przez uczniów aktywności można opracowywać także różne gry oraz karty do nich. Jeśli chcemy się dowiedzieć, jaki rodzaj gier i zabaw jest dla dzieci najatrakcyjniejszy, warto po prostu o to zapytać i uważnie słuchać. Oczywiście, nie zawsze będzie możliwe spełnienie wszystkich życzeń, ale z całą pewnością należy wziąć je pod uwagę, aby stworzyć efektywne zajęcia w szkole.

Materiały do teczki mogą być tworzone przez uczniów własnoręcznie, z wykorzystaniem rekwizytów, takich jak linijka, pisaki, kredki i naklejki. Możemy także posiłkować się różnymi stronami internetowymi, przy pomocy których będziemy mogli wygenerować pliki w formacie PDF lub jpg z grami i zabawami do wydrukowania.

Inspiruj się!

Bardzo ważne jest, żeby – nawet korzystając z popularnej gry lub zabawy – dołączyć do niej coś, co zaskoczy podopiecznych. Możemy zacząć od standardowych gier typu bingo, a po pewnym czasie powinniśmy urozmaicić rozgrywkę, dodając do niej nowe elementy. W przypadku bingo mogą to być dodatkowe plansze, granie nie tylko na numery, ale również na symbole, zmiana liczby pól na kartce do grania, zmiana zasad gry itp. Dzięki temu uczniowie nauczą się, że można zmieniać i modyfikować nawet bardzo tradycyjne gry. Warto zapytać ich, jakie inne zasady wymyśliliby do danej gry. Ich pomysły mogą być dobrą inspiracją do zmiany lub dopasowania nawet trudniejszych gier do wieku, poziomu i możliwości uczniów.

Korzystaj z generatorów! 

Jeśli chcemy, możemy skorzystać z różnych gotowych generatorów, przy pomocy których w kilka chwil stworzymy wartościowe materiały. Oto kilka propozycji, które warto wypróbować:

  • Łączenie kropek. Uczniowie z pewnością polubią zadania, w których mają łączyć kropki tak, aby powstał obrazek. W zależności od liczby kropek obrazek jest mniej lub bardziej skomplikowany. Po wykonaniu i przygotowaniu kropek do łączenia obrazek należy przygotować do druku. Gotowy plik możemy zapisać lub zrobić zrzut ekranu, na którym będzie widoczne zadanie. Taka karta z kropkami może być doskonałą podstawą całej gry. Przykład: http://www.picturedots.com/make/make.php.
  • Krzyżówki. Uczniowie mogą także rozwiązywać przygotowane przez nas krzyżówki. Korzystamy z określonego generatora. Możemy dopasować treść krzyżówki do materiału omawianego na lekcji lub stworzyć krzyżówkę dotyczącą dowolnego tematu. Jeśli będzie to możliwe, podopieczni mogą samodzielnie, przy pomocy rodziców lub opiekunów, stworzyć swoją krzyżówkę na określony lub ulubiony temat. Taką krzyżówkę łatwo wydrukować z formatu PDF. Zawsze warto mieć przygotowane kilka rezerwowych krzyżówek. Może to być przydatne dla uczniów, którzy kończą pracę szybciej. Wtedy unikniemy sytuacji, w której dziecko się nudzi, a w konsekwencji przeszkadza innym. Krzyżówki mogą sprawdzić się jako zadania do wykonania na polach specjalnych w utworzonych grach planszowych. Przykład: https://www.krzyzowki.edu.pl/generator.php.
  • Generator szlaczków. Może być bardzo dobrym pomysłem szczególnie dla uczniów, którzy mają przed sobą przygotowywanie do nauki pisania. Przy pomocy takiego narzędzia możemy stworzyć całą fabułę do gry lub zabawy, której podstawą będzie wykonywanie szlaczków. Im podopieczni młodsi, tym szlaczki powinny być łatwiejsze, a przestrzeń na ich rysowanie powinna być większa. Rysowanie lub pisanie po śladzie może być jedną pracą plastyczną lub być częścią gry jako zadanie d...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy