Dołącz do czytelników
Brak wyników

Metody nauczania

8 kwietnia 2019

NR 45 (Kwiecień 2019)

Nauczanie wielozmysłowe

0 39

Jan Amos Komeński – twórca myśli oświeceniowej w wychowaniu i nauczaniu oraz dzieła „Wielka dydaktyka” – pisał: „Nauka rozpoczynać się musi od zmysłowych spostrzeżeń, a nie od opisu rzeczy słowami”.

W myśl jego wypowiedzi nauczyciel powinien przekazywać wiedzę uczniowi tak, aby była ona zgodna z jego poziomem rozwoju intelektualnego – wtedy nauka jest efektywna i wykorzystuje naturalność zapamiętywania i zdobywania informacji przez ucznia. Wszystkie bodźce odbierane przez dziecko w procesie poznania wyłapują zmysły. Następnie bodźce te docierają do mózgu, dzięki czemu dziecko buduje obrazy o otaczającej rzeczywistości i zdobywa wiedzę. To zmysły decydują, w jaki sposób odbierane są te bodźce, jakie informacje są zapamiętane i jakie obrazy powstają w umyśle. Informacje, które docierają do odbiorcy, muszą być zrozumiane, przetworzone i zinterpretowane. Warto pamiętać, że w postrzeganie zaangażowane są wszystkie zmysły – nie tylko wzrok, ale również słuch, dotyk, węch i smak. Gdy bodźce odbierane są przez różne zmysły, można mówić o poznaniu wielozmysłowym. Zmysły koordynują się w pracy poznawczej, która jest wtedy dokładniejsza, głębsza i jej efekty pozwalają na osiąganie przez dziecko kolejnych etapów rozwoju psychoruchowego. Efektywne nauczanie wpasowuje się w ramy nauczania polisensorycznego, które jest metodą aktywizującą w procesie nauczania jak największą liczbę zmysłów jednocześnie. Ponadto podczas pracy poznawczej dobrze jest aktywować jak najwięcej zmysłów, gdyż uczniowie w zespole klasowym przyjmują i kodują informacje w różny sposób.

Opis przypuszczalnych zachowań w procesie edukacyjnym uczniów o dominujących  zmysłach: 

  • Uczeń o dominacji wzrokowej: dba o swój wygląd, pilnuje, by jego zeszyty były staranne, płytko oddycha, mówi szybko (często chaotycznie), lubi czytać, rysować, robi kolorowe notatki, jest wrażliwy na kolory i spostrzegawczy, nawiązuje kontakt wzrokowy z nauczycielem, lubi uczyć się w spokoju, z nudów rysuje, pisze, przegląda książki, zagapia się w okno. Po przeczytanej lekturze pamięta opisy, kolory, wygląd postaci.
  • Uczeń o dominacji słuchowej: jest gadatliwy, chętnie bierze udział w dyskusjach, ma dobry słuch, oddycha głęboko, woli słuchanie od czytania czy pisania, popełnia błędy ortograficzne (często pisze tak, jak słyszy), czyta powoli, jednocześnie mówiąc do siebie, w rozmowach używa zwrotów: posłuchaj, to dobrze brzmi, słuchaj, jakie to dobre itp. Kiedy się nudzi, zaczyna rozmawiać z innymi, hałas go rozprasza. Gdy czegoś słucha, nadstawia ucho w kierunku dźwięku – nie utrzymuje wtedy kontaktu wzrokowego z nauczycielem, dobrze zapamiętuje dialogi i motywy muzyczne.
  • Uczeń o dominacji kinestetyczno-ruchowej: mówi wolno, czasem wypowiada się z trudem, dużo gestykuluje, lubi bliski kontakt, zgłasza się do odpowiedzi, nawet jeśli jej nie zna, gdy myśli, musi się ruszać, jego pismo bywa nieczytelne, na jego ławce czy w tornistrze panuje bałagan. Kiedy się nudzi, zaczyna się wiercić, huśtać na krześle. W klasie robi największe zamieszanie. Polecenia dyscyplinujące lepiej działają na niego, gdy są poparte dotykiem.
  • Uczeń o dominacji kinestetyczno-czuciowej: mówi wolno, cicho, jest nieśmiały, wrażliwy, wyciszony, empatyczny, wszystko silnie przeżywa, czasem zbyt emocjonalnie, zbyt dużo bodźców wywołuje u niego przytłoczenie, w stresie nie reaguje, słucha czasem z zamkn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy