Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczne inspiracje , Otwarty dostęp

11 września 2018

NR 39 (Wrzesień 2018)

Jak rozwijać postawę proekologiczną wśród uczniów zgodnie z ideą upcyklingu

0 238

Rozwój cywilizacyjny oraz brak świadomości ekologicznej społeczeństwa przyczyniają się do ciągłej degradacji środowiska przyrodniczego. Chcąc temu przeciwdziałać, powinniśmy już od najmłodszych lat zadbać o edukację ekologiczną dzieci. Pomocne w tym działaniu może być uświadomienie im, jaka jest rola i miejsce człowieka w środowisku przyrodniczym, kształtowanie odpowiedzialnego i opiekuńczego stosunku do świata roślin i zwierząt, czyli zbliżanie dzieci do natury.

Aby realizować edukację ekologiczną na początkowym etapie edukacji, należy najpierw zapoznać się z jej celami:

  • nauczanie podstaw ekologicznie zrównoważonego użytkowania środowiska i poznawanie sposobów jego ochrony,
  • rozwijanie twórczych, innowacyjnych działań, mających doprowadzić  do oszczędnego korzystania z zasobów środowiska naturalnego i ich ochrony,
  • uświadomienie konieczności przestrzegania norm i zakazów ekologicznych zarówno przez jednostki, grupy i całe społeczności oraz potrzeby przeciwstawiania się zachowaniom zagrażającym środowisku,
  • wyrabianie nawyków kultury ekologicznej oraz moralnego i obywatelskiego poczucia odpowiedzialności za ochronę przyrody,
  • kształtowanie poczucia odpowiedzialności za przyszłą jakość życia ludzi poprzez odpowiedzialność za środowisko lokalne i globalne,
  • wcielenie umiejętności myślenia i rozumienia interdyscyplinarnego, prowadzącego odkrycia zależności między stanem środowiska a jakością życia poszczególnych jednostek i całych społeczeństw,
  • zrozumienie mechanizmów powodujących problemy środowiskowe w skali lokalnej i globalnej,
  • kształtowanie umiejętności planowania, organizowania oraz współdziałania w zakresie ochrony środowiska.

W zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej tematyka środowiskowa jest uwzględniona w szerszym zakresie i ujmowana w aspekcie ekologicznym (ekosystemowym). W toku edukacji uczniowie zapoznają się z takimi zbiorowiskami przyrodniczymi, jak: pole uprawne, las, łąka, ogród, sad, rzeka, staw, jezioro, morze. Obserwacja roślin i zwierząt oraz różnych ekosystemów naturalnych i sztucznych są podstawą do powiązań informacji zdobytych wcześniej z problemami ochrony przyrody i środowiska przyrodniczego. Treści programowe edukacji środowiskowej na poziomie wczesnoszkolnym obejmują szereg dziedzin naukowych:

  • astronomia: elementarne informacje dotyczące miejsca Ziemi we wszechświecie, znajomość podstawowych informacji dotyczących ruchów Ziemi i ich konsekwencji, pory roku,
  • geografia fizyczna: krajobrazy Ziemi, najbliższej okolicy, Polski, rzeźba terenu, kierunki świata na mapie i w terenie,
  • geologia: podstawowe bogactwa naturalne Polski, główne informacje dotyczące wody jako środowiska życia; krążenie wody w przyrodzie, zanieczyszczenie i ochrona wody i powietrza,
  • klimatologia: czynniki i zjawiska klimatyczne, cechy pogody w Polsce, przystosowanie roślin, zwierząt i ludzi do różnych pór roku,
  • botanika: podstawowe cechy morfologiczne roślin zielnych, krzewów i drzew oraz roślin uprawnych, warunki fizyczne i tryb życia roślin w określonych ekosystemach; znaczenie roślin dla człowieka,
  • zoologia: cechy morfologiczne wybranych grup zwierząt, charakterystyka fizjologii zwierząt zamieszkujących określone ekosystemy, przystosowania ekologiczne zwierząt,
  • ochrona przyrody: ochrona gatunkowa wybranych roślin i zwierząt, rezerwaty przyrody i parki narodowe w Polsce, ochrona krajobrazu w najbliższym środowisku,
  • nauka o człowieku: zdrowe odżywianie i produkty ekologiczne, higiena osobista, zagrożenia zdrowia, profilaktyka oraz bezpieczeństwo życia,
  • nauki społeczne: ekologiczne życie w rodzinie, w szkole, w najbliższej miejscowości, w Polsce oraz na świecie.1

Propozycje praktycznego wykorzystania założeń upcyklingu 

Rodzaj upcyklingu Niezbędne materiały Charakterystyka wykonywanych czynności
Upcykling papierowy

Rolki po papierze toaletowym, ręcznikach papierowych, klej, papier kolorowy, pinezki

Pudełka kartonowe, klej, nożyczki, papier kolorowy, farby

Kolorowe gazety zwinięte w cienkie rulony, kartonowe kółka, nożyczki klej

Stojak na telefon
Rolki po papierze toaletowym oklejamy ozdobnym papierem, następnie kładziemy poziomo i wycinamy rowek szerokości  telefonu postawionego pionowo, w dolnej części rolki wbijamy 4 kołki tablicowe – pinezki służące za nóżki stojaka

Domki, zwierzęta, postacie, samochodziki
Malujemy, oklejamy w zależności od indywidualnego pomysłu, wykańczamy elementami ozdobnymi, detalami

Koszyki wyplatane
Wyrywamy kartki gazety ze środka, tak aby otrzymać podwójne kartki, następnie zwijamy rurki z papieru i wykonujemy dno. Techniki wyplatania są szeroko dostępne w Internecie i warto wesprzeć się dostępnymi filmami instruktażowymi

Upcykling drewniany

Pieniek drewniany, karton, masa plastyczna, klej, kamienie, itp.

Łyżki drewniane, klej, wełna, kawałki materiałów, elementy zdobnicze

Domek dla skrzatów, wróżek
Na szczycie pieńka doczepiamy daszek wykonany z kartonu lub drewnianych desek, okna możemy wyciąć z kartonu albo ulepić z plastycznych mas (glina, masa solna, modelina, plastelina). Dodatkowo możemy zagospodarować teren wokoło domu, wykorzystując elementy naturalne (kamienie, patyki, liście). Atrakcyjną formą ekspozycji jest umieszczenie gotowych prac w ogrodzie szkolnym) 

Łyżkowe kukiełki
Z łyżki wykonujemy wybraną postać, włosy wykonujemy z wełny, ubranie z materiałów lub wykorzystujemy papier kolorowy tworząc np. zwierzęta

Upcykling plastikowy Butelki pet i elementy zdobnicze w zależności od pomysłu  Z butelek możemy zrobić tak naprawdę wszystko, począwszy od miotły aż po wybudowanie domu. Najbardziej popularne pomysły, które w zależności od stopnia trudności możemy wykonać z uczniami: biżuteria, doniczki, pojemniki, skarbonka, ozdoby ogrodowe. Warto skorzystać z pomysłów dostępnych na wielu stronach internetowych 
Upcykling puszek Puszki metalowe lub aluminiowe Puszki metalowe możemy wykorzystać w ich pierwotnym kształcie, tworząc doniczki, ozdobne pojemniki, puszki na słodycze itp. Natomiast z puszek aluminiowych można uzyskać dowolne kształty, nacinając je i formując. Warto jednak pamiętać, że czynność taka niesie za sobą pewne niebezpieczeństwo – nacinana puszka może pokaleczyć dłonie, dlatego najlepiej tego typu pracę wykonywać pod okiem i z pomocą rodziców
Upcykling tkanin Niepotrzebne części garderoby, igły, nici, nożyczki, guziki, itp. Skarpetkowy wąż
Sposób wykonania: Kolorowe, dziecięce skarpetki w groszki, gwiazdki i paski – szybko się przecierają. Zamiast wyrzucać je do kosza na śmieci, możesz odciąć te części, które zakłada się na stopy, a górne partie skarpetek – zszyć. Węża wypełniamy puchem, watoliną lub silikonowymi kulkami. Tak przygotowanemu wężowi zrób oczy z g...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy