Dołącz do czytelników
Brak wyników

Efekt domina

8 października 2020

NR 57 (Październik 2020)

Efekt Domina Materiały dla nauczycieli do pracy z uczniami na pierwszym etapie edukacji (w klasach I–III)
Tytuł cyklu: Podróż po świecie wartości

13

Kolejne przygody w „Podróży po świecie wartości” 

W poprzednich numerach „Życia Szkoły” opublikowanych zostało już sześć scenariuszy z cyklu zajęć „Podróż po świecie wartości”, podczas których pod Waszym kierunkiem uczniowie określali, czym w ogóle są „wartości”, jak rozumieją wartości takie jak wolność, wyrażanie siebie, empatia, odwaga i samodzielność.

POLECAMY

W tym numerze zapraszamy do wyruszenia w dalszą podróż, tym razem do Indonezji, a dokładniej na Sumbę, jedną z najbiedniejszych wysp Indonezji. Brakuje na niej wody pitnej oraz jedzenia, więc wiele dzieci jest niedożywionych i słabych, przez co podatnych na choroby. Sumba to miejsce, w którym odsetek zachorowań na przenoszoną przez komary malarię należy do największych w Azji Południowo-Wschodniej. Dlaczego zapraszamy uczniów do poznania tej wyspy i problemów jej mieszkańców? Ponieważ jesteśmy przekonani, że ta historia pomoże zrozumieć dzieciom, dlaczego tak ważne są codzienna higiena i dbanie o zdrowie, o które wciąż upominają ich rodzice i opiekunowie. W czasie zajęć uczniowie rozmawiać będą między innymi o tym, jak mycie rąk i zębów, zdrowe odżywianie się i ruch związane są z siłą, by realizować swoje marzenia i plany.

Historia przedstawiona w scenariuszu oparta jest na faktach poznanych dzięki wsparciu przez Kulczyk Foundation miejscowej organizacji – Sumba Foundation – która realizuje programy zdrowotne, edukacyjne, wodne, a także dożywiania, mające na celu eliminację malarii z wyspy.

Wychodząc z założenia, że omawiacie Państwo z dziećmi ważne tematy, które potem mogą wymagać kontynuacji nie tylko w szkole, ale też w środowisku rodzinnym, do każdego scenariusza w cyklu przygotowaliśmy specjalną informację dla rodziców i opiekunów, która nie tylko podsumowuje to, co zrobiliście Państwo na zajęciach, ale też daje konkretne pomysły na to, jak można rozwijać temat danej wartości w domu.

Scenariusze cyklu „Podróż po świecie wartości” oparte są na wybranych projektach pomocowych zrealizowanych przez Kulczyk Foundation w latach 2018-2019. Autorzy listów będących elementami scenariuszy są fikcyjni, a ich historie są reprezentatywne dla społeczności, z którą projekt w danym kraju był realizowany, i mają na celu przedstawienie wartości powiązanej z problemem, którego rozwiązanie wsparła Fundacja. 

Cykl „Podróż po świecie wartości” jest autorską publikacją edukacyjną Kulczyk Foundation, przygotowaną pod patronatem merytorycznym Wydziału Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i jest objęta honorowym patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich, dr. Adama Bodnara. 

Kulczyk Foundation

Prywatna fundacja założona w 2013 roku przez Grażynę Kulczyk, dr. Jana Kulczyka i Dominikę Kulczyk. Jej podstawowym celem jest walka z problemami dyskryminacji i nierówności, które dotykają kobiety i dzieci, w celu kreowania świata pozbawionego barier. Fundacja, we współpracy z partnerami, wdraża zmiany społeczne oparte na zrównoważonych rozwiązaniach, które nazywa „Efektem Domina”. Prezeską Fundacji jest Dominika Kulczyk – polska inwestorka i filantropka. Jej misją jest wspieranie projektów, które obejmują tematykę światowego rozwoju. Jest także autorką filmów dokumentalnych podejmujących problemy społeczności na całym świecie oraz zwolenniczką i propagatorką Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Kulczyk Foundation od początku swojego istnienia działa na rzecz kształtowania kompetencji społeczno-emocjonalnych dzieci i młodzieży. W tym celu przygotowywane są scenariusze lekcji, które w atrakcyjny i dostosowany do różnych etapów edukacji sposób tłumaczą złożony świat uniwersalnych wartości, przeżywanych emocji i postaw prospołecznych. Zadaniem tych materiałów jest wsparcie uczniów w lepszym poznaniu siebie i innych ludzi. Edycja materiałów dla nauczycieli z roku 2019 została objęta Honorowym Patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich, dr. Adama Bodnara. 

Więcej informacji: www.kulczykfoundation.org.pl 

Siódme zajęcia w cyklu 

„Podróż po świecie wartości” – „Dbanie o siebie – Indonezja”

Scenariusz 7 z 10 
Autorki: prof. UAM dr hab. Kinga Kuszak, Anna Brzezińska, 
Iwona Krysińska, Dorota Kuszyńska (Kulczyk Foundation)

Cel główny

Zwrócenie uwagi uczniów na znaczenie dbania o siebie.

Cele szczegółowe
Uczeń:

  • określa, co to znaczy dbać o siebie,
  • opowiada o czynnościach, które wykonuje codziennie, by dbać o siebie,
  • wymienia elementy składające się na zdrowy styl życia (odżywianie, higiena osobista, aktywność ruchowa, odpoczynek, sen itp.),
  • uzasadnia znaczenie codziennego dbania o siebie.

Środki dydaktyczne:

  • list od Ariefa z Indonezji (do wydrukowania w 1 egz.),
  • zdjęcia z Sumby (do wydrukowania w wersji kolorowej w formacie A4),
  • szablon szkieletu ryby (do inspiracji lub wydrukowania),
  • karta pracy „Jak dbam o siebie?” (do wydrukowania dla każdego ucznia),
  • duża mapa świata lub globus,
  • koperta formatu A4,
  • kartki A3 i materiały plastyczne do przygotowania plakatu,
  • kartki A4 pocięte wzdłuż na paski do ćwiczenia ze szkieletem ryby.

Przygotowanie do zajęć

Przed zajęciami wydrukuj list od Ariefa oraz zdjęcia z Sumby i włóż je do koperty zaadresowanej do uczniów.

Przebieg zajęć

Podróż po świecie wartości: Dbanie o siebie Indonezja

Wyruszamy w podróż – rozpoczęcie zajęć

Powitaj uczniów, zaproś ich do przygotowania teczek-walizek i wyruszenia w drogę. Niech swobodnie poruszają się po sali w dowolnym tempie.

Poproś, by usiedli, i zapytaj:

  • Czy pamiętacie, jaki jest cel naszej podróży?
  • O czym pisała w liście Maame z Ghany?
  • O czym pisał i co pokazywał w filmie Samuel z Kenii?
  • O jakiej wartości napisała do was list Lineo z Lesotho?
  • Co uznała za wartość Abhaya z Nepalu?
  • Pamiętacie, o jakiej wartości napisała w liście Tuilika z Namibii?

Wprowadź temat zajęć i wskaż na mapie świata Indonezję, a następnie wyspę Sumbę. Poproś uczniów, by odszukali to państwo na mapach, które mają w teczkach-walizkach, i je oznaczyli.

Dzisiaj dotarliśmy do Indonezji − państwa położonego w Azji Południowo-Wschodniej oraz Oceanii. Wyobraźcie sobie, że ten kraj składa się z ponad trzynastu tysięcy wysp! Jedną z nich jest Sumba, przez wieki izolowana od reszty świata, w wyniku czego zachowała swoją unikalną kulturę, zwyczaje i wierzenia. Niestety, nie tylko dlatego jest to wyjątkowa wyspa, ale o tym opowie wam w swoim liście ośmioletni Arief, który chce podzielić się z wami tym, co według niego jest najważniejsze. 

Czym jest dbanie o siebie? – zapoznanie się z treścią listu z Indonezji 

Wyjmij list od Ariefa z koperty i odczytaj.

Drodzy uczniowie klasy…! [wypełnij nazwę klasy]
Witam Was na indonezyjskiej wyspie Sumba! Jestem Arief, mam 8 lat. Chcę Wam dzisiaj opowiedzieć, co według mnie jest ważne, żeby móc realizować swoje plany i marzenia. 
Nie uwierzycie, dla mnie ważne jest takie zwykłe dbanie o siebie jak: codzienna higiena, mycie zębów, leczenie, zdrowe jedzenie i picie czystej wody. Nie pomyślelibyście pewnie, że ktoś te wszystkie rodzicielskie nakazy może traktować jako wartość. Opowiem Wam, dlaczego dla mnie jest to takie istotne. 
Każdy z nas lubi się bawić: pobiegać, poskakać, coś przeczytać, obejrzeć, pójść na wycieczkę. Spójrzcie na zdjęcia, które dla Was przygotowałem. 

Pokaż uczniom zdjęcia, odczytując podpisy. 

Często z przyjaciółmi bawimy się na plaży
Wiecie, ile trzeba mieć siły, żeby utrzymać się na nogach przy takich falach?! Do tego też jest nam potrzebne zdrowie!
Spójrzcie na jeden z widoków z Sumby – pięknie tu jest, prawda? 

Powróć do czytania listu.

Choć po obejrzeniu tych zdjęć może Wam się wydawać, że na takiej pięknej wyspie jak Sumba żyje się wspaniale, nasza codzienność wcale nie jest jednak taka różowa. Trudno tu o wodę pitną, brakuje jedzenia, ograniczony jest dostęp do lekarzy. W naszym rejonie żyje najgroźniejszy gatunek komarów przenoszący malarię − zakaźną chorobę krwi. Te komary w połączeniu z niskim poziomem higieny i słabym zdrowiem mieszkańców naszej wyspy sprawiają, że bardzo dużo osób choruje.

Sami zapewne wiecie, że jak jest się osłabionym czy chorym, to nie ma się siły na zabawę, nie można też się uczyć. Wtedy trudno się skupić, nic nie wchodzi do głowy, a organizm szybko się męczy. Dlatego wielu z moich starszych znajomych nie kończy szkoły i nie może rozpocząć pracy. A jak nie pracują, to nie mają pieniędzy na jedzenie, co sprawia, że mają mało siły, więc nie mogą ani się uczyć, ani pracować. To się nazywa zaklęty krąg, bo tak trudno się z niego wyrwać. 

Dzięki pomocy różnych organizacji na naszej wyspie podejmowane są działania, które mają nam pomóc wyrwać się z tego kręgu. Często są to takie proste rozwiązania! Tylko i tak wymagają pieniędzy, żeby je zrealizować. Na przykład na wykopywanie nowych studni, abyśmy mieli czystą wodę do picia, a nie korzystali z tej z rzeki, w której kąpią się zwierzęta, potrzebne są środki finansowe. Również regularne badania krwi, żeby od razu móc zacząć leczyć kogoś, kto się rozchorował, zanim choroba bardziej się rozwinie, jest kosztowne. Dostajemy czasem też dodatkowe jedzenie, żeby nie tracić sił. A przed komarami chronimy się moskitierami. Zobaczcie, jak to wygląda. 

Pokaż uczniom zdjęcia i odczytaj podpisy. 

Tu moja koleżanka chciała Wam zaprezentować, jak wygląda moskitiera – to jest taka cienka siatka, jakby firanka,
którą osłania się łóżka, żeby nas w nocy nie gryzły komary i nie zaraziły nas malarią
Tak czasami wygląda nasz obiad – jemy ryż, trochę warzyw
i kawałeczek mięsa – choć mięso jemy najrzadziej, bo mało kogo na nie stać w naszej wiosce
Tak wygląda pobieranie próbki krwi do badania, czy jesteśmy zdrowi i czy nie mamy malarii.
Nic strasznego, jak widzicie, a lepiej zawsze sprawdzić, żeby w razie czego jak najszybciej zacząć się leczyć
A tu możecie zobaczyć nowe ujęcie czystej, czyli nadającej się do picia, wody w naszej wiosce. Dzięki niej wszyscy będziemy zdrowsi

Powróć do czytania listu.

Wierzcie mi: ja też nie lubię badania krwi, boję się strzykawek, które są używane do szczepień, i czasami chciałbym nie myć zębów przed pójściem spać. Ale wiem, że to wszystko są czynności i zabiegi, które mają pomóc mi być zdrowym oraz mieć siłę na to wszystko, co chciałbym robić. Trzeba dbać o siebie na co dzień. A nie wtedy, kiedy zaczyna dzi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy