Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kształcenie zdalne

14 maja 2020

NR 54 (Maj 2020)

Praca zdalna – wskazówki dla nauczycieli

27

Praca zdalna – wskazówki dla nauczycieli

Pracując zdalnie komunikujemy się z uczniami online i poprzez sieć przekazujemy wszystkie zadania. Warto więc zadbać, aby komunikacja i przesyłanie materiałów do nauki przebiegały jak najsprawniej. 
Wszystkie materiały i opisy sugeruję zamieszczać na Dysku Google – platforma ta daje możliwość dzielenia dokumentu i udostępniania opcji edycji wszystkim zainteresowanym oraz zapisuje wszystkie wprowadzone zmiany. Jedyne, czego potrzebujemy, to konto Google – adres e-mailowy Gmail. Dodatkowo, zakładając pocztę elektroniczną, otrzymujemy darmowy dostęp do pamięci na dysku (15 GB), na którym możemy zapisywać zdjęcia, filmy, dokumenty i udostępniać je innym użytkownikom poczty Google (np. współpracownikom bądź rodzicom naszych uczniów).
W naszym układzie zaproponowałam rodzicom, abyśmy wspólnie uzupełniali informacje dotyczące procesu uczenia się w domu. Dzięki możliwości włączenia rodziców do pracy nad usprawnieniem działań z myślą o dziecku codziennie lub co dwa dni mogę sprawdzić, czym dzieci zajmowały się w domu po naszych lekcjach. Tego rodzaju informacje wykorzystuję w procesie planowania kolejnych zajęć i wyszukiwania źródeł i materiałów – wiem bowiem, że łatwiej będzie dzieciom zapamiętać treści z lekcji, jeśli będą one dotyczyły ich zainteresowań bądź w jakiś sposób łączyły się z ich ostatnimi dokonaniami. W związku z tym zachęciłam rodziców, by opisywali również aktywności z pozoru niewiążące się z życiem szkolnym – granie w gry planszowe, czas spędzony na świeżym powietrzu, obserwacje poczynione podczas domowej codzienności itp.
Przykładowy zapis codziennych aktywności stworzony przez nauczyciela i rodzica:

PROCES

X (imię dziecka)
Zrealizowane podczas zajęć (wypełnia nauczyciel po zakończeniu lekcji on-line):

  • karty pracy z angielskiego – zwierzęta,
  • kaligrafia, litera „m”,
  • dodawanie i odejmowanie – uzupełnianie ćwiczeń przedmiotowych.

Cele określone przez dziecko i nauczyciela – do zrealizowania w czasie pomiędzy zajęciami* on-line (wypełnia nauczyciel po zakończeniu lekcji on-line):

  • strony z literami „l”, „m”,
  • do przeczytania artykuł na temat wody – znaczenie odpowiedniego nawodnienia,
  • eksperyment z wodą.”

* Podział na krótkie zajęcia poranne i popołudniowe stanowił nasz pierwszy pomysł, po trzech dniach i wypróbowaniu jednych dłuższych zajęć 45-minutowych. Po przeprowadzonej ewaluacji (dzieci, rodzice, nauczyciel) wiedzieliśmy, że większą efektywność uzyskamy, skupiając uwagę dzieci na zajęciach on-line raz dziennie.
„Zrealizowane samodzielnie (wypełnia rodzic):

  • matematyka  „część 2” do 18 strony,
  • kaligrafia, literka „a”,
  • doświadczenie z wodą – tworzenie mieszanin: kurkuma, mydło, woda (barwnik, mydło, woda), chusteczka nasączona barwnikiem przykrywa szklankę z wodą, barwnik nie przedostał się do naczynia z wodą, po zalaniu chusteczki wodą barwnik rozpłynął się, nie zabarwił płynu od razu w całości – wymieszanie składników, po dodaniu mydła i wody barwa zmieniała się na ciemniejszą. X chciała włożyć mieszaninę do piekarnika, by sprawdzić, co się stanie, jej celem było uzyskanie „galaretki” – w żadnym wypadku się nie udało. Wnioski były dla badaczy zaskakujące, prócz faktu o mieszaniu barw („niebieska i żółta mieszanina w połączeniu dadzą mieszaninę koloru zielonego”).

Plany na wtorkowe popołudnie – określone przez dziecko + ewentualne zalecenia nauczyciela (opisuje rodzic i, w razie potrzeby, nauczyciel):

  • matematyka – ćwiczenia,
  • kolejna próba eksperymentu, sprawdzenie teorii o mieszaninie i piekarniku, następna próba, wykorzystanie żelatyny, oczekiwania – „galaretka”,
  • kolejna literka do ćwiczenia kaligrafii,
  • https://www.youtube.com/watch?v=pWepfJ-8XU0 – zapoznanie się z piosenką w języku angielskim.

Wieczorny bilans (opisuje rodzic):

  • X zagotowała jedną z mieszanin wraz z mąką ziemniaczaną – powstał pieniący się, intensywnie pachnący kisiel, który po zastygnięciu miał kształt kubka. Po wyjęciu jednak szybko się rozlał. Próba z piekarnikiem i żelatyną nie odbyła się z powodu braku żelatyny :),
  • długi spacer po okolicy – w poszukiwaniu zwierząt (X zainspirowała znaleziona kilka kroków od domu lisia nora). Znalazłyśmy pająka nartnika, jakieś wodne ślimaki, odchody i ślady jelenia, mrowisko, polanę, na której bobry powaliły kilka drzew, oraz ślady dzików. Znalazłyśmy też drzewo idealne do wspinaczki i X postanowiła je zdobyć,
  • rozmawiamy o albinizmie i o różnych wierzeniach i zabobonach (co to jest zabobon, czym się różni od prawdy, kiedy jest szkodliwy),
  • kaligrafia litery „l”, odszukiwanie jej w tekście czytanym ze słuchu i wizualnie,
  • przeczytałyśmy artykuł o wodzie, X zapamiętała kilka ciekawostek, obejrzałyśmy zdjęcia z Hydropolis, X notuje liczbę wypijanych szklanek,
  • ćwiczyłyśmy dni tygodnia.”

Jak widać, wiele z tych informacji może posłużyć w dalszym procesie planowania – chociażby w celu utrwalania wiedzy i umiejętności nabytych przez uczniów w domach. Efektywna współpraca między nauczycielami i rodzicami jest teraz ważniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. W naszym systemie ustaliliśmy, że rodzice mają czas do 21:00 każdego dnia na uzupełnianie informacji we wspólnym dokumencie na dysku Google. Zanim jednak udostępniłam wszystkim prawo do edycji planu, najpierw zebrałam zgody wszystkich rodzin na taki zabieg po tym, jak przedstawiłam swoje argumenty, i wyjaśniłam, dlaczego nie chciałabym, aby rodzice porównywali proces zachodzący u swoich dzieci do innych oraz dlaczego najlepszym rozwiązaniem jest wspólny dokument dla wszystkich rodzin:

  • możliwość zainspirowania się aktywnościami innych rodzin,
  • możliwość nawiązania współpracy on-line przez rodziny poza zajęciami, gdyby dzieci chciały realizować wspólne projekty w obrębie wspólnych zainteresowań,
  • łatwiejsza nawigacja dla nauczyciela i dostępność wszystkiego w jednym miejscu – w związku z czym ułatwiony i bardziej efektywny proces planowania i wykorzystywania informacji podczas zajęć on-line.

Tym, co nie jest wystarczająco podkreślane na wszystkich szkoleniach z zakresu nauki zdalnej jest fakt, że naszym najważniejszym zadaniem w obecnej sytuacji jest wysłuchanie uczniów, zapewnienie im poczucia bezpieczeństwa i umiejętne wskazanie drogi w procesie samodzielnej nauki. Z badań wynika, że stan psychiczny dzieci i młodzieży w Polsce od dłuższego czasu wymagał opieki i wzmożonej uwagi, dlatego szczególnie teraz, w okresie, który wzbudza obawy i poczucie lęku w nas wszystkich, nie możemy pozwolić sobie na zaniedbania. Nie mając pewności, jakie warunki domowe mają nasi uczniowie, z góry załóżmy, że każdy z nich potrzebuje porozmawiać, opowiedzieć o swoich przeżyciach i zostać uważnie wysłuchany. Potraktujmy ten czas jak lekcję budowania relacji i wzajemnej troski.
W poniższym spisie aktywności zobaczysz, że przygotowane treści dzielą się na dwie grupy:

  • zajęcia on-line z nauczycielem,
  • naukę samodzielną.

Starałam się, by poza lekcjami on-line aktywności dzieci w jak najmniejszym stopniu opierały się na wykorzystywaniu narzędzi cyfrowych. Wprowadzanie zbyt dużej liczby godzin przed ekranem komputera z dnia na dzień (nawet przy zachowaniu odpowiednich dla danego wieku limitów) może zniechęcić uczniów do pracy bez ich użycia oraz wprowadzić niepotrzebny stres związany z potrzebą opanowania nowych sposobów nauki. Nie wspominając już o tym, że w większości polskich domów nie będziemy mieli warunków do realizacji takich zaleceń – ograniczajmy zatem czas nauczania zdalnego na rzecz samodzielnej nauki według tradycyjnych sposobów.
Podczas tworzenia planu zależało mi również na stworzeniu pewnego rodzaju szkicu, który, niezależnie od przekazywanych treści, będzie zachowywał podobną strukturę i pozwoli na wprowadzenie rutyny, której zarówno uczniowie, jak i nauczyciele potrzebują. 
Przy poszczególnych zadaniach bądź linkach zamieściłam komentarze, w których pokrótce wyjaśniam cel włączania danego elementu zajęć. Zdarza się bowiem, że rodzice podają w wątpliwość użyteczność wprowadzenia jakiegoś materiału bądź treści, nie rozumiejąc, czemu miałyby służyć. Wolę zaoszczędzić sobie czas na odpisywaniu na e-maile z pytaniami poprzez takie właśnie precyzowanie założeń swoich działań.

Temat tygodnia: WODA
PONIEDZIAŁEK  

Temat: Woda – bakterie i wirusy
Materiały: https://www.youtube.com/watch?v=JJol1AmX1U8 – film o bakteriach i wirusach
Podczas wspólnej analizy oprócz treści skupiamy się również na formie przekazu i prezentacji – przygotowując uczniów do określenia, jak powinna wyglądać dobra prezentacja, którą sami kiedyś będą prowadzić. Jest to również dobry trening krytycznego myślenia i udzielania konstruktywnej krytyki. 
Usprawnianie pisma ręcznego, w miarę możliwości zwracamy uwagę na postawę ciała i prawidłowy chwyt pisarski podczas wykonywania ćwiczenia (3 litery do wyboru z zeszytu do kaligrafii).
+ wyszukiwanie sylab z tymi literami w tekście przy czytaniu na głos (przy jednym ćwiczeniu – głośnym czytaniu – pracujemy nad usprawnianiem dzielenia wyrazów na sylaby, różnicowaniem liter w analizie zarówno słuchowej, jak i wzrokowej)
Informacje dla rodziców:
Czym jest lapbook i dlaczego warto zapoznać się z tym narzędziem:

Inspiracje:

Jeśli korzystasz z podręczników, w tej części zaleceń mogą się znaleźć konkretne strony i zakresy treści, które powinny zostać przerobione danego dnia/w danym tygodniu.
Dodatkowo, kiedy podczas zajęć chcę się skupić na indywidualizacji procesu, zapisuję sobie konkretne zadania bądź zakresy omówione/poruszone w trakcie zajęć z danym dzieckiem. W ten sposób wiem, do czego się odnieść podczas kolejnych zajęć bądź w jakim kierunku mogę zalecać pracę samodzielną (np. na poszerzaniu zakresu wiadomości na temat związany z zainteresowaniem ucznia): takie wskazówki będą cenne zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci.
Poniżej zamieszczam przykładowe notatki wykonane po przeprowadzeniu zajęć on-line, które wykorzystuję w procesie udoskonalenia indywidualizacji procesów nauczania i uczenia się.

„O. – zajęcia on-line

  • obejrzany film o wirusach, wnioski: (luźno zapisane myśli) treść: pieniądze są brudne, po zetknięciu się z nimi należy dokładnie umyć ręce, zapamiętane ciekawostki i informacje do pogłębienia – bakterie w jelitach mogą ważyć nawet 2 kg, koronawirus może przeżyć nawet 9 dni na powierzchniach, wbrew informacji z nagrania, prezentacja: kichnięcie w nagraniu było nienaturalne, muzyka rozpraszała uwagę,
  • omówienie zagadnienia i wspólne wykonanie obliczeń: ile wody należy wypijać wg danych z artykułu.

Pytania badawcze i cele na dalszą pracę samodzielną:

  • czy 2 kg bakterii w jelitach to tylko zdrowe bakterie?
  • poznawanie jednostek miary (mililitr, litr) w życiu codziennym,
  • sprawdzenie, czym są lapbooki i jak je tworzyć,
  • głośne czytanie,
  • sprawdzenie, jaki sposób picia płynów jest dla organizmu lepszy (np. na raz/powoli/o stałych porach, ciepłe/zimne).

P. – zajęcia on-line

  • dodawanie i odejmowanie w pamięci w zakresie 10 – usprawnianie,
  • ćwiczenie zapisywanie działań i rozwiązywania zadań z tekstem,
  • nagranie o wirusie + wnioski – dyskusja na temat: „DNA a wirusy”,
  • czytanie na głos.

Cele:

  • stworzenie legendy do tablicy nawyków (ilość wypijanej dziennie wody) – okreś...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Życie Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy